حالب چیست؟ | دفع سنگ کلیه از لوله حالب

هر گونه انسداد در مسیر لوله حالب به منزله خفه کردن کلیه ها می باشد و هر چه سریعتر باید عامل انسدادی لوله حالب برطرف گردد. در این مقاله بیماری های لوله ی حالب از جمله وجود سنگ در آن بررسی شده است.

قطر لوله حالب چقدر است؟

لوله هالب به قطر 5 میلی متر است. این لوله، کلیه را به مثانه وصل می کند.

حالب چیست؟

حالب وظیفه ی انتقال ترشحات کلیه ها یا همان ادرار را از کلیه ها به مثانه بر عهده دارد. لوله حالب با انقباضات منظم خود که توسط اعصاب اتوماتیک سمپاتیک و یا پاراسمپاتیک کنترل می شود عمل تخلیه خود را انجام می دهد. لوله حالب در حقیقت به مانند لوله تنفسی کلیه می باشد.

حالب کجاست

حالب کجاست؟

حالب لوله ای است که وظیفه انتقال ادرار از کلیه ها به سمت مثانه را عهده دار است. در بدن هر فرد دو لوله حالب (ureter) قرار دارند که هر کدام به یک کلیه متصل است. نیمه بالایی حالب در داخل معده قرار دارد و نیمه پایینی آن نیز در ناحیه لگن است.

طول لوله حالب در بزرگسالان به صورت میانگین در حدود 10 الی 12 اینچ ( 25 الی 30 سانتی متر ) است. این لوله دارای دیواره های ضخیم عضلانی، فیبری و روکش مخاطی است و می تواند به راحتی منقبض شود.

مدت زمان دفع سنگ کلیه از حالب

حالب کلیه

یکی از شایعترین علل انسداد حالب حرکت سنگ از کلیه و گیر افتادن آن در لوله حالب می باشد. حرکت سنگ به طرف حالب دردی را ایجاد می که شاه درد عالم پزشکی بوده و حتی از درد زایمان در خانم ها نیز شدید تر می باشد.

مشخصات این درد عبارتند از: درد شدید ناگهانی که به صورت موجی به سراغ فرد آمده و او را زمین گیر و مستأصل می کند. تهوع، استفراغ، رنگ پریدگی، خون در ادرار ، تغییر رنگ ادرار و در کسانی که تک کلیه ای هستند قطع کامل ادرار می تواند از نشانه های گیر افتادن سنگ در لوله حالب باشد.

سنگ درون لوله حالب

امروزه قطعی ترین روش تشخیص گیر افتادن سنگ در لوله حالب انجام سی تی اسکن بدون تزریق و با تزریق می باشد. سونوگرافی اغلب گشاد شدگی کلیه ها یا هیدرونفروز را گزارش می کند که نشانه انسداد لوله حالب می باشد.

در صورت ایجاد چنین دردی بلافاصله به نزدیکترین اورژانس بیمارستانی مراجعه کرده و باید اقدامات تشخیصی و درمانی انجام گردد. از شما در اورژانس بیمارستان معاینه بالینی، آزمایش خون و ادرار و سونوگرافی و در صورت نیاز سی تی اسکن انجام خواهد شد و با تزریق مسکن های قوی که اغلب مورفین یا پتدین و یا کتورولاک است، درد شما تسکین پیدا خواهد کرد. اگر تب داشتید یا تک کلیه هستید و یا حامله می باشید باید به پزشک اطلاع دهید که شما را در بیمارستان بستری نمایند.

پروگزیمال حالب چیست؟

بخش بالایی از لوله حالب در بین نقطه برخورد حالب با لگن و بالاتر از مفصل ساکروایلیاک قرار دارد. سنگ های پروگزیمال حالب به صورت میانگین اندازه ای بیشتر از یک سانتی متر دارند و در معیار اندازه گیری قرار می گیرند. سنگ هایی که در دفع شدن به شکل طبیعی و سریع با مشکل مواجه می شوند، در نهایت منجر به کولیک مکرر کلیه و یا انسداد ادرار خواهند شد.

