اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

شكستن سنگ حالب از طريق مجراي ادرار (TUL)

تصویر دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

انسداد لوله حالب و مجاری ادراری اگر درمان نشود باعث ایجاد تب و لرز و عفونت شدید کلیه و در نهایت از کار افتادگی کامل کلیه می شود. امروزه این سنگ ها را می توان از طریق روش TUL از راه مجرا،‌ بدون هیچگونه برشی بر شکم و بی هیچ دردی خارج نمود. در ادامه عمل tul را توضیح خواهیم داد.

قبل از عمل tul

متخصص بیهوشی قبل از عمل tul به بیمار مشاوره می دهد. آسپرین و سایر داروهای ضدالتهاب میبایست از چند روز قبل از عمل قطع شوند. بیمار باید صبح روز عمل ناشتا به بیمارستان مراجعه نماید ولی معمولاً روز قبل از عمل بستری شده و از شب قبل ناشتا بوده و سرم تزریقی و آنتی بیوتیک دریافت می کند.

برای عمل tul از روش بیحسی نخاعی استفاده می شود و در اغلب موارد نیاز به بیهوشی عمومی نیست.

عمل تی یو ال(TUL)

جراح به کمک وسیله ای بنام یورتروسکوپ از طریق مجرای ادرار وارد مثانه و سپس لوله حالب شده و بعد از دیدن سنگ حالب  به کمک ابزار مخصوص سنگ را خرد نموده و در این مرحله در صورتی که امکان داشته باشد خرده های سنگ خارج شده و در غیر اینصورت بسته به نظر جراح ممکن است در داخل حالب لوله ای قرار داد شود که توسط یک سوند مثانه ثابت می گردد.

بعد از عمل tul چه اتفاقی میافتد؟

◾ در اغلب موارد سنگ حالب بیمار بطور کامل خارج شده و بیمار بعد از رفع بی حسی می تواند در همان روز مرخص شود.

◾ در مواردی که نیاز به گذاشتن لوله حالب وجود دارد حتماً بعد از چهار هفته برای خارج کردن آن به پزشک مراجعه کنید.

◾ معمولاً برای چند روز آنتی بیوتیک خوراکی و مسکن تجوبز می شود. به بیمار توصیه می شود مایعات زیاد مصرف نماید.

◾ همچنین بیمار می بایست جهت کمک به دفع خرده سنگها فعالیت نموده و حتماً در یک ظرف ادرار نماید تا در صورت دفع سنگ آنها را جهت انجام آزمایش بدست آورد.

مراقبت پس از جراحی خروج سنگ به روش بسته از مجرای ادرار (TUL)

 عوارض عمل tul چیست؟

✔️ ضربه به بافت بعلت کاربرد نادرست آندوسکوپ، گشادکننده یا غلاف در جراحی که میتواند به سوراخ شدن دیواره حالب منجر گردد.

✔️ جداشدگی بافت و یا مهاجرت جسم خارجی (بطور ‌مثال، سنگ) به دیواره حالب

✔️ قرار دادن هر گونه ابزاری با فشار، بخصوص در جوانان می‌تواند به آسیب‌دیدگی دیواره حالب منجر شود زیرا قطر لوله حالب آنها بسیار کم است.

درمورد علائم افتادن سنگ کلیه در مثانه بخوانید!

عمل تی یو ال

عوامل خطر در ابتلا به انواع سنگ‌ های مجاری ادراری

عوامل خطر در ابتلا به انواع سنگ‌های مجاری ادراری شامل موارد مختلفی است که می‌توانند احتمال تشکیل سنگ در کلیه، حالب، مثانه یا مجرای ادرار را افزایش دهند. این عوامل به سبک زندگی، رژیم غذایی، شرایط پزشکی و ژنتیک مربوط می‌شوند.

