روشهای درمانی جراحی واریکوسل عبارتند از: میکروسرجری، عمل لاپاروسکوپی واریکوسل و عمل باز. واریکوسل به معنی گشاد و واریس شدن رگهای بیضه است که در 10-15 درصد مردان و با علت ناشناخته و به صورت طبیعی در معاینه کشف می شود.
امروزه شایعترین علت ناباروری قابل برگشت مردان واریکوسل است که در آنها دریچه های لانه کبوتری ورید های بیضه خراب شده و خونی که از شریان ها به بیضه ها می رسد برگشت خوبی ندارند و لذا باعث تولید نطفه هائی در مرد می شوند. این نطفه ها 1- حرکت خوبی ندارند 2- شکلشان غیرطبیعی است. واریکوسل به صورت شایع در بیضه طرف چپ ایجاد می شود و تنها در 10-15 درصد ممکن است دوطرفه باشد.
آیا واریکوسل درمان داروئی دارد؟
واریکوسل درمان داروئی ندارد و قطعی ترین روش درمان واریکوسل فقط جراحی واریکوسل است. عمل جراحی باعث بهبودی در کیفیت اسپرم به میزان 60% و اثر آن بعد از 6 ماه مشخص می شود.
اگر میخواهید بدانید چرا قرص و مکمل نمیتواند رگ واریسی را جمع کند و داروها دقیقاً چه نقشی دارند، آیا واریکوسل درمان دارویی دارد؟ را بخوانید.
این روشها نیازمند برش جراحی برای دسترسی به وریدهای واریکوسل هستند:
واریکوسل میکروسرجری
این روش در حال حاضر بهترین و طلاییترین استاندارد برای درمان واریکوسل محسوب میشود. جراح (متخصص ارولوژی) از طریق یک برش بسیار کوچک (حدود ۲-۳ سانتیمتر) در کشاله ران یا زیر آن، و با استفاده از میکروسکوپ جراحی با قدرت بزرگنمایی بالا (۱۰ تا ۲۵ برابر)، به وریدهای بیضه دسترسی پیدا میکند. این بزرگنمایی به جراح اجازه میدهد تا وریدهای واریکوسل را با دقت فوقالعادهای شناسایی و مسدود کند، در حالی که از شریان بیضه (که خون را به بیضه میرساند) و مجاری لنفاوی (برای جلوگیری از هیدروسل) محافظت میکند.
مزایا:
بالاترین میزان موفقیت در بهبود کیفیت اسپرم و باروری
پایینترین نرخ عود (عود مجدد واریکوسل) در مقایسه با سایر روشها
پایینترین نرخ عوارض مانند هیدروسل (تجمع مایع اطراف بیضه) و آسیب شریانی
دوره نقاهت نسبتاً سریع
معایب:
نیاز به جراح با تجربه و ماهر در میکروسرجری
زمان عمل کمی طولانیتر
فیلم عمل واریکوسل به روش میکروسرجری
در این فیلم مراحل جدا کردن وریدهای واریسی از شریان بیضه و مجاری لنفاوی زیر میکروسکوپ را میبینید. همان دقتی که باعث میشود نرخ عود در این روش از همهی روشهای دیگر کمتر باشد.
عمل لاپاراسکوپی واریکوسل
امروزه شعار عالم جراحی انجام عمل های بزرگ از شکاف کوچک است. در بیش از 90 درصد موارد عمل لاپاراسکوپی جایگزین شکاف های یک و چند جراحی باز در رشته های مختلف شده است. به عنوان مثال جراحی های روده، معده، رحم و تخمدان و در رشته ارولوژی: برداشتن کلیه ها، ترمیم تنگی های حالب، برداشتن کیست های بزرگ کلیه و تشخیص و درمان بیضه های پائین نیامده و غیره امروزه به روش لاپاراسکوپی و بدون جراحی انجام می شود.
