آزمایش ادرار بر اساس بیماری شما و درخواست پزشکتان می تواند اطلاعات بسیار مهمی را به پزشک معالجتان بدهد.
چه مواقعی باید آزمایش ادرار داد؟
تشخیص با نظر پزشک مربوطه می باشد. به طور کلی آزمایش ادرار جهت تشخیص عفونت ادرار، خون در ادرار، وجود سلولهای سرطانی و التهابی در ادرار، دفع پروتئین از ادرار، دفع املاح بدن از قبیل کلسیم و پتاسیم، از نظر دفع کریستال یا اجزاء مواد تشکیل دهنده سنگ های موجود در سیستم ادراری و وجود قارچ در ادرار می باشد.
برای آزمایش ادرار باید اولین ادرار صبح باشد؟
برای آزمایش کامل ادرار، نمونه اول صبحگاهی بهطور علمی توصیه می شود؛ زیرا بعد از استراحت شبانه و بدون تأثیر مصرف مایعات، ادرار غلیظ تر و متمرکزتر است و ذراتی مانند پروتئین، گلوکز، گلبول ها و باکتری ها را دقیق تر نشان میدهد.
این نمونه کمتر تحت تأثیر فعالیت های روزانه یا رژیم غذایی قرار میگیرد، بنابراین نتایج آزمایش قابل اعتماد ترهستند. به همین دلیل، در راهنمای استاندارد آنالیز ادرار و مطالعات علمی، اولین ادرار صبحگاهی به عنوان نمونه بهتر توصیه می شود.
epithelial cells در آزمایش ادرار باید چند باشد
در آزمایش ادرار، وجود تعداد کمی سلولهای اپیتلیال (Epithelial Cells) طبیعی است و جای نگرانی ندارد. این سلولها از سطح مجاری ادراری جدا شده و وارد نمونه ادرار میشوند.
مقدار طبیعی این سلولها در یک نمونه ادرار معمولی، معمولاً کم (Few) یا متوسط (Moderate) گزارش میشود. به طور دقیقتر، این مقدار باید کمتر از ۵ سلول در هر میدان میکروسکوپی قوی (HPF) باشد.
چه زمانی وجود سلولهای اپیتلیال نگرانکننده است؟
تعداد زیاد: اگر تعداد این سلولها بسیار زیاد (Many) یا فراوان (Numerous) گزارش شود، ممکن است نشاندهنده عفونت مجاری ادراری، التهاب یا وجود سنگ کلیه باشد.
نوع سلول: سلولهای اپیتلیال انواع مختلفی دارند (مثل سلولهای سنگفرشی، انتقالی و کلیوی). وجود تعداد زیاد سلولهای اپیتلیال کلیوی میتواند نشانه آسیب به کلیهها باشد و نیاز به بررسیهای بیشتر دارد.
نکته مهم: تنها بر اساس تعداد سلولهای اپیتلیال نمیتوان نتیجهگیری کرد. پزشک نتیجه آزمایش شما را در کنار سایر فاکتورها مانند وجود گلبولهای سفید، گلبولهای قرمز و باکتریها تفسیر میکند تا به یک تشخیص دقیق برسد.
شرایط آزمایش ادرار برای عفونت ادراری
برای اطمینان از صحت نتایج آزمایش ادرار و تشخیص دقیق عفونت ادراری، باید نکات زیر را رعایت کنید. این شرایط به پزشک کمک میکند تا باکتریها و سایر علائم عفونت را به درستی شناسایی کند.
۱. آمادگی برای نمونهگیری
اول صبح: بهترین زمان برای گرفتن نمونه ادرار، اول صبح است. در این زمان، ادرار غلیظتر است و احتمال وجود باکتریها و سلولها در آن بیشتر است، که تشخیص را سادهتر میکند.
مایعات: شب قبل از آزمایش، مایعات زیادی ننوشید. این کار باعث رقیق شدن ادرار شده و ممکن است نتیجه را غیردقیق کند.
۲. روش تمیز نمونهگیری (Midstream)
این روش برای جلوگیری از ورود باکتریهای سطح پوست به نمونه ادرار بسیار مهم است.
دستها را بشویید: قبل از هر کاری، دستهای خود را با آب و صابون کاملاً بشویید.
محل را تمیز کنید: با استفاده از پدهای مخصوص یا گاز استریل، ناحیه تناسلی را از جلو به عقب به خوبی تمیز کنید.
ادرار اولیه را دور بریزید: ابتدا کمی ادرار کنید تا مجرای ادرار شسته شود. این قسمت ادرار را در ظرف نمونهگیری جمع نکنید.
نمونه اصلی را جمعآوری کنید: بدون توقف جریان ادرار، ظرف را زیر آن بگیرید و نمونه اصلی را جمع کنید. ظرف را فقط تا نیمه یا دو سوم پر کنید.
تکمیل فرآیند: باقی ادرار را خارج از ظرف دفع کنید. سپس درِ ظرف را محکم ببندید و آن را به آزمایشگاه تحویل دهید.
ادرار طبیعی باید چه مشخصاتی داشته باشد؟
رنگ ادرار
رنگ آن بسته به مقدار مصرف مایعات و نوع رژیم غذایی فرق می کند. در حالت طبیعی رنگ ادرار از زرد کم رنگ تا زرد غلیظ متغیر است. رنگ ادرار در عفونت های ادرار پررنگ و بد بو می باشد.
خون در ادرار
ادرار در حالت طبیعی نباید بیش از 1-2 سلول خونی داشته باشد. اگر در آزمایش ادرار شما گزارش سلول های خونی بیش از 3 تا باشد باید از نظر سنگ، عفونت و سرطان حتماً بررسی شود. گهگاهی وجود خون در ادرار به صورت روشن و لخته است که باید از نظر سرطان مثانه، عفونت های ادرای حاد و ویروسی و غیرنیازمند، بررسی ضروری می باشد.
