اگر دور مقعدتان برجستگی‌های ریز و گوشتی دیده‌اید یا خارش و لکه‌ای را حس کرده‌اید، اول این را بدانید: نگران نباشید، این مشکل شایع است و درمان دارد. زگیل مقعدی و خودِ ویروس HPV از شایع‌ترین عفونت‌های منتقل‌شده از راه رابطه‌ی جنسی هستند و بیشترِ این زگیل‌ها در مطب و به‌صورت سرپایی برداشته می‌شوند.
زگیل مقعدی را ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) می‌سازد — و در زگیل مقعدی معمولاً سویه‌های کم‌خطرِ این ویروس نقش دارند. این زگیل‌ها اغلب پوستِ دور مقعد و داخل کانال مقعد را درگیر می‌کنند، ولی ممکن است روی پوست ناحیه‌ی تناسلی هم دیده شوند. در ابتدا به شکل لکه یا زائده‌های ریز نمایان می‌شوند و اگر رها شوند می‌توانند بزرگتر شوند، به بافت اطراف گسترش پیدا کنند و خوشه‌های بزرگ بسازند.
درمان زگیل مقعدی در مردان: کدام روش برای چه کسی؟
هیچ روشِ واحدی برای همه وجود ندارد. انتخاب روش درمان به اندازه و مهم‌تر از آن به محل زگیل بستگی دارد: زگیلی که فقط روی پوستِ دور مقعد است با زگیلی که داخل کانال مقعد یا رکتوم رشد کرده، یک درمان ندارد. جدول زیر تصویرِ کلی را نشان می‌دهد:
| روش درمان | مناسبِ چه زگیلی است؟ | بی‌حسی | نکته‌ی مهم |
|---|---|---|---|
| پماد و محلول موضعی | زگیل‌های کوچک که فقط روی پوستِ دور مقعد هستند | لازم نیست | اگر زگیل نزدیکِ دهانه‌ی مقعد باشد، پزشک ممکن است روش دیگری انتخاب کند؛ این داروها می‌توانند سوزاننده باشند و تحریک ایجاد کنند |
| کرایوتراپی (فریز کردن با نیتروژن مایع) | زگیل‌های سطحیِ دور مقعد | معمولاً موضعی یا بدون بی‌حسی | ممکن است لازم باشد چند جلسه تکرار شود |
| الکتروکوتر و جراحی | زگیل‌های بزرگ، خوشه‌ای، یا زگیل‌های داخل مقعد و رکتوم | از بی‌حسی موضعی تا بیهوشی — بسته به تعداد و محل زگیل‌ها | اگر تعداد زگیل‌ها زیاد باشد، معمولاً در چند مرحله برداشته می‌شوند |
| لیزر | زگیل‌های مقاوم یا گسترده | بسته به وسعت کار | یکی از روش‌های برداشتنِ زگیل در کنار فریز و سوزاندن |
در بسیاری از بیماران ترکیبی از دو روش به کار میرود — مثلاً برداشتنِ زگیل‌های بزرگ با کوتر و درمان زگیل‌های ریزِ باقی‌مانده با روش موضعی. اگر زگیل شما روی پوستِ آلت یا ناحیه‌ی تناسلی هم هست، راهنمای درمان زگیل تناسلی مردان و بهترین دارو را هم بخوانید.
چرا زگیل داخل مقعد با پماد درمان نمی‌شود؟
این پرتکرارترین سؤالی است که مردان می‌پرسند: «پماد بزنم کافی نیست؟» پاسخ کوتاه این است که پماد فقط برای زگیل کوچکِ روی پوست دور مقعد در نظر گرفته می‌شود. دو دلیل روشن دارد:
- داروهای موضعیِ زگیل می‌توانند سوزاننده باشند و مخاطِ حساسِ داخل مقعد را تحریک کنند — به همین دلیل وقتی زگیل نزدیک یا داخل دهانه‌ی مقعد باشد، پزشک سراغ روش دیگری میرود.
- زگیلی که داخل کانال مقعد یا رکتوم است، نه دیده می‌شود و نه دستِ شما به آن می‌رسد؛ پس حتی اگر دارو مؤثر باشد، روی آن نمی‌نشیند. برای زگیل‌های بزرگ یا زگیلِ داخل رکتوم، جراحی بهترین گزینه است و یکی از راه‌های انجامش الکتروکوتر (سوزاندن با جریان الکتریکی) است.
