وجود درد یا احساس ناخوشایندی در همه جای بدن، آزاردهنده و در بعضی موارد برای بیمار و پزشک نگران کننده می باشد. دو درد در عالم پزشکی برای بیمار بسیار نگران کننده هستند. اولی درد در قفسه سینه که نگرانی قلب را به دنبال دارد و دیگری درد در پهلو است که بیمار را نگران ناراحتی کلیه ها می کند.
در ادامه مطلب، در رابطه با علت درد کلیه در صبح صحبت خواهیم کرد.
چه عواملی باعث درد در پهلوهای ما می شوند؟
عوامل متعددی باعث درد در پهلوها می گردد. منشاء این دردها یا مربوط به داخل شکم و کلیه ها است و یا مربوط به مشکلات عصبی و عضلانی پهلوها می باشد.
حرکت سنگ و جابجایی آن در کلیه، کیست های کلیه، عفونت کلیه(برای عفونت کلیه چی بخوریم؟)، انسداد در مسیر کلیه و اتساع آن، وجود بیماری های مادرزادی تنگی لوله حالب، ناراحتی های لوله گوارش و مخصوصا بیماری کرون و کولیت اولسرو، کیست تخمدان در خانم ها، پارگی کیست آپاندیسیت، پیچ خوردگی روده، زخم معده و درد پانکراس، باعث درد در شکم می شوند و ممکن است با انتشار آن در پهلوها همراه باشند و باعث نگرانی بیمار گردند.
⚠️ هشدار مهم
اگر درد پهلوی شما با تب، لرز، تهوع، استفراغ، خون در ادرار یا تغییر رنگ ادرار همراه است، احتمالاً منشأ درد کلیوی است و باید هرچه سریعتر توسط متخصص اورولوژی بررسی شود. تأخیر در تشخیص ممکن است به آسیب دائمی کلیه منجر گردد.

دومین عامل درد در پهلوها، با منشاء اسپاسم و گرفتگی عضلات پهلوها به علت بد نشستن طولانی، بد خوابیدن، نشستن طولانی مدت در محل کار، ضربه و التهاب محل و انتشار درد ناشی از دیسک کمر و یا در موارد نادری، دردهای پیش از ظهور علائم زونا می باشد.
تشخیص دقیق، اولین قدم درمان است
دکتر حسین کرمی، فوقتخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری، با بررسی تخصصی علت درد پهلوی شما را مشخص میکند. همین الان سوال خود را بپرسید یا برای ویزیت تماس بگیرید.
اگر درد پهلو و کلیه داشتیم چه کار باید بکنیم؟
اول اقدام مراجعه به پزشک ارولوژی و انجام سونوگرافی از کلیه ها و مثانه و رحم و ضمائم و تخمدان ها و کبد و کیسه صفرا می باشد. با انجام این سونوگرافی تقریباً منشاء درد مشخص می شود.
دومین اقدام تشخیص، انجام آزمایش ادرار و کشت ادرار و بررسی عملکرد کلیه، با آزمایش اوره،کراتینین خون می باشد. اگر در بررسی های انجام شده، سونوگرافی نرمال و آزمایش خون و ادرار نرمال باشد، می توان گفت که منشاء درد مربوط به کلیه و داخل شکم نیست و بیشتر از دیواره پهلوها، درد به وجود می آید.
آیا درد در کلیه و یا عضلات تفاوتی با هم دارند؟
بله، دردی که از کلیه منشاء می گیرد درد موجی است که بسیار شدید و حمله ای است. بیمار تهوع و استفراغ و در بسیاری موارد خون در ادرار دارد یا ادرار بیمار تغییر رنگ داده و کدر می شود در حالیکه زمانی که منشاء درد از عضلات است.
این درد اغلب صبحگاهان در پهلوها ایجاد می شود و زمانی که فرد فعالیت های روزمره را شروع می کند و بدن گرم می شود، این درد کاهش پیدا کرده و در طول روز از بین می رود.
چه زمانی درد کلیه در صبح نگرانکننده است؟
اگرچه بسیاری از دردهای صبحگاهی پهلو عضلانی هستند، اما در موارد زیر باید حتماً به متخصص اورولوژی مراجعه کنید:
- دردی که با حرکت و فعالیت روزانه بهتر نمیشود و در طول روز ادامه دارد
- درد همراه با سوزش ادرار یا تکرر ادرار
- وجود خون در ادرار (حتی یک بار)
- درد شدید موجی که از پهلو به کشاله ران منتشر میشود
- تب و لرز همراه با درد پهلو
- سابقه سنگ کلیه یا عفونت ادراری
- تکرار درد صبحگاهی به مدت بیش از یک هفته
در هر یک از این موارد، انجام سونوگرافی و آزمایش ادرار ضروری است و تأخیر ممکن است باعث پیشرفت بیماری شود.
آیا درد صبحگاهی پهلوی شما ادامهدار شده است؟
با یک بررسی ساده مشخص میشود که منشأ درد کلیوی است یا عضلانی. معطل نکنید.
برای درمان دردهای پهلو چه کار باید کرد؟
درمان بر اساس ارزیابی و تعیین و مشخص کردن منشاء درد است. اگر منشاء درد در داخل شکم باشد باید آنها را درمان کنیم. در مواردی که درد منشاء داخل شکم و کلیوی ندارد، بهترین درمان آن اگر چنانچه اسپاسم و گرفتگی عضلات پهلو باشد، انجام حرکت های کششی و گرم نگاه داشتن پهلوها می باشد.
در این صورت به بیماران توصیه می کنیم که به صورت طولانی مدت حالت نشسته و یا در موقعیت بد قرار نگیرند و در فواصل کاری حتما از حرکت های کششی استفاده کنند و دقایقی را بین ساعات کاری راه بروند.
در رابطه با علت درد کلیه در صبح باید گفت که دردهایی که به علت اسپاسم عضلات ایجاد می شوند همچنان که ذکر شده، اوایل صبح ایجاد می شوند و با حرکت از بین می روند و نیاز به درمان خاصی ندارند.
به طور اختصار:
- کاهش وزن
- اجتناب از گرم و سرد کردن پهلوها مخصوصاً بعد از استحمام
- انجام حرکت های کششی
- گرم نگاه داشتن محل
- اجتناب از نشستن های طولانی مدت مخصوصاً در محل کار و پشت کامپیوتر
توصیه های درمانی برای از بین رفتن دردهای پهلو، مخصوصا در صبحگاهان می باشد. در صورت مزمن شدن درد باید به پزشک مراجعه و بررسی های تکمیلی انجام گردد.
💡 نکته مهم
خوددرمانی با مسکنها فقط علائم را پنهان میکند. اگر درد پهلوی شما بعد از دو هفته رعایت توصیههای بالا بهبود نیافت، حتماً به متخصص اورولوژی مراجعه کنید تا با سونوگرافی و آزمایش، علت اصلی درد مشخص شود.
سوالات شایع درباره درد کلیه در صبح
۱. آیا درد کلیه در صبح نشانه سنگ کلیه است؟
لزوماً خیر. درد صبحگاهی که با حرکت از بین میرود معمولاً عضلانی است. اما اگر درد شدید و موجی باشد یا با خون در ادرار همراه شود، احتمال وجود سنگ کلیه وجود دارد و باید سونوگرافی انجام شود.
۲. چرا درد پهلو فقط صبحها ایجاد میشود و در طول روز خوب میشود؟
در طول خواب، عضلات پهلو و کمر در یک وضعیت ثابت قرار دارند و دچار اسپاسم میشوند. با شروع فعالیت روزانه و گرم شدن بدن، اسپاسم برطرف شده و درد از بین میرود. با این حال اگر الگوی درد تغییر کند یا شدت آن افزایش یابد، باید بررسی شود.
۳. آیا برای درد صبحگاهی پهلو باید به اورولوژیست مراجعه کنیم یا ارتوپد؟
اولین قدم مراجعه به متخصص اورولوژی است. با انجام سونوگرافی و آزمایش ادرار، مشخص میشود که منشأ درد کلیوی است یا عضلانی. اگر مشکل کلیوی رد شد، پزشک شما را به تخصص مناسب ارجاع میدهد.
۴. آیا خوردن آب زیاد قبل از خواب باعث درد کلیه صبحگاهی میشود؟
خوردن آب زیاد بهخودیخود باعث درد کلیه نمیشود، اما پر شدن بیش از حد مثانه در طول شب ممکن است فشار به سمت بالا ایجاد کند و احساس ناراحتی در ناحیه پهلو بدهد. اگر بعد از ادرار کردن درد از بین رفت، احتمالاً مشکل کلیوی نیست.
۵. آیا درد صبحگاهی پهلو در خانمها با بیماریهای زنانه ارتباط دارد؟
بله، کیست تخمدان و عفونتهای لگنی میتوانند درد مشابه درد کلیه ایجاد کنند. به همین دلیل در سونوگرافی، تخمدانها و رحم هم بررسی میشوند تا منشأ درد دقیقاً مشخص گردد.
دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

