حالب چیست؟ | دفع سنگ کلیه از لوله حالب

هر گونه انسداد در مسیر لوله حالب به منزله خفه کردن کلیه ها می باشد و هر چه سریعتر باید عامل انسدادی لوله حالب برطرف گردد. در این مقاله بیماری های لوله ی حالب از جمله وجود سنگ در آن بررسی شده است.

قطر لوله حالب چقدر است؟

لوله هالب به قطر 5 میلی متر است. این لوله، کلیه را به مثانه وصل می کند.

حالب چیست؟

حالب وظیفه ی انتقال ترشحات کلیه ها یا همان ادرار را از کلیه ها به مثانه بر عهده دارد. لوله حالب با انقباضات منظم خود که توسط اعصاب اتوماتیک سمپاتیک و یا پاراسمپاتیک کنترل می شود عمل تخلیه خود را انجام می دهد. لوله حالب در حقیقت به مانند لوله تنفسی کلیه می باشد.

حالب کجاست

حالب کجاست؟

حالب لوله ای است که وظیفه انتقال ادرار از کلیه ها به سمت مثانه را عهده دار است. در بدن هر فرد دو لوله حالب (ureter) قرار دارند که هر کدام به یک کلیه متصل است. نیمه بالایی حالب در داخل معده قرار دارد و نیمه پایینی آن نیز در ناحیه لگن است.

طول لوله حالب در بزرگسالان به صورت میانگین در حدود 10 الی 12 اینچ ( 25 الی 30 سانتی متر ) است. این لوله دارای دیواره های ضخیم عضلانی، فیبری و روکش مخاطی است و می تواند به راحتی منقبض شود.

مدت زمان دفع سنگ کلیه از حالب

حالب کلیه

یکی از شایعترین علل انسداد حالب حرکت سنگ از کلیه و گیر افتادن آن در لوله حالب می باشد. حرکت سنگ به طرف حالب دردی را ایجاد می که شاه درد عالم پزشکی بوده و حتی از درد زایمان در خانم ها نیز شدید تر می باشد.

مشخصات این درد عبارتند از: درد شدید ناگهانی که به صورت موجی به سراغ فرد آمده و او را زمین گیر و مستأصل می کند. تهوع، استفراغ، رنگ پریدگی، خون در ادرار ، تغییر رنگ ادرار و در کسانی که تک کلیه ای هستند قطع کامل ادرار می تواند از نشانه های گیر افتادن سنگ در لوله حالب باشد.

سنگ درون لوله حالب

امروزه قطعی ترین روش تشخیص گیر افتادن سنگ در لوله حالب انجام سی تی اسکن بدون تزریق و با تزریق می باشد. سونوگرافی اغلب گشاد شدگی کلیه ها یا هیدرونفروز را گزارش می کند که نشانه انسداد لوله حالب می باشد.

در صورت ایجاد چنین دردی بلافاصله به نزدیکترین اورژانس بیمارستانی مراجعه کرده و باید اقدامات تشخیصی و درمانی انجام گردد. از شما در اورژانس بیمارستان معاینه بالینی، آزمایش خون و ادرار و سونوگرافی و در صورت نیاز سی تی اسکن انجام خواهد شد و با تزریق مسکن های قوی که اغلب مورفین یا پتدین و یا کتورولاک است، درد شما تسکین پیدا خواهد کرد. اگر تب داشتید یا تک کلیه هستید و یا حامله می باشید باید به پزشک اطلاع دهید که شما را در بیمارستان بستری نمایند.

پروگزیمال حالب چیست؟

بخش بالایی از لوله حالب در بین نقطه برخورد حالب با لگن و بالاتر از مفصل ساکروایلیاک قرار دارد. سنگ های پروگزیمال حالب به صورت میانگین اندازه ای بیشتر از یک سانتی متر دارند و در معیار اندازه گیری قرار می گیرند. سنگ هایی که در دفع شدن به شکل طبیعی و سریع با مشکل مواجه می شوند، در نهایت منجر به کولیک مکرر کلیه و یا انسداد ادرار خواهند شد.

لوله حالب پروگزیمال در کدام ناحیه از بدن قرار دارد؟

در انتهای بخش پروگزیمال لوله حالب، لگن و کلیه ها قرار دارند. در بخش دیگر نیز مثانه فرد به حالب متصل است. لوله حالب از ابتدای شریان کلیوی تا این نواحی و مثانه کشیده می شود تا جریان ادرار را از کلیه ها به سمت مثانه هدایت کند.