نتیجه‌ی عملی: اگر برجستگی را حس می‌کنید ولی نمی‌بینید، یا خونریزی و ترشح دارید، خودسرانه پماد نخرید؛ معاینه لازم است تا مشخص شود زگیل‌ها دقیقاً کجا هستند. درمان‌های خانگی هم همین محدودیت را دارند — درمان زگیل تناسلی در طب سنتی.
کرایوتراپی زگیل مقعدی چطور انجام می‌شود؟
در کرایوتراپی، پزشک نیتروژن مایع را روی زگیل می‌گذارد تا بافتِ زگیل یخ بزند و از بین برود. این روش برای زگیل‌های سطحیِ دور مقعد به کار میرود، در مطب انجام می‌شود و معمولاً به بیهوشی نیاز ندارد. نکته‌ای که باید از اول بدانید: ممکن است یک جلسه کافی نباشد و فریز چند بار تکرار شود.
پروفسور کرمی در سال‌های اخیر روی درمان زگیل تناسلی مردان با کرایو تمرکز داشته است. اگر می‌خواهید بدانید بعد از فریز چه اتفاقی روی پوست می‌افتد، این دو مقاله را بخوانید: فریز کردن زگیل تناسلی و عکس زگیل بعد از کرایو و چند روز بعد از کرایو زگیل می‌افتد؟
جراحی و الکتروکوتر؛ چه وقت لازم می‌شود؟
وقتی زگیل‌ها بزرگ شده‌اند، خوشه‌ای‌اند یا داخل مقعد و رکتوم قرار دارند، نوبت به برداشتنِ آنها با جراحی می‌رسد. در این روش زگیل‌ها با ایجاد برشی در ناحیه‌ی آسیب‌دیده یا با سوزاندن (الکتروکوتر) برداشته می‌شوند. نوع بی‌حسی — موضعی، نخاعی یا بیهوشی کامل — به تعداد و محل دقیق زگیل‌ها بستگی دارد.
اگر تعداد زگیل‌ها زیاد باشد، جراح معمولاً آنها را در چند مرحله برمی‌دارد و در همان جلسات معاینه‌ی داخلی هم انجام می‌دهد تا ضایعه‌ای جا نماند. اگر ضایعه‌ی شما ظاهرِ غیرمعمول دارد، درمان زگیل تناسلی بدخیم را هم ببینید.
تشخیص زگیل از روی تصویر
حداکثر ۵ تصویر (هر فایل تا ۱۰ مگابایت)
لطفاً شماره موبایل خود را وارد کنید
کد ۶ رقمی ارسال شده را وارد نمایید
تصاویر شما با موفقیت ارسال شد. نتیجه بررسی به زودی اطلاع‌رسانی می‌شود.
بعد از درمان: بهبودی، عود و پیگیری
تا چند روز بعد از درمان ممکن است درد یا ناراحتی داشته باشید که معمولاً با مسکن کنترل می‌شود. بیمارانِ سرپایی اغلب زود به کار خود برمی‌گردند؛ کسانی که جراحی گسترده‌تری داشته‌اند ممکن است چند روز تا چند هفته برای بهبودی کامل وقت لازم داشته باشند.
مهم‌ترین چیزی که باید از همین حالا بدانید این است: زگیل‌ها ممکن است برگردند، چون درمان زگیل را برمی‌دارد ولی ویروس HPV را از بدن پاک نمی‌کند. پس بعد از درمان برای معاینه به پزشک برگردید تا مطمئن شوید زگیل تازه‌ای پیدا نشده است. زگیل‌های تازه معمولاً سرپایی در مطب برداشته می‌شوند؛ اگر تعداد زیادی به‌سرعت ظاهر شود، ممکن است دوباره جراحی لازم باشد.
⚠️ یک نکته‌ی صادقانه: حتی بعد از درمانِ زگیل هم ممکن است ویروس را به شریک جنسی‌تان منتقل کنید، چون انتقالِ ویروس حتی وقتی زگیلِ قابل‌دیدن وجود ندارد هم ممکن است. درباره‌ی زمان‌بندی بازگشت به رابطه، رابطه بعد از فریز زگیل تناسلی را بخوانید.
زگیل مقعدی است یا بواسیر؟
بسیاری از مردان برجستگیِ دور مقعد را با بواسیر (هموروئید) اشتباه می‌گیرند و ماه‌ها درمان اشتباه می‌کنند. تفاوت‌های کلی که به شما کمک می‌کند تا معاینه‌ی پزشک:
- زگیل مقعدی: برجستگی‌های نرم و گوشتی، به رنگ قهوه‌ای روشن یا هم‌رنگ پوست، اغلب چندتایی و ریز، معمولاً بدون درد، و با گذشت زمان می‌توانند زیاد و خوشه‌ای شوند.