PH
ادرار در حالت طبیعی با توجه به ترکیبات آن اسیدی و اندازه شدت اسیدی بودن آن از نظر علمی حدود 6 می باشد. قلیائی شدن ادرار که اغلب در عفونت های ادراری و یا اسیدی بودن بیش از حد آن در تشکیل سنگ ها و اسیداوریکی و سیستئینی اتفاق می افتد کاملاً غیر طبیعی است.
برای اطلاعات بیشتر بخوانید: برای عفونت ادراری چه قرصی بخوریم
پروتئین
دفع پروتئین به مقدار معین و مخصوصاً بعد از ورزش و یا بیماری تب دار طبیعی است ولی یادتان باشد اگر دفع پروتئین از حد متعارف بالا باشد نشان دهنده آسیب جدی به کلیه ها می باشد که اغلب به علت صدمه به سلول های تصفیه کننده کلیه یا گلومرولها و یا اختلال در جذب مجدد پروتئین در لوله های تصفیه کننده کلیه ها اتفاق می افتد و نیازمند بررسی دقیق می باشد.
در مواقع دفع پروتئین از ادرار جهت تشخیص دقیق مقدار دفع پروتئین دفع شده بهتر است ادرار 24 ساعت خود ررا در ظرفی که آزمایشگاه به شما می دهد جمع کرده و به آزمایشگاه تحویل دهید که آزمایش دقیق از نظر دفع پروتئین در ادرار 24 ساعته بررسی شود که بسیار دقیق و کمک کننده به پزشک شما در درمانتان خواهد بود.
دفع بیلیروبین و اروبیلینوژن
به هر علتی انسداد در مجاری صفراوی به علت سنگ، سرطان های مجاری صفراوی و یا التهاب مجاری صفراوی ایجاد و باعث بسته شدن مسیر گردد باعث افزایش آنها در ادرار می گردد.
نبود باکتری
وجود باکتری به مقدار زیاد به همراه آزمایش نیتریت مثبت که غیر طبیعی بوده و نشان دهنده ابتلا شما عفونت ادراری می باشد.
وجود قند در ادرار
در حالت طبیعی نباید قند در ادرار گزارش شود. اگر در حالت طبیعی قند در ادرار شما گزارش شود نشان دهنده بالا بودن قند خونتان می باشد که اغلب زمانی که قند خون بالای 180 برسد این امر اتفاق می افتد.
وجود کریستال
کریستال ها همان اجزای ریز تشکیل دهنده سنگ کلیه و مجاری می باشد. در صورت مشاهده کریستال های زیاد در ادرار دو مسئله برای شما مهم می باشد.
- شما در معرض سنگ سیستم ادراری هستید که باید مایعات زیاد و نمک کم بخورید.
- نوع کریستال دفع شده بیانگر نوع سنگ کلیه ومجاری ادرارتان خواهد بود.
چگونه آزمایش ادرار درست بدهیم؟
- بهتر است نمونه ادرار اولین ادرار صبحگاهی باشد.
- قبل از دادن نمونه، سر آلت ناحیه تناسلی را بشویید.
- سعی کنید نمونه را از وسط ادرارتان بدهید. نمونه اول و آخر بهتر است داده نشود.
- 50 سی سی یا نصف لیوان ادرار جهت آزمایش کافی است.
- در مورد خانم ها بهتر است شستشو از جلو به عقب انجام شود تا باعث آلودگی محل نشود.
- از لمس نمونه ادرار با دست جداً اجتناب نمائید که باعث آلودگی و جواب غلط می شود.
- اگر در منزل نمونه را گرفته اید سریعاً و در کمتر از نیم ساعت آن را به آزمایشگاه مربوطه برسانید. اگر نمی توانید بلافاصله در یخچال قرار بدهید.
اگر آزمایش ادرار 24 ساعته است سعی کنید:
- 24 ساعت فقط در داخل ظرف مربوطه ادرار نمائید.
- تا فاصله بعدی ظرف را در یخچال نگه دارید.
در مورد آزمایشات نوزادان
بهترین و دقیق ترین آزمایش برداشتن نمونه از مثانه از طریق پوست بالای مثانه می باشد.
آزمایش سیتولوژی ادراری چیست؟
آزمایش سیتولوژی ادرار: برای بررسی وجود سلول های سرطانی دفع شده از طریق ادرار می باشد. برای انجام آن باید قبل از آزمایش از مواد تزریق که برای انجام CT اسکن یا عکس رنگی IVP انجام می شود، اجتناب نمایید و آزمایش سیتولوژی را قبل از عکس برداری انجام دهید.
آیا آزمایش کشت از مجرا با آزمایش ادرار فرق دارد؟
بله دقیقاً، زمانی پزشک درخواست آزمایش کشت از ترشحات مجرا را می دهد که شک به عفونت های مجرا که اغلب از طریق تماس های جنسی مثل سوزاک، سیفلیس، کلامیدیا و غیره را دارد. در اینجا منظور کشت و آزمایش فقط ترشحات مجرا می باشد که اغلب زرد غلیظ و در اول صبح و با فشار دادن مجرا بیرون می آیند خود را مشخص می کند.
برای انجام این آزمایش باید:
- صبح اول وقت و قبل از ادرار کردن به آزمایشگاه مراجعه کنید.
- در آزمایشگاه با فشار دادن نوک آلت تناسلی از نمونه ترشحات چرکی جهت آزمایش برداشته خواهد شد.
دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی
اکبر
پنجشنبه ۲۶ آبان ۱( 3 سال پیش)
تعداد بازدید: 397
مشاهده پرسش
همیارسیستم