لوله حالب پروگزیمال در کدام ناحیه از بدن قرار دارد؟

در انتهای بخش پروگزیمال لوله حالب، لگن و کلیه ها قرار دارند. در بخش دیگر نیز مثانه فرد به حالب متصل است. لوله حالب از ابتدای شریان کلیوی تا این نواحی و مثانه کشیده می شود تا جریان ادرار را از کلیه ها به سمت مثانه هدایت کند.

علائم سنگ کلیه در حالب

سنگ در حالب کلیه ممکن است هیچ علامت یا نشانه ای نداشته باشد. نشانه ها و علائم به محل رخداد انسداد، کامل بودن یا نسبی بودن انسداد، سرعت مسدود شدن و تحت تاثیر قرار گرفتن یک یا هر دو کلیه بستگی دارند. نشانه ها و علائم می توانند شامل موارد زیر شوند:

  • درد
  • تغییرات در مقدار ادرار تولید شده
  • دشوار بودن ادرار
  • وجود خون در ادرار
  • عفونت های مکرر مجاری ادراری
  • فشار خون بالا (هایپرتانسیون)

دفع سنگ کلیه از لوله حالب

اگر مسیر لوله حالب تنگی نداشته باشد و اندازه سنگ زیر 4 میلی متر باشد در 95 درصد با درمان های داروئی و مصرف مایعات زیاد و ورزش کردن خودبه خود دفع می شوند و نیاز به اقدام بعدی نیست.

اگر اندازه سنگ بین 4 تا 6 میلی متر باشد 50 درصد احتمال خودبه خود افتادن سنگ وجود دارد و لذا اگر اندازه سنگ حالب زیر 6 میلی متر باشد به شرط اینکه:

1- بیمار تک کلیه نباشد.

2- تب نداشته باشد.

3- حامله نباشد،

به بیمار توصیه می شود دو هفته با مصرف مایعات زیاد و افزایش تحرک بدنی و با ادرار کردن در داخل ظرفی از نظر مشاهده سنگ دفع شده، در جهت دفع سنگ تلاش کند.

درمان سنگ کلیه گیر کرده در حالب

اگر بعد از دو هفته سنگ کلیه در حالب دفع نشود و یا اندازه سنگ گیرافتاده بالای 6 میلی متر باشد دو روش درمانی برای درمان این سنگ ها وجود دارد:

thCAW596LD

1- سنگ شکنی برون اندامی یا ESWL

در این روش که در فیلم زیر می بینید شما بدون بیهوشی و به صورت سرپائی به مدت 15-20 دقیقه زیر دستگاه سنگ شکنی می خوابید و دستگاه با متمرکز کردن امواج سنگ شکنی روی سنگ حالب اقدام به خرد کردن سنگ گیر افتاده حالب می کند.

عمل سنگ شکنی ESWL در موارد زیر توصیه نمی شود:

1- افراد چاق

2- افراد حامله

3- افراد دارای اختلال در انعقاد خون

سنگ شکن کلیه

2- سنگ شکنی درون اندامی یا TUL

دومین و مؤثرترین روش درمان سنگ حالب عمل سنگ شکنی درون اندامی یا TUL می باشد. در این روش که با بی حسی کمری و در اطاق عمل و به صورت سرپائی انجام می شود، با عبور دوربین آندوسکوپی از داخل مجرای ادراری به مثانه و لوله حالب محل گیر کردن سنگ حالب مشخص و با استفاده از امواج سنگ شکنی لیزر روی پنوماتیک سنگ را کاملاً خرد کرده و با پنس خارج می کنیم.

 در مواقعی جهت دفع شدن سنگ های خردشده داخل لوله حالب، لوله ای قلاب مانند به نام جی جی گذاشته می شود که در شکل زیر می بینید. و چهار هفته بعد به صورت سرپائی خارج می گردد.

فیلم کامل عمل TUL را می توانید در قسمت زیر مشاهده نمائید.