- بواسیر: معمولاً با درد، خونریزی روشن هنگام اجابت مزاج و احساس فشار همراه است و شکل خوشه‌ای و دانه‌دانه‌ی زگیل را ندارد.
⛔ از روی عکسِ اینترنتی تشخیص ندهید — ضایعه‌ی گوشتیِ دور مقعد می‌تواند زگیل، بواسیر، منگوله‌ی پوستی یا چیز دیگری باشد. مقایسه‌ی ظاهری را در فرق گوشت اضافه و زگیل ببینید.
علائم زگیل مقعدی در مردان
زگیل‌ها معمولاً بدون درد هستند، بنابراین ممکن است مدت زیادی متوجه وجودشان نشوید — به‌خصوص وقتی داخل مقعد باشند. علائم اولیه، برجستگی‌های نرم و گوشتی به رنگ قهوه‌ای روشن در نزدیکی مقعد است. سایر علائم:
- خارش
- خونریزی
- ترشحات مخاطی
- احساس وجود یک توده در ناحیه‌ی مقعد
تشخیص زگیل مقعدی چطور انجام می‌شود؟
پزشک کار را با معاینه‌ی پوستِ اطراف مقعد و کل ناحیه‌ی لگن — از جمله اندام تناسلی — شروع می‌کند. چون زگیل‌های داخلِ مقعد نه دیده می‌شوند و نه حس می‌شوند، در بسیاری از موارد از یک ابزار کوچک به نام آنوسکوپ استفاده می‌شود تا داخل کانال مقعد هم بررسی شود. همین معاینه است که مشخص می‌کند درمان شما پماد است یا جراحی.
علت و راه‌های انتقال زگیل مقعدی
عاملِ زگیل مقعدی ویروس HPV است و این ویروس با تماس پوست‌به‌پوست — معمولاً در رابطه‌ی جنسی — منتقل می‌شود. رایج‌ترین راه انتقال رابطه‌ی جنسی است، اما در موارد نادر فرد بدون داشتن رابطه‌ی جنسی هم می‌تواند HPV بگیرد: هر تماس مستقیم با ناحیه‌ی مقعدِ فرد آلوده (مثل تماس دست یا مایعات) می‌تواند سبب ابتلا شود. بیشتر بخوانید: راه‌های انتقال زگیل تناسلی.
درباره‌ی سرطان هم صادق باشیم: زگیل مقعدی را معمولاً سویه‌های کم‌خطرِ HPV می‌سازند که معمولاً با سرطان مرتبط نیستند؛ در موارد نادر، زگیلِ ناشی از سویه‌های پرخطر (مثل HPV-16 و HPV-18) می‌تواند به سرطان منجر شود. مردانی که سابقه‌ی عفونت HPV دارند هم در خطر بیشترِ سرطان آلت، مقعد و گلو هستند. این دلیلِ خوبی است برای معاینه‌ی منظم — نه دلیلی برای ترس.
پیشگیری و واکسن HPV
ویروس HPV در اغلب موارد علامتی ایجاد نمی‌کند، پس تشخیصِ فردِ آلوده دشوار است. با این حال کارهایی هست که خطر را کم می‌کند:
- از رابطه‌ی جنسی با افراد مبتلا به زگیل تناسلی یا مقعدی خودداری کنید.
- تعداد شریک جنسی را محدود کنید.
- همیشه از کاندوم استفاده کنید — کاندوم خطر ابتلا را صفر نمی‌کند، ولی تا حد زیادی کم می‌کند.
- حتی اگر شما و شریک جنسی‌تان هیچ علامتی ندارید، آزمایش HPV و سایر بیماریهای مقاربتی را انجام دهید. راهنما: آزمایش زگیل تناسلی مردان و هزینه‌ی آن.
درباره‌ی واکسن، عددها را دقیق بگوییم: واکسنِ Gardasil 9 در برابر ۹ نوع HPV (نوع‌های ۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲ و ۵۸) محافظت می‌کند. بر اساس توصیه‌ی مرکز کنترل بیماریهای آمریکا (CDC)، واکسیناسیون روتین در ۱۱ تا ۱۲ سالگی است و از ۹ سالگی هم می‌شود شروع کرد؛ جبرانِ عقب‌افتادگی تا ۲۶ سالگی توصیه می‌شود. برای افراد ۲۷ تا ۴۵ سال، این واکسن توصیه‌ی همگانی نیست و تصمیم‌گیری درباره‌اش باید با مشورت پزشک و به‌صورت موردی انجام شود. جزئیات قیمت و نوبت‌ها: بهترین سن تزریق واکسن زگیل تناسلی و قیمت گارداسیل.