در این روش با گذاشتن سه عدد لوله بسیار باریک در شکم و تزریق گاز و عبور دوربین احشاء داخل شکمی را با بزرگنمائی بیش از 20 برابر مشاهده می کنیم و لذا عمل های جراحی با دید مستقیم و بزرگنمائی عالی و از طریق حداقل برش های پوستی انجام می شود.
یکی از این موارد درمان واریکوسل به روش لاپاراسکوپی است که در اینجا سه عدد تروکار باریک در ناف و کناره های آن تعبیه می شود که پس از چند روز از عمل محل بخیه ها اصلاً محسوس نمی باشد و عمل در عرض 10-15 دقیقه انجام و رگ های خراب شده بیضه را با بزرگنمائی مشخص و آنها را از رگ های سالم جدا کرده و با کوتر می سوزانیم. شانس آسیب به شریان و کوچک شدن بیضه در این عمل صفر است و به علت بزرگنمائی کاملاً می توان سیاهرگ ها را از نسوج لنفی کاملاً جدا کنیم و لذا شانس آب آوردن بیضه یا هیدروسل را بسیار پائین بیاوریم.
مزایا: کمتهاجم، دوره نقاهت نسبتاً سریعتر از جراحی باز سنتی
معایب: نرخ عود ممکن است کمی بالاتر از میکروسرجری باشد، خطر آسیب به ارگانهای داخل شکم (بسیار نادر)، نیاز به بیهوشی عمومی
عمل باز واریکوسل
در این روش با برش 2 سانتی محل عبور ورید ها در کانال اینگوینال طناب بیضه را بیرون آورده و رگهای وریدی خراب شده که اغلب کلفت و برجسته شده اند را جدا و با نخ گره و قطع می کنیم.
در روش باز سنتی ممکن است بعضی از وریدها واریس بیضه که با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند باقی مانده و باعث عود شوند و یا شریان های بیضه اشتباهی قطع شوند و باعث کوچکی بیضه بعد از عمل گردند و یا رگ های لنفی کاملاً جدا نشوند و باعث هیدروسل یا آب آوردن بیضه شوند. مانند شکل زیر:
مزایا: روش سنتی و شناخته شده
معایب: نرخ عود بالاتر نسبت به میکروسرجری، دوره نقاهت طولانیتر، درد بیشتر پس از عمل
این روشها نیازی به برش جراحی بزرگ ندارند و اغلب توسط متخصص رادیولوژی اینترونشنال انجام میشوند:
آمبولیزاسیون واریکوسل
این روش کمتهاجمی، توسط رادیولوژیست اینترونشنال انجام میشود. یک برش کوچک (حدود ۲-۳ میلیمتر) در کشاله ران یا گردن ایجاد میشود و یک کاتتر (لوله نازک) تحت هدایت اشعه ایکس وارد ورید کشاله ران (یا ورید ژوگولار در گردن) و سپس به وریدهای بیضه هدایت میشود. سپس، مواد آمبولیزهکننده (مانند کویلهای فلزی یا مواد اسکلروزانت) به داخل ورید واریکوسل تزریق میشوند تا جریان خون در آن متوقف شود.
مزایا:
بسیار کمتهاجم (فقط یک سوراخ کوچک).
بدون نیاز به بیهوشی عمومی (معمولاً با بیحسی موضعی و آرامبخش).
دوره نقاهت بسیار سریع (بازگشت فوری به فعالیتهای عادی).
قابل انجام برای هر دو طرف (یک طرفه یا دو طرفه).
معایب:
نرخ عود ممکن است کمی بالاتر از میکروسرجری باشد (هرچند مطالعات متفاوتند)
نیاز به در معرض اشعه ایکس قرار گرفتن (هرچند مقدار آن کنترل شده است)
خطر مهاجرت کویل یا واکنش به ماده آمبولیزهکننده (نادر)
همه رادیولوژیستها در انجام این روش مهارت کافی را ندارند.