علائم سنگ کلیه در حالب

سنگ در حالب کلیه ممکن است هیچ علامت یا نشانه ای نداشته باشد. نشانه ها و علائم به محل رخداد انسداد، کامل بودن یا نسبی بودن انسداد، سرعت مسدود شدن و تحت تاثیر قرار گرفتن یک یا هر دو کلیه بستگی دارند. نشانه ها و علائم می توانند شامل موارد زیر شوند:

  • درد
  • تغییرات در مقدار ادرار تولید شده
  • دشوار بودن ادرار
  • وجود خون در ادرار
  • عفونت های مکرر مجاری ادراری
  • فشار خون بالا (هایپرتانسیون)

دفع سنگ کلیه از لوله حالب

اگر مسیر لوله حالب تنگی نداشته باشد و اندازه سنگ زیر 4 میلی متر باشد در 95 درصد با درمان های داروئی و مصرف مایعات زیاد و ورزش کردن خودبه خود دفع می شوند و نیاز به اقدام بعدی نیست.

اگر اندازه سنگ بین 4 تا 6 میلی متر باشد 50 درصد احتمال خودبه خود افتادن سنگ وجود دارد و لذا اگر اندازه سنگ حالب زیر 6 میلی متر باشد به شرط اینکه:

1- بیمار تک کلیه نباشد.

2- تب نداشته باشد.

3- حامله نباشد،

به بیمار توصیه می شود دو هفته با مصرف مایعات زیاد و افزایش تحرک بدنی و با ادرار کردن در داخل ظرفی از نظر مشاهده سنگ دفع شده، در جهت دفع سنگ تلاش کند.

درمان سنگ کلیه گیر کرده در حالب

اگر بعد از دو هفته سنگ کلیه در حالب دفع نشود و یا اندازه سنگ گیرافتاده بالای 6 میلی متر باشد دو روش درمانی برای درمان این سنگ ها وجود دارد:

thCAW596LD

1- سنگ شکنی برون اندامی یا ESWL

در این روش که در فیلم زیر می بینید شما بدون بیهوشی و به صورت سرپائی به مدت 15-20 دقیقه زیر دستگاه سنگ شکنی می خوابید و دستگاه با متمرکز کردن امواج سنگ شکنی روی سنگ حالب اقدام به خرد کردن سنگ گیر افتاده حالب می کند.

عمل سنگ شکنی ESWL در موارد زیر توصیه نمی شود:

1- افراد چاق

2- افراد حامله

3- افراد دارای اختلال در انعقاد خون

سنگ شکن کلیه

2- سنگ شکنی درون اندامی یا TUL

دومین و مؤثرترین روش درمان سنگ حالب عمل سنگ شکنی درون اندامی یا TUL می باشد. در این روش که با بی حسی کمری و در اطاق عمل و به صورت سرپائی انجام می شود، با عبور دوربین آندوسکوپی از داخل مجرای ادراری به مثانه و لوله حالب محل گیر کردن سنگ حالب مشخص و با استفاده از امواج سنگ شکنی لیزر روی پنوماتیک سنگ را کاملاً خرد کرده و با پنس خارج می کنیم.

 در مواقعی جهت دفع شدن سنگ های خردشده داخل لوله حالب، لوله ای قلاب مانند به نام جی جی گذاشته می شود که در شکل زیر می بینید. و چهار هفته بعد به صورت سرپائی خارج می گردد.

فیلم کامل عمل TUL را می توانید در قسمت زیر مشاهده نمائید.

3- عمل لاپاراسکوپی

سومین درمان سنگ های بزرگ لوله حالب، عمل جراحی می باشد که در گذشته به صورت عمل جراحی باز ولی امروزه در راستای شعار عمل های جراحی بزرگ از شکاف کوچک تکنیک لاپاراسکوپی می باشد. در این روش به جای برش یک وجبی در شکم با عبور لوله هایی باریک به نام تروکار به داخل شکم و تزریق هوا و عبور دوربین محل سنگ حالب را مشخص کرده و با برش روی آن، سنگ حالب را خارج می کنیم که کیفیت عمل را در فیلم زیر مشاهده می نمائید.

سنگ حالب در بارداری

از جمله رایج ترین دلایل بروز درد معده در خانم های باردار می توان به وجود سنگ کلیه و حالب اشاره کرد. سنگ حالب در بارداری می تواند منجر به مسدود شدن مسیر کلیه شده و در نتیجه عفونت را ایجاد کند.

این عفونت در دیگر نواحی بدن پخش می شود. در نتیجه ممکن است خانم باردار زودتر از موعد نیاز به بستری شدن در بیمارستان و طی کردن درمان های لازم جهت به دنیا آوردن کودک را داشته باشد.

سنگ های کلیه دردناک از هر 3300 زن باردار، یک نفر را مبتلا می کنند. احتمال شکل گیری این سنگ ها در بانوانی که سابقه به دنیا آوردن کودک در گذشته را داشته اند، نسبت به افرادی که بارداری اول را تجربه می کنند، بیشتر است. بیشتر خانم هایی که سنگ کلیه و حالب دارند، معمولا در ماه های چهارم الی ششم با مشکلات مختلفی مواجه می گردند.