چه وقت باید همین حالا به پزشک مراجعه کنید؟
- خونریزی از مقعد، یا درد و ترشحی که بیشتر می‌شود.
- احساس توده در داخل مقعد، یا زگیلی که دست به آن نمی‌رسد.
- زگیل‌هایی که به‌سرعت زیاد یا بزرگ می‌شوند، یا خوشه‌ای شده‌اند.
- ضایعه‌ای که زخم می‌شود، سخت است، یا شکل و رنگش با بقیه فرق دارد.
- زگیلی که بعد از درمان دوباره برگشته است.
سوالات متداول درباره‌ی درمان زگیل مقعدی مردان
زگیل مقعدی فقط با پماد از بین میرود؟
فقط وقتی زگیل‌ها کوچک باشند و تنها روی پوستِ دور مقعد قرار داشته باشند. زگیل بزرگ یا زگیلِ داخل مقعد و رکتوم معمولاً با جراحی یا الکتروکوتر برداشته می‌شود؛ به‌علاوه داروهای موضعی می‌توانند مخاط دهانه‌ی مقعد را تحریک کنند.
زگیل مقعدی خطرناک است و سرطان می‌شود؟
سویه‌های کم‌خطر معمولاً با سرطان مرتبط نیستند و فقط در موارد نادر، زگیلِ ناشی از سویه‌های پرخطر به سرطان منجر می‌شود. ولی درمان‌نکردن باعث بزرگ‌شدن و گسترش زگیل‌ها می‌شود، پس معاینه را عقب نیندازید.
فرق زگیل مقعدی با بواسیر چیست؟
زگیل معمولاً بدون درد، نرم، گوشتی و چندتایی است و می‌تواند خوشه‌ای شود؛ بواسیر بیشتر با درد، فشار و خونریزی روشن هنگام اجابت مزاج همراه است. تشخیص قطعی با معاینه است، نه با عکسِ اینترنتی.
بعد از کرایو چند جلسه لازم است؟
عدد ثابتی وجود ندارد و به تعداد، اندازه و محل زگیل‌ها بستگی دارد؛ فریز ممکن است لازم باشد چند بار تکرار شود. روندِ افتادن زگیل بعد از فریز را در این مقاله توضیح داده‌ایم.
زگیل مقعدی بعد از درمان برمی‌گردد؟
ممکن است برگردد، چون درمان زگیل را برمی‌دارد ولی ویروس HPV را از بدن پاک نمی‌کند. به همین دلیل معاینه‌ی پیگیری بعد از درمان لازم است تا مطمئن شوید زگیل تازه‌ای پیدا نشده است.
درمان خانگی زگیل مقعدی جواب می‌دهد؟
درمان‌های خانگی همان محدودیتِ پمادها را دارند و به زگیلِ داخل مقعد نمی‌رسند؛ موادِ سوزاننده هم می‌توانند این ناحیه را زخم کنند.
منابع
نوبت معاینه و درمان زگیل مقعدی: برای معاینه و تعیین روش درمان می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱-۲۲۶۴۲۷۴۴ و ۰۲۱-۲۲۶۴۷۴۰۴ تماس بگیرید. مطب: تهران، میدان اقدسیه، ابتدای بلوار ارتش، ورودی اراج، خیابان ۲۲ بهمن، شماره ۶ — بیمارستان نیکان. ساعت ویزیت: همه‌روزه ۱۶ تا ۲۰. آشنایی بیشتر: مرکز درمان زگیل تناسلی دکتر کرمی.
پروفسور دکتر حسین کرمی — متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و تناسلی، استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، فلوشیپ فوق‌تخصصی آندوسکوپی و لاپاراسکوپی (اندویورولوژی)، عضو نظام پزشکی ایران شماره ۴۳۵۷۹.
تشخیص زگیل از روی تصویر
حداکثر ۵ تصویر (هر فایل تا ۱۰ مگابایت)
لطفاً شماره موبایل خود را وارد کنید
کد ۶ رقمی ارسال شده را وارد نمایید
تصاویر شما با موفقیت ارسال شد. نتیجه بررسی به زودی اطلاع‌رسانی می‌شود.
هانی
سه شنبه ۲۷ شهریور ۳( 2 سال پیش)
تعداد بازدید: 303
مشاهده پرسش