عمل واریکوسل با لیزر
به طور مستقیم، “عمل واریکوسل با لیزر” به معنای استفاده از فیبر لیزری برای سوزاندن و مسدود کردن وریدهای واریکوسل به شکل رایج در درمان واریس پا، در حال حاضر یک روش استاندارد و پذیرفته شده برای درمان واریکوسل نیست.
استفاده از لیزر در این زمینه، برخلاف واریس پا، به دلیل ظرافت و پیچیدگی عروق بیضه و اهمیت حفظ شریان بیضه، ریسک بالاتری دارد و هنوز به عنوان یک روش روتین مطرح نشده است.
آنچه ممکن است گاهی به اشتباه “لیزر” نامیده شود: برخی ممکن است منظورشان از “لیزر” همان روشهای کمتهاجم باشد که نیازی به برش بزرگ ندارند (مانند آمبولیزاسیون) یا حتی میکروسرجری که به دلیل ظرافت و دقت بالا، گاهی با فناوریهای پیشرفته مرتبط میشود. اما باید تأکید کرد که در میکروسرجری، ابزارهای جراحی (نظیر کلامپ و بخیه) تحت دید میکروسکوپ به کار میروند، نه لیزر برای سوزاندن.
⚠️ پس اگر دنبال «عمل با لیزر» بودید، چه چیزی میخواهید؟
تقریباً همهی کسانی که «عمل واریکوسل با لیزر» را جستجو میکنند، در واقع دنبال یک چیزند: روشی که برش بزرگ نداشته باشد، بستری نخواهد و زود به کار برگردند. این خواسته کاملاً درست است و پاسخ آن هم وجود دارد — فقط اسمش لیزر نیست.
اگر ملاک شما کمترین عود و بیشترین شانس باروری است، میکروسرجری پاسخ شماست. اگر اصلاً نمیخواهید جراحی شوید یا واریکوسلتان بعد از عمل قبلی عود کرده، آمبولیزاسیون گزینهی مناسب است. انتخاب بین این دو با معاینه و آزمایش اسپرم شما مشخص میشود.
بهترین روش عمل واریکوسل چیست؟
انتخاب “بهترین” روش عمل واریکوسل به عوامل متعددی بستگی دارد و باید با مشاوره پزشک متخصص ارولوژی و در نظر گرفتن شرایط فردی بیمار صورت گیرد. این عوامل عبارتند از:
تجربه و مهارت جراح/رادیولوژیست: مهمترین عامل
شدت و درجه واریکوسل
میزان تأثیر واریکوسل بر پارامترهای اسپرم یا درد
وضعیت سلامت عمومی بیمار
ترجیح بیمار
با این حال، بر اساس شواهد علمی و توصیههای انجمنهای اورولوژی، میتوان گفت:
آمبولیزاسیون واریکوسل نیز یک جایگزین بسیار خوب و کمتهاجمی است، به خصوص برای بیمارانی که نمیخواهند جراحی شوند، یا برای واریکوسلهای عودکننده پس از جراحی. اثربخشی این روش بالا است، اما ممکن است نرخ عود آن کمی بیشتر از میکروسرجری باشد.
کدام روش برای شما بهترین است؟
همانطور که خواندید، مهمترین عامل موفقیت، روش عمل نیست؛ تجربهی جراح است. برای اینکه بدانید اصلاً به عمل نیاز دارید یا نه و کدام روش با شرایط شما میخواند، معاینهی دستی و آزمایش اسپرم لازم است.
نوبتدهیتماس با مطبمطب: تهران، میدان اقدسیه، خیابان اراج، ساختمان پزشکان بیمارستان نیکان
آیا همه موارد واریکوسل نیاز به جراحی دارد؟
جواب منفی است. تنها موارد قطعی انجام عمل واریکوسل عبارت است از:
-شدت بالای واریکوسل در نوجوانی که باعث کوچکی بیضه می شود
-ناباروری مردانه که یک زوج اگر به مدت یکسال بدون جلوگیری و بدون اینکه خانم مشکلی داشته باشد بچه دار نشوند در صورت کشف واریکوسل در مرد باید آن را جراحی کرد
-آزمایش منی یا اسپرمی که مختل است که تعداد حرکت اسپرم پائین و شکل آنها اغلب غیرطبیعی باشد.