انواع دیگر بیماری های لوله ی حالب

1- دوتایی شدن حالب

دوتایی شدن حالب که عارضه ای مادرزادی است به وضعیتی گفته می شود که دو حالب بر روی یک کلیه تشکیل می شود. حالب دوم می تواند سالم بوده و یا تنها قسمتی از آن تشکیل شده باشد. در صورتی که هیچ کدام از حالب ها به درستی کار نکنند، ادرار می تواند به کلیه برگشته و سبب آسیب رساندن به آن شود.

2- وجود یک ناهنجاری در محل اتصال حالب به کلیه یا مثانه

اتصال غیر عادی بین حالب و کلیه (اتصال میزنای و لگنچه) می تواند سبب تورم کلیه و در نهایت توقف عملکرد آن شود. این ناهنجاری مادرزادی بوده و یا می تواند با رشد عادی کودک و در اثر یک آسیب یا جای زخم به وجود آید. همچنین، در موارد نادر این عارضه می تواند ناشی از تشکیل یک تومور نیز باشد. یک اتصال نادرست بین حالب و مثانه می تواند سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها شود.

3- یورتروسل

در صورتی که لوله ی حالب بسیار تنگ باشد و اجازه عبور جریان ادرار به صورت عادی را ندهد، ممکن است یک برآمدگی کوچک (یورتروسل) در آن تشکیل شود که معمولا در قسمت نزدیک به مثانه تشکیل می شود. این تورم و برآمدگی می تواند جریان ادرار را مسدود کرده و سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها شود. این وضعیت امکان دارد به کلیه آسیب برساند.

4- فیبروز رترو پریتوئن

این اختلال نادر هنگامی رخ می دهد که بافت فیبروز در ناحیه خلفی شکم رشد می کند. این فیبر ها می توانند در اثر سرطان ها یا برخی دارو های درمان میگرن رشد کنند. این فیبر ها میزنای ها را احاطه کرده و آن ها را مسدود می کنند که چنین وضعیتی سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها می شود.

دیگر عوامل احتمالی

عوامل مختلفی در درون و بیرون میزنای می توانند سبب انسداد آن شوند این عوامل شامل موارد زیر می شوند:

✅ یبوست شدید، با اینکه بیشتر در کودکان شیوع دارد اما در بزرگسالان هم اتفاق می افتد.

✅  تومور های سرطانی و غیر سرطانی

✅  رشد بافت داخلی مانند آندومتروزیس در زنان

✅ تورم طولانی مدت دیواره میزنای که معمولا ناشی از بیماری هایی مانند سل یا عفونتی انگلی به نام شیستوزومیازیس می باشد.

بیماری های حالب

اما توصیه های اینجانب در رابطه با سنگ حالب

1- لوله حالب به منزله نفسگاه کلیه می باشد و گیر افتادن سنگ و یا هر علتی که آن را ببندد مثل فشار به کلیه جهت خفه کردن می باشد و باید هر چه سریعتر درمان شود.

2- 95 درصد سنگ های زیر 4 میلی متر و 50 درصد سنگ های بین 4-6 میلی متر خودبخود دفع می شود.

3- حداکثر زمان برای دفع کردن 2-3 هفته است و اگر سنگ دفع نشود باید سریعاً جهت جلوگیری از خفه شدن و از دست دادن کلیه خود به پزشک مراجعه نمائید.

4- افراد تک کلیه و خانم های حامله و بیماران تب دار با سنگ انسدادی حالب باید اورژانسی در بیمارستان بستری شوند.

5- با انجام چکاب منظم و با شعار پیشگیری بهتر از درمان است، و مصرف مایعات هر دو ساعت یک لیوان و مصرف کم نمک از تشکیل سنگ در کلیه و گیرافتادن آن در لوله حالب جلوگیری نمائید.

در صورت داشتن سنگ حالب جهت اخذ نوبت با شماره تلفن 22642744-021 تماس بگیرید.