 ۱. کم‌آبی بدن (مهم‌ترین عامل)

نوشیدن کم آب باعث غلیظ شدن ادرار و افزایش احتمال رسوب مواد معدنی مانند کلسیم و اگزالات می‌شود.
زندگی در مناطق گرمسیری یا تعریق زیاد نیز باعث کم‌آبی و تشکیل سنگ می‌شود.

 ۲. رژیم غذایی نامناسب

مصرف زیاد پروتئین حیوانی (گوشت قرمز، تخم‌مرغ، لبنیات زیاد) باعث افزایش اسید اوریک و تشکیل سنگ می‌شود. نمک زیاد جذب کلسیم را در کلیه‌ها افزایش داده و خطر سنگ‌سازی را بالا می‌برد. مصرف زیاد نوشابه‌های گازدار و قهوه که دارای اسید فسفریک هستند، می‌تواند احتمال سنگ کلیه را افزایش دهد.

 ۳. عوامل ژنتیکی و خانوادگی

 اگر یکی از اعضای خانواده سابقه‌ی سنگ کلیه داشته باشد، احتمال ابتلا در دیگر افراد خانواده بیشتر است.

 ۴. بیماری‌های زمینه‌ای

  1. نقرس (افزایش اسید اوریک در خون)
  2. پرکاری پاراتیروئید (افزایش کلسیم در ادرار)
  3. عفونت‌های مزمن مجاری ادراری (باعث سنگ‌های عفونی می‌شود)
  4. بیماری‌های روده‌ای (مثل کرون و کولیت اولسراتیو که جذب مواد معدنی را تغییر می‌دهند)

 ۵. چاقی و کم‌تحرکی

  1. چاقی باعث افزایش دفع اگزالات و اسید اوریک شده و خطر تشکیل سنگ را بالا می‌برد.
  2. بی‌تحرکی طولانی‌مدت باعث کاهش دفع کلسیم از استخوان‌ها و افزایش آن در ادرار می‌شود.

 ۶. برخی داروها و مکمل‌ها

مصرف بیش از حد مکمل‌های کلسیم و ویتامین D می‌تواند باعث سنگ کلیه شود.
داروهای ادرارآور، ضدتشنج و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها نیز ممکن است سنگ‌سازی را تشدید کنند.

 ۷. نوع ادرار و شرایط مرتبط

ادرار اسیدی یا قلیایی بیش از حد می‌تواند تشکیل انواع خاصی از سنگ‌ها را تحریک کند.
احتباس ادرار یا تخلیه‌ی ناکامل مثانه می‌تواند باعث تشکیل سنگ مثانه شود.

دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی و فلوشیپ فوق تخصصی درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی  

عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه شهید بهشتی تهران ، عضو انجمن ارولوژی اروپا ، امریکا و آسیا

3.9/5 - (129 امتیاز)