اگر واریکوسل شدید را درمان نکنیم چه اتفاقی می افتد؟
تحلیل رفتن و کوچک شدن بیضه و ناباروری دو اتفاقی هستند که ممکن است به دنبال عدم درمان واریکوسل در بیضه روی دهند. اما این جمله را نباید طوری خواند که همه بترسند. تفکیک دقیقتر این است:
- واریکوسلی که درد ندارد و آزمایش اسپرم طبیعی است ← عجلهای برای عمل نیست. پیگیری دورهای با آزمایش اسپرم کافی است.
- واریکوسلی که پارامترهای اسپرم را افت داده و زوج قصد بچهدار شدن دارند ← هر سال تعلل، شانس باروری را کم میکند. اینجا زمان واقعاً ارزش دارد.
- نوجوانی که یک بیضهاش محسوس کوچکتر شده ← جدیترین حالت. آسیب به بافت بیضه در این سن ممکن است کاملاً برگشتپذیر نباشد.
- درد مزمنی که با مسکن و اصلاح سبک زندگی کنترل نمیشود ← حتی اگر مسئلهی باروری در کار نباشد، جراحی مطرح میشود.
اگر واریکوسل شما گرید ۳ است و نگران باروری هستید، مطلب شانس بارداری با واریکوسل گرید ۳ با تجربهی واقعی بیماران و عددهای دقیق این موضوع را باز کرده است. همچنین برای دانستن هزینه روی هزینه عمل واریکوسل میکروسرجری کلیک کنید.
عمل واریکوسل چقدر طول میکشد؟
عمل جراحی لاپاراسکوپی به علت تزیق گاز داخل شکم، اغلب با یک بیهوشی خفیف 15 دقیقه ای انجام می شود که پس از عمل به علت درد کمتر و عدم تزریق آمپول به کمر راحت تر می تواند به کار و فعالیت های روزمره برگردند. اما این عدد فقط برای یکی از روشهاست. سوال واقعی بیشتر بیماران این است که «چقدر از زندگیام را باید تعطیل کنم؟» جدول زیر کل ماجرا را نشان میدهد:
| روش | مدت خود عمل | بستری | برگشت به کار |
|---|---|---|---|
| میکروسرجری | حدود ۴۵ تا ۹۰ دقیقه (یکطرفه) | همان روز مرخص | کار سبک: ۲ تا ۵ روز |
| لاپاراسکوپی | حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه | همان روز مرخص | کار سبک: ۲ تا ۴ روز |
| عمل باز | حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه | همان روز مرخص | کار سبک: ۵ تا ۷ روز |
| آمبولیزاسیون | حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه | چند ساعت تحت نظر | ۱ تا ۲ روز |
کار سنگین با کار سبک فرق دارد. اگر شغل شما بلند کردن بار یا فعالیت بدنی سنگین است، حداقل ۲ تا ۳ هفته صبر کنید. برگشت زودهنگام به کار سنگین، شایعترین دلیل عود واریکوسل بعد از عمل است.
نکتهی مهمتر این است که مدت عمل با مدت دیدن نتیجه اشتباه نشود. بدن برای ساختن یک نسل کامل اسپرم حدود سه ماه وقت لازم دارد، بنابراین اولین آزمایش اسپرم معنادار سه ماه بعد از جراحی انجام میشود و بهبود واقعی معمولاً در بازهی ۶ تا ۱۲ ماه دیده میشود.
عمل واریکوسل بیهوشی دارد یا بیحسی؟
این سوالی است که خیلی از بیماران خجالت میکشند بپرسند، در حالی که یکی از بزرگترین دلایل ترسشان از عمل است. جواب به روش انتخابی بستگی دارد:
- میکروسرجری: بسته به شرایط بیمار میتواند با بیحسی نخاعی یا بیهوشی عمومی انجام شود. در بسیاری از موارد بیحسی کافی است.