دکتر کرمی متخصص کلیه و مجاری ادراری

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر عبدالله شنبه ۵ آبان ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام خدمت جناب دکتر کرمی
    بنده بعد از یک مرحله سوزش ادرار برای چند مرتبه در ادرار خون مشاهده کردم که به مرور کمتر و دیگر با چشم مشاهده نشد من سابقه سنگ کلیه و عمل tul هم دارم و بدلیل دیسک کمر قرص کلسیم و گاباپنتین و ویتامین ب۳ مصرف میکنم لطفا راهنمایی کنید متشکرم.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۵ آبان ۹۷( 1 سال پیش)
      سونو کنید بفرستید ببینم
  • تصویر کاربر نوشین یکشنبه ۲۹ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    پسر دوونیم ساله ای دارم که چهار ماهگی ختنه کردم.کمی چسبندگی پوست سر آلت دارد که دکتر متخصص نظر دادن با افزایش سن و زدن پماد هیدروکورتیزون مشکل برطرف میشود .الان که از پوشک گرفتم موقع ادرار کمی به چپ انحراف دارد و مستقیم ادرار نمی کنه ولی باریک و دوشاخ نیست .
    ممنون میشم راهنمایی فرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۹ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
      به علت تنگي نوك مجرا است
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    من سربازم و از زمانی که اموزشی بودم روی الت تناسلیم کلاهکش دانه های قرمز رنگ بوجود اومده وحالت زبر بودن پیدا کرده و اینکه وقتی استحمام میکنم بعداز استحمام کلاهک التم خشک و پوسته پوسته میشه ایا اتفاقی برای من افتاده؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۵ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
      عكيش وا بفرستيد
  • تصویر کاربر ژانت شنبه ۲۱ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    حدود ۲ هفته پیش به ایران آمدم و درد شدیدی قسمت چپ کمر داشتم.با مراجعه به پزشک تشخیص سنگ ۹ میلیمتری داخل لوله حالب دادند.مشکل دفع ادرار ندارم و درد خیلی کمتر شده.کلیه چپ کمی ورم کرده.سوالم اینه که ایا حالت اورژانس داره و ایا میتونم ۲ هفته دیگه پرواز داشته باشم و در امریکا اقدامات لازم رو انجام بدم ؟ یا خطرناکه و بلافاصله باید اقدام کنم.قرص rowatnex هم بزودی بدستم میرسه.
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۱ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
      اورژانس فردا بياييد ببينم٠٢١٧١٠٦٢٣٠٠ ساعت ٢عصر بفرماييد با دكتر هماهنگ هستم
  • تصویر کاربر سارا جمعه ۲۰ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام. در عمل سزارین خواهرم برای تولد فرزند دوم پزشک خواهرم به دلیل اینکه سر بچه بسیار پایین آمده بود و در لگن گیر کرده بود مجبور شد علاوه بر برش ناحیه شکم در ناحیه ی مثانه هم برش ایجاد کند. در واقع پزشک او گفت که ناچارن برای نجات بچه این کار را کرده و از طریق برش شکم بچه خارج نمیشده. حالا سوال این است که آیا برش مثانه عوارض خاصی دارد؟ آیا این کار لازم بود؟ و اینکه حدود یک هفته بعد از عمل به توصیه ی پزشک خواهرم همچنان از سوند برای تخلیه ی ادرار استفاده می کند. این سوند تا کی باید در بدن او بماند؟ با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۰ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
      نه با زمان بهتر ميشود
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۱۷ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    دیروز یک ضربه به التم خورد (البته با بیضه ها تماس نداشت)از دیروز یه احساس عجیب قلقلک و درد در سر التم دارم و مقداری در تنه. بعضی مواقع کمی احساس ضعف در پاهایم می کنم.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۷ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
      اگر تورم داريد بياييد ببينم٠٢١٧١٠٦٢٣٠٠
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۱۵ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر بنده حدود یک هفته هست که درگیر یک سنگ حالب به اندازه 3.9 میلیمتری در قسمت چپ شده ام دردهای خفیف و برخی مواقع شدید دارم لطفا راهنمایی کنید آیا نیاز به عمل اورژانسی دارم یا خیر سونو انجام داده ام وضعیت کلیه خوب بود فقط موردی که خیلی نگران کرده اختلال جنسی در ترشح اسپرم پس از ارضا شدن پیدا کردم آیا این اختلال طبیعی است لطفا راهنمایی کنید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۵ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
  • تصویر کاربر سلوا پنجشنبه ۱۲ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر شبتون بخیر. مادرم 48 ساله بعد از انجام آزمایش و سونوگرافی، کلیه هاش سنگهای زیادی داره ک بزرگترینش 20 میل هست و باعث بالا رفتن pth شده. برای از بین بردن سنگ چ روشی توصیه میکنین. اینم عکس جواب سونو هستش
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۲ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
      جهت اطمينان با عكس بياييد ببينم٠٢١٧١٠٦٢٣٠٠
  • تصویر کاربر مجید پنجشنبه ۱۲ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    حالب کلیه درگیر تومور سرطانی سارکوم بوده به متخصص ارولوژی مراجعه کرده اما نتونستن که سوند دبل جی کار بگذاره
    راهی برای درمان وجود داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۲ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
  • تصویر کاربر قاسمی چهارشنبه ۱۱ مهر ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر برای پر کاری مثانه خدمتتون آمدم برام قرص تروتودین ۲میلی گرم روزی دو عدد تجویز کردید ولی بهم نمیسازه باعث درد شدید کلیه وانسداد ادرارم میشه داروی جایگزینی وجود دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۱۱ مهر ۹۷( 1 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر