درد مبهم پهلوی راست ( سمت راست شکم) اغلب جای نگرانی ندارد، اما از آنجا که برخی از این شرایط ممکن است نیاز به مراقبت پزشکی داشته باشند، دانستن دلیل بروز این درد مبهم، مهم می باشد. چندین شرایط مختلف می تواند باعث ایجاد ناراحتی در این بخش از بدن شود، اما درک تفاوت بین آنها و اینکه کدام یک از اندامهای بدن را تحت تأثیر قرار می دهند، می تواند به شما در تشخیص علت کمک کند.
علت درد پهلوی راست در زنان
در خانم ها علاوه بر علل ادراری و کلیوی که در مردان هم دیده می شود، گروهی از علت ها به تخمدان و رحم مربوط اند و دقیقا به همین خاطر درد پهلوی راست در زنان گاهی با درد مردان فرق دارد. در ادامه مهم ترین این علت ها را جدا می کنیم.
کیست و پیچ خوردگی تخمدان راست
کیست تخمدان راست می تواند باعث درد مبهم و سنگینی در پایین و سمت راست شکم شود. بیشتر کیست ها بی خطرند و خودبه خود از بین می روند، اما اگر کیست بزرگ شود، پاره شود یا تخمدان دور محور خودش بپیچد (پیچ خوردگی تخمدان)، درد ناگهانی و شدید همراه با تهوع و استفراغ ایجاد می کند. نکته مهم این است که پیچ خوردگی تخمدان بیشتر در سمت راست رخ می دهد؛ پس درد ناگهانی و بسیار شدید سمت راست در یک خانم را باید جدی گرفت.
درد تخمک گذاری
بعضی خانم ها در میانه هر دوره قاعدگی و هنگام آزاد شدن تخمک، یک درد کوتاه و یک طرفه در پایین شکم حس می کنند. اگر در آن ماه تخمک از تخمدان راست آزاد شود، این درد سمت راست خواهد بود. این درد معمولا از چند ساعت تا یک روز طول می کشد، خفیف است و خودبه خود خوب می شود؛ اما اگر هر ماه شدید و آزاردهنده تکرار شد، بهتر است بررسی شود.
آندومتریوز و فیبروم رحم
در آندومتریوز، بافتی شبیه پوشش داخلی رحم در جاهای دیگر لگن رشد می کند و دردی ایجاد می کند که معمولا نزدیک و در زمان پریود بدتر می شود. فیبروم رحم (توده خوش خیم رحم) هم می تواند باعث سنگینی و درد یک طرفه شکم شود. وجه مشترک این دو، ارتباط درد با چرخه قاعدگی است؛ پس اگر درد پهلوی شما با پریود هماهنگ است، این علت ها باید بررسی شوند.
عفونت لگن
عفونت دستگاه تناسلی زنان که به لگن می رسد، می تواند درد پایین شکم، ترشح غیرعادی، تب و درد هنگام نزدیکی ایجاد کند. این عفونت اگر درمان نشود می تواند به باروری آسیب بزند؛ پس تب و ترشح همراه با درد پهلو نباید نادیده گرفته شود.
علل ادراری و کلیوی
سنگ کلیه، سنگ حالب و عفونت کلیه در زنان هم مثل مردان شایع اند و یکی از رایج ترین علل درد پهلوی راست محسوب می شوند. این دردها معمولا از پشت و پهلو شروع می شوند، به سمت پایین و کشاله ران تیر می کشند و اغلب با سوزش ادرار، تکرر ادرار یا تغییر رنگ ادرار همراه اند. این گروه از علت ها در حوزه کلیه و مجاری ادراری قرار می گیرند.
🚨 چه زمانی باید فوری به اورژانس بروید؟
اگر درد شدید و ناگهانی سمت راست همراه با یکی از این موارد بود، معطل نکنید و همان لحظه به اورژانس مراجعه کنید: تاخیر در پریود همراه با لکه بینی یا خونریزی غیرعادی (احتمال حاملگی خارج رحمی)، درد بسیار شدید همراه با تهوع و استفراغ (احتمال پیچ خوردگی تخمدان)، یا تب بالا همراه با لرز. این موارد اورژانس زنان هستند و تاخیر در آن ها خطرناک است.
درد پهلو سمت راست
درد پهلو سمت راست ممکن است ناشی از فتق، گاز، آپاندیسیت، مشکلات کلیوی، مشکلات سیستم تولید مثل، سندرم روده تحریک پذیر (IBS) و سوء هاضمه باشد. دلایل زیادی برای ناراحتی در ناحیه پهلو شما وجود دارد. اگر این درد طاقت فرسا است سریعا به پزشک مراجعه کنید.

به متخصص زنان بروم یا اورولوژی؟
یک راهنمای ساده: اگر درد با چرخه پریود هماهنگ است، با ترشح واژن همراه است یا احتمال بارداری دارید، اول متخصص زنان. اما اگر درد با سوزش ادرار، تکرر ادرار، خون در ادرار یا تیر کشیدن به سمت کشاله ران همراه است، احتمالا منشا کلیه و مجاری ادراری دارد و باید نزد متخصص اورولوژی بررسی شود. یک سونوگرافی ساده معمولا مشخص می کند منشا درد ادراری است یا زنان.
درد پهلوی راستتان ادامه دار شده و علتش را نمی دانید؟
اگر نشانه های ادراری و کلیوی دارید، دکتر حسین کرمی، فوق تخصص کلیه و مجاری ادراری، با معاینه و سونوگرافی منشا درد را مشخص می کند.
علت درد مبهم پهلوی راست
درد مبهم پهلوی راست می تواند نشان دهنده ی ناراحتی در دستگاه گوارش، شکم، روده کوچک و بزرگ، کلیه سمت راست، کبد یا آپاندیس باشد، که در ادامه به آن میپردازیم:
مشکلات گوارشی
مشکلات گوارشی مانند یبوست، ورم معده یا مسمومیت غذایی نیز می توانند، باعث ایجاد درد مبهم پهلوی راست شما شوند. بیماری های مزمن روده مانند سندرم روده تحریک پذیر( IBS) و بیماری التهاب روده( IBD) نیز می توانند باعث بروز درد در این ناحیه شود.
اگر شما مطمئن نیستید که روده یا دستگاه گوارش شما باعث ایجاد درد شده، نشانه های زیر را مد نظر قرار دهید. اگر شما به یک یا تعدادی از سؤالات زیر پاسخ مثبت دادید، درد شما ممکن است مرتبط با یک مشکل گوارشی باشد، در صورت طولانی شدن این علائم حتما به پزشک مراجعه کنید:
- آیا درد احساس گرفتگی ایجاد و یا به صورت لحظه ای شوک وارد می کند؟
- احساس نفخ دارید؟
- دفع مدفوع برایتان سخت است؟( یبوست)
- سوزش معده یا رفلاکس اسید شما را آزار می دهد؟
اگر دچار یبوست یا سوءهاضمه هستید، می توانید با تغییر در رژیم غذایی و سبک زندگی خود، مانند خوردن غذاهایی با فیبر بالا، نوشیدن مقدار زیادی مایعات یا پیاده روی روزانه به درمان خود کمک کنید.
اگر درد شما تسکین پیدا نکرد، و یا در صورت مشاهده علائم زیر مستقیما به پزشک مراجعه کنید:
- دیدن خون در مدفوع
- کاهش وزن بدون علت
- تشدید علائم
- مشکل در بلع غذا
درد کلیه راست
درد در ناحیه کلیه به عنوان یک درد مبهم و دردناک شناخته می شود، اما در برخی موارد نیز می توانند باعث ایجاد درد شدید شود. دردی که از پشت شکمتان شروع و یا بصورت لحظه ای گرفتگی ایجاد می کند. از جمله بیماری هایی که کلیه های شما را تحت تأثیر قرار می دهند میتوان به سنگ کلیه، عفونت کلیه و سرطان کلیه(توده در کلیه راست) اشاره کرد.
اگر شما به عفونت کلیه مبتلا باشید، درد را در امتداد دستگاه ادراری خود احساس میکنید( به طرف پایین سمت راست شکم خود) و غیر معمول نیست که به هنگام مدفوع کردن درد کلیه شما بدتر شود. اگر فکر میکنید علت درد نشات گرفته از کلیه است، در صورت دیدن علائم زیر حتما به پزشک مراجعه کنید:
- تب
- لرز
- خون در مدفوع
- علائم عفونت مثانه
بیشتر بدانید…
فتق بیضه به چه معناست؟
بیماری های کبد
کبد به هر علتی ملتهب یا متورم شود، می تواند باعث دردی کسل کننده، دردناک در پهلوی راست شما شود. این درد می تواند عامل عفونت های کبدی مانند: هپاتیتA، B، سرطان کبد یا آبسه باشد. بیماری کبد الکلی و غیر الکلی نیز می تواند باعث درد کبد شود، اما در اکثر مواقع بیماری های کبدی در مراحل اولیه علائمی از خود نشان نمی دهند.
بیماری هایی مانند هپاتیت و کبد الکلی قابل درمان هستند، اما از آنجاییکه عدم درمان آنها می تواند کبد شما را به طور دائم زخم کند، باید سریعا وارد عمل شوید.
آپاندیس
آپاندیس اندام کوچکی ست که در گوشه ی پایین، سمت راست شکم شما قرار گرفته است. اگر آپاندیس شما ملتهب یا متورم شود، می تواند حامل درد تیز و ناگهانی باشد که به هنگام حرکت یا سرفه بدتر می شود. از دیگر علائم آپاندیسیت می توان به:
- یبوست
- اسهال
- از دست دادن اشتها
- حالت تهوع
اشاره کرد. آپاندیسیت درمان نشده می تواند خطرناک باشد. اگر درد در شکم شما
- آرام آرام بدتر می شود.
- به طور ناگهانی بدتر می شود و در تمام شکم شما پخش می شود.
- قبل از اوج گیری، درد برای لحظاتی تسکین می یابد( از نشانه های متلاشی شدن آپاندیس).
هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
مقاله مرتبط:
واریکوسل چیست؟تصاویر واریکوسل را در این مقاله ببینید
سوالات شایع درباره درد پهلوی راست در زنان
۱. درد پهلوی راست در دوران بارداری نشانه چیست و خطرناک است؟
در بارداری، کشیده شدن رباط های نگهدارنده رحم می تواند یک درد خفیف و گذرا در یک طرف شکم ایجاد کند که معمولا بی خطر است. اما درد شدید یک طرفه، به ویژه در سه ماه اول همراه با لکه بینی، می تواند نشانه حاملگی خارج رحمی باشد و اورژانسی است. هر درد پهلوی شدید در بارداری باید سریع به پزشک اطلاع داده شود.
۲. چطور بفهمم درد پهلوی راست من از کلیه است یا از تخمدان؟
به طور کلی، دردی که با سوزش ادرار، تکرر ادرار، خون در ادرار یا تیر کشیدن به کشاله ران همراه است بیشتر به کلیه و مجاری ادراری مربوط می شود؛ و دردی که با چرخه پریود هماهنگ است یا با ترشح واژن همراه است بیشتر منشا زنان دارد. قطعی ترین راه تشخیص، سونوگرافی و معاینه است.
۳. آیا درد پهلوی راست در زنان همیشه جدی است یا می تواند گذرا باشد؟
خیلی از موارد مثل درد تخمک گذاری، نفخ و یبوست خفیف و گذرا هستند و خودبه خود خوب می شوند. اما اگر درد بیش از چند روز ادامه یافت، شدید شد یا با تب، استفراغ، خونریزی غیرعادی یا نشانه های ادراری همراه شد، دیگر نباید آن را گذرا فرض کرد و باید بررسی شود.
دکتر حسین کرمی جراح و متخصص کلیه مجاری ادراری و تناسلی