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

  • تصویر کاربر سپهر چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 325 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان من دچار عفونت زیاد ادراری درد ناحیه پرینه مقعد و بعضی اوقات درد زیاد پایین کمر
    دکتر بهم دو ماهه لووفلوکساسین پانصد دادن خوردم بعد گفتن قطع کن الان ده روزه قطع کردم اما امروز دوباره مایع سفید بعد ادرار دوباره اومد دکتر موندم چیکار کنم از وقتی مایع سفید دوباره اومده درد و سوزش هم کمی احساس میکنم نظر شما چیست دکتر چون میترسم دوباره تب کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      کشت از ترشحات باید انجام بشه
    2. تصویر کاربر سپهر چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      کشت دادم امروز چند روز دیگه نتیجه مشخص میشه
    3. تصویر کاربر سپهر چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      کشت گرفتم دکتر ولی نتیجه هنوز نیومده نیاز هست فعلا آنتی بیوتیک چیزی بخورم ؟
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      بذارید جواب کشت بیاد
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر سردار چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 238 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    من سال ۹۸جراحی واریکسول انجام دادم الان میخوام بچه دار بشم دوباره عود کرده آیا دوبار میشه جراحی کرد ؟ اگر جراحی کنم برای بچه دار شدن دچار مشکل نمیشم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      عمل مجدد سودی برای شما ندارد
  • تصویر کاربر رشیدی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 499 مشاهده پرسش
    سلام خدمت دکتر بنده سیستوسکوپی کردم تشخیص تنگی مجاری ادرار بود و رفع شد ده روز بعدش فهمیدم باردار بودم و به دکتر گفتم ایشون این دو قرص رو تجویز کردن من استفاده کردم گفتن مشکلی ندارد تو اینترنت به صورت تصادفی دیدم منع در بارداری دارد الان ۷هفته هستم استرس گرفتم چیکار کنم بیمارستان هاشمی نژاد دکتر نیلوفر رستمی نژاد
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      چه دارویی مصرف کردین
    2. تصویر کاربر رشیدی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      پروترال اپاس و سیپروفلوکساسین
    3. تصویر کاربر رشیدی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      پروترال اپاس و سیپروفلوکساسین
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      منعی نداره
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر شادپوری چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 325 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من تکرر ادرار داشتم شما نوار من رو که دیدید گفتید مثانه است عصبی قرص سولیفناسین سوکسینات ۵ میلی گرم رو دادید گفتید یکی بعد صبحانه بخور ولی خوب نشدم گفتید یکی صبح بخور یکی شب تا سه ماه الان دوماه دارم میخورم فقط سه روز وسطش نتونستم قرص بگیرم نخوردم.بقیه اش مرتب خوردم ولی خوب نشدم یک مورد دیگه این که من وقتی گوارشم کار نمیکنه دو روز هم ادرارم زیاد میشه و دفعات دستشویی هم همین بود ولی وقتی سالم بودم فقط مقدارش زیاد می شد بعضی مواقع هم موقع دستشویی کامل تخلیه نمیشه خواهش میکنم راهنمایی کنید از زندگی افتادم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      چند سالتونه؟ آقا یا خانم؟ بیماری خاصی دارید؟ دارویی مصرف میکنید ؟
    2. تصویر کاربر شادپوری چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      ۲۰ سالمه آقام دیسک کمر التهاب داره تحت درمان هستم دو روز قرص آلفن ایکس ال ۱۰۰ و مگنیفورت مصرف می کنم ولی قبلش هم اینطوری بودم
      یه پنج ماه هست قرص زینک مصرف می کنم
    3. تصویر کاربر شادپوری چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      .
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      علت جواب ندادن به دارو میتونه همین مشکل کمرتون باشه مشکل کمرتون برطرف که شد اگر دارو همچنان جواب نداد باید مجددا نوار مثانه انجام بشه
    5. تصویر کاربر شادپوری چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      من بخاطر همین مثانه ام به دیسک کمر مبتلا شدم