- لاپاراسکوپی: چون داخل شکم گاز تزریق میشود، حتماً به بیهوشی عمومی نیاز دارد — البته بیهوشی سبک و کوتاه.
- عمل باز: معمولاً با بیحسی موضعی یا نخاعی قابل انجام است.
- آمبولیزاسیون: فقط بیحسی موضعی بههمراه آرامبخش. بیهوشی عمومی لازم ندارد.
در عمل، مسیر معمول این است: صبح عمل انجام میشود و ظهر مرخص میشوید. نیازی به بستری شبانه نیست و در بیشتر موارد همراه هم لازم ندارید — فقط برای برگشت به خانه بهتر است خودتان رانندگی نکنید.
آیا عمل واریکوسل خطرناک است؟
جواب کوتاه: خیر. عمل واریکوسل در دستهی جراحیهای کمخطر قرار میگیرد، روی اندام حیاتی انجام نمیشود و بیمار همان روز مرخص میشود. اما «کمخطر» به معنای «بدون هیچ عارضه» نیست و صادقانهترین کار این است که عوارض احتمالی را بدانید:
- آب آوردن بیضه: شایعترین عارضه در روشهای قدیمیتر. در میکروسرجری چون مجاری لنفاوی زیر میکروسکوپ شناسایی و حفظ میشوند، احتمال آن بهشدت پایین میآید.
- عود واریکوسل: در روش باز بیشترین و در میکروسرجری کمترین احتمال را دارد.
- آسیب به شریان بیضه: نگرانکنندهترین مورد از نظر بیماران، چون میتواند به کوچک شدن بیضه منجر شود. دقیقاً به همین دلیل است که بزرگنمایی میکروسکوپ اهمیت دارد.
- درد و تورم موقت: در چند هفتهی اول طبیعی است و با مسکن ساده کنترل میشود.
- عفونت محل برش: نادر و با رعایت خشک نگه داشتن محل برش قابل پیشگیری.
🚫 خطر واقعی جای دیگری است
آمار عوارض این عمل تقریباً بهطور کامل به تجربهی جراح برمیگردد، نه به خود عمل. همان عملی که در دست جراح باتجربهی میکروسرجری کمترین عارضه را دارد، اگر بدون میکروسکوپ و بدون تجربهی کافی انجام شود میتواند به عود، آب آوردن بیضه یا آسیب شریانی منجر شود. سوال درست این نیست که «عمل خطرناک است؟»، سوال درست این است که «چه کسی عمل میکند؟»
دربارهی عوارض بعد از عمل و دوران نقاهت، مطلب عوارض واریکوسل و عوارض بعد از عمل و برای رفع نگرانیهای رایج قبل از جراحی، سوالهای رایج درباره عمل واریکوسل را ببینید.
تصمیم دربارهی روش عمل، بعد از معاینه گرفته میشود
هیچ مقالهای نمیتواند بگوید شما به کدام روش نیاز دارید. این تصمیم به گرید واریکوسل در معاینهی دستی، نتیجهی سونوگرافی داپلر، آزمایش اسپرم و شرایط باروری شما بستگی دارد. اگر بیش از یک سال است اقدام میکنید و نتیجه نگرفتهاید، بررسی را عقب نیندازید.
در پایان با تشکر از انتخاب سایت و صفحه من جهت گرفتن این اطلاعات از شما تشکر کرده و امیدوارم با یادگیری این مطالب بتوانید تصمیم درست و منطقی در رابطه با واریکوسل را اتخاذ فرمائید. جهت دیدن فیلمهای عمل واریکوسل می توانید به اپارات یا یوتیوب اینجانب مراجعه نمایید.
بهزاد
چهارشنبه ۲۲ اردیبهشت ۹۵( 1 دهه پیش)
تعداد بازدید: 507
مشاهده پرسش
همیارسیستم