      شما هم نوار رو دیدید گفتید مشکلی نیست فقط عصبی هست دارو ی دیگری نیست که استفاده کنم
    6. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      برند وزیکر مصرف میکنید؟
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و احترام جناب دکتر کرمی بزرگوار، جهت مزاحمت عذرخواهی می کنم. پدربزرگ بنده 93 سال دارد و در قسمت فوقانی حالب کلیه ی چپ، یک سنگ 9 میلی متری دارد. این سنگ باعث عفونت ادراری شده به نحوی که هم اکنون در بیمارستان بستری است و سفتریاکسون دریافت می کند اما هنوز عفونت بر طرف نشده است. به ما اطلاع داده اند که : «باید عفونت برطرف شود و سپس عمل جراحی سنگ کلیه انجام شود اما به دلیل کهولت سن و مشکل قلبی، خطر بیهوشی دارد و ریسک 80 درصدی دارد که پس از عمل جراحی زنده نماند».
    جناب دکتر کرمی سوال بنده این است که آیا می توان بدون بیهوشی از طریق جراحی، سنگ شکن و یا طریقی دیگر سنگ حالب را خارج نمود؟ مدارک پزشکی را نیز به پیوست ارسال نموده ام، از توجه شما بسیار سپاسگزارم. إن شاء الله در پناه خدای متعال همواره در عافیت قرآنی باشید.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      هر اقدامی بخواد انجام بشه با توجه به محل سنگ باید بیهوشی یا بی حسی نخاعی داشته باشه که منجر به عوارض احتمالی خواهد شد
  • تصویر کاربر Negar چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 310 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    تروخدا بگید این چیه
    من دارم از استرس سکته میکنم
    1. تصویر کاربر Negar سه شنبه ۶ آذر ۳( 1 سال پیش)
      تصاویر
    2. تصویر کاربر Negar سه شنبه ۶ آذر ۳( 1 سال پیش)
      دقیقا سمت چپ تصویر مشخص هستش آقای دکتر
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      رابطه خطرناک داشتید؟
    4. تصویر کاربر Negar چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      خیر
    5. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      ضایعات مشکوک به زگیل هستند باید نمونه برداری انجام شود
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر زارع چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 357 مشاهده پرسش
    سلام دکتر خداقوت من 21 سالمه تقریبا پنج سالی میشه من با این دست و پنجه نرم میکنم
    هر چند روز اطراف و زیر بیضه هام پوست پوست میشه میافته روی خارش و بعد از خارش مرطوب میشه خجالت میکشم ب کسی هم بگم چیکار کنم ایا بیماری حاد هست واگیرداره؟
    تا حالا رابطه جنسی هم نداشتم.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      بیماری حاد و واگیر داری نیست باید از نزدیک معاینه بشین بهتره به متخصص پوست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مینا چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 1420 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید. من زن 38 ساله هستم الان 3 روزه درد تیزی در کلیتوریس دارم. به متخصص زنان مراجعه کردم معاینه که کردند گفتند عفونت شدید واژن دارم که چند مدل آنتی بیوتیک به صورت قرص بهم دادند و شیف واژینال ولی غیر از درد لگن واقعا درد کلیتوریس خیلی اذیتم میکنه بازد چیکار کنم . هیچ جوش و زائده ای هم در اون قسمت نیست فقط درد زیاد دارم حتی لباس زیر بهش میخور درد میگیره تروخدا میشه راهنماییم کنید که من چه دارویی بلید استفاده کنم و علت درد از چیه؟؟آیا به خاطر همین عفونته؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      باید از نزدیک معاینه شوید به متخصص زنان حتما مراجعه کنید ممکنه چیز خطرناکی باشه
    2. تصویر کاربر مینا چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      آقای دکتر دکتر زنان رفتم فوق تخصص
    3. تصویر کاربر مینا چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      خطرناک یعنی چی
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      عفونت که منجر درد شدید بشه میتونه خدای نکرده در نهایت باعث نکروز و از بین رفتن بافت بشه
    5. تصویر کاربر مینا چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      الان برام دکتر زنان مترونیدازول 500 ازیترومایسین. فلوکونازول و سفکسیم و بیوفام نوشتند. و کرم واژینال کلوتریمازول. یعنی علت این درد ممکنه همین عفونت واژن باشه؟؟و اینکه عفونت معالجه بشه درذ کلیتوریس خوب میشه؟؟
    6. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      بله عفونت بهتر بشه نباید درد داشته باشید
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 249 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید ، دو عدد ضایعه در قسمت پوست ختنه گاهیم هستند که اطرافشون ضایعه بسیار ریز جوش مانند قرار دارند ، در قسمت پشت کلاهک الت هم یک قسمت جوش مانند که فشارشم دادم وجود داره ، هیچ سوزش و درد و خارشی ندارند و من یک سالی هست هیچ رابطه ای نداشتم ، بنظرتون زگیل تناسلی هستند؟ اگر هستند باید چکار کنم؟ خیلی ترس و استرس دارم از این موضوع ممنون میشم راهنماییم کنید . نمیدونم هستند زگیل یا خیر اما دیدم سرکه سیب میگن خوبه زدم بهشون ،قرمزی پوست ختنه گاهبم هم بخاطر همون است
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      با سلام و عرض ادب خدمت شما همراه گرامی لطفا عکس های ضایعات رو در سایت آپلود کنید (شرایط عمومی ارسال عکس مثل سایز و فرمت رو رعایت کنید)
    2. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      دو ضایعه جلویی که روی پوست ختنه گاهی هستند سمت راستیش یکم بیرون زده تر هست و سمت چپی یکم مسطح تر هست ، در اطراف این ضایعه ها یکی دو مورد جوش مانند وجود دارند که یه نقطه هستند و تقریبا سر سفید ، خارش سوزش و تغییر سایزی متوجه نشدم و نمیدونم کی به وجود امده ، پشت کلاهک هم حالت جوش ماننده که از رو کنجکاوی فشارش دادم که مثل جوش سفت و یه قسمت خیلی ریزی انگار بیرون زدگی از جوش دارد ‌
    3. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      دو ضایعه در روی پوست ناحیه ختنه گاهی وجود داره ،که سمت راستی گوشتی تر و سمت چپی مسطح تر هستند ،اطرافشان هم نقطه های جوش مانند سر سفید چندتا وجود دارد ،که خارش و سوزش ندارند ، در پشت آلت در ناحیه ختنه گاهی هم یک ضایعه کوچک به اندازه جوش وجود دارد که با کنجکاوی فشارش دادم حالت یک نقطه که ازش یه مقدار بیرون زده هست .
    4. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      دو ضایعه در روی پوست ناحیه ختنه گاهی وجود داره ،که سمت راستی گوشتی تر و سمت چپی مسطح تر هستند ،اطرافشان هم نقطه های جوش مانند سر سفید چندتا وجود دارد ،که خارش و سوزش ندارند ، در پشت آلت در ناحیه ختنه گاهی هم یک ضایعه کوچک به اندازه جوش وجود دارد که با کنجکاوی فشارش دادم حالت یک نقطه که ازش یه مقدار بیرون زده هست .
    5. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      زگیل یا تبخال نیست نگران نباشید آلت کاملا نرماله
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر عطا چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکترمن ۲هفته پیش عمل خروج دبل جی داشتم الان بعضی مواقع پهلوهام درد میکنه امروز بعدازادراریک۲باربازسوزشم داشتم خیلی استرس دارم ممنون میشم راهنمایی کنین قبلاگفتم ۲ماه پیش تستpsaدادم۰/۸۳بودfre psa۰/۳۸ولی خیلی میترسم ۴۴سالم هست ممنون جواب بدین.دارو سیپروفلوکساسین ۱هفته خوردم اوروسیترا۱۰درصدم میخورم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۷ آذر ۳( 1 سال پیش)
      ممکنه بخاطر آسیب عبور دستگاه از سیستم ادرار باشه مصرف مایعات رو بیشتر کنید اقدامی لازم نیست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر پیمان یکشنبه ۱۷ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 622 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما آقای دکتر و تبریک سال نو
    من 35 سال سن دارم و متاهل و دارای یک فرزاند هستم. برای افزایش تحرک اسپرم می توان از قرص Semenax استفاده کرد و آیا عوارضی ندارد و یا بهتر از اقرص گياهي افروديت استفاده کنم. تعداد اسپرم من 121 میلیون و میزان تحرک A اسپرم 49 است. ممنون میشوم راهنمایی کنید. (البته برای بچه دوم اقدام کردیم که الان 9 ماه هست که موفق نشدیم و البته در سونوگرافی از بیضه ها واریکوسل گرید یک برای بیضه سمت راست نشان داده است.)
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۷ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      دارو اثر ندارد جهت معاینه تشریف بیورید
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه (مطب نیکان)

14:00 - 19:00

دوشنبه

تعطیل است

سه شنبه (مطب نیکان)

13:00 - 19:00

جستجو

حالب

+54 مطلب