3- عمل لاپاراسکوپی

سومین درمان سنگ های بزرگ لوله حالب، عمل جراحی می باشد که در گذشته به صورت عمل جراحی باز ولی امروزه در راستای شعار عمل های جراحی بزرگ از شکاف کوچک تکنیک لاپاراسکوپی می باشد. در این روش به جای برش یک وجبی در شکم با عبور لوله هایی باریک به نام تروکار به داخل شکم و تزریق هوا و عبور دوربین محل سنگ حالب را مشخص کرده و با برش روی آن، سنگ حالب را خارج می کنیم که کیفیت عمل را در فیلم زیر مشاهده می نمائید.

سنگ حالب در بارداری

از جمله رایج ترین دلایل بروز درد معده در خانم های باردار می توان به وجود سنگ کلیه و حالب اشاره کرد. سنگ حالب در بارداری می تواند منجر به مسدود شدن مسیر کلیه شده و در نتیجه عفونت را ایجاد کند.

این عفونت در دیگر نواحی بدن پخش می شود. در نتیجه ممکن است خانم باردار زودتر از موعد نیاز به بستری شدن در بیمارستان و طی کردن درمان های لازم جهت به دنیا آوردن کودک را داشته باشد.

سنگ های کلیه دردناک از هر 3300 زن باردار، یک نفر را مبتلا می کنند. احتمال شکل گیری این سنگ ها در بانوانی که سابقه به دنیا آوردن کودک در گذشته را داشته اند، نسبت به افرادی که بارداری اول را تجربه می کنند، بیشتر است. بیشتر خانم هایی که سنگ کلیه و حالب دارند، معمولا در ماه های چهارم الی ششم با مشکلات مختلفی مواجه می گردند.

انواع دیگر بیماری های لوله ی حالب

1- دوتایی شدن حالب

دوتایی شدن حالب که عارضه ای مادرزادی است به وضعیتی گفته می شود که دو حالب بر روی یک کلیه تشکیل می شود. حالب دوم می تواند سالم بوده و یا تنها قسمتی از آن تشکیل شده باشد. در صورتی که هیچ کدام از حالب ها به درستی کار نکنند، ادرار می تواند به کلیه برگشته و سبب آسیب رساندن به آن شود.

2- وجود یک ناهنجاری در محل اتصال حالب به کلیه یا مثانه

اتصال غیر عادی بین حالب و کلیه (اتصال میزنای و لگنچه) می تواند سبب تورم کلیه و در نهایت توقف عملکرد آن شود. این ناهنجاری مادرزادی بوده و یا می تواند با رشد عادی کودک و در اثر یک آسیب یا جای زخم به وجود آید. همچنین، در موارد نادر این عارضه می تواند ناشی از تشکیل یک تومور نیز باشد. یک اتصال نادرست بین حالب و مثانه می تواند سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها شود.

3- یورتروسل

در صورتی که لوله ی حالب بسیار تنگ باشد و اجازه عبور جریان ادرار به صورت عادی را ندهد، ممکن است یک برآمدگی کوچک (یورتروسل) در آن تشکیل شود که معمولا در قسمت نزدیک به مثانه تشکیل می شود. این تورم و برآمدگی می تواند جریان ادرار را مسدود کرده و سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها شود. این وضعیت امکان دارد به کلیه آسیب برساند.

4- فیبروز رترو پریتوئن

این اختلال نادر هنگامی رخ می دهد که بافت فیبروز در ناحیه خلفی شکم رشد می کند. این فیبر ها می توانند در اثر سرطان ها یا برخی دارو های درمان میگرن رشد کنند. این فیبر ها میزنای ها را احاطه کرده و آن ها را مسدود می کنند که چنین وضعیتی سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها می شود.

دیگر عوامل احتمالی

عوامل مختلفی در درون و بیرون میزنای می توانند سبب انسداد آن شوند این عوامل شامل موارد زیر می شوند:

✅ یبوست شدید، با اینکه بیشتر در کودکان شیوع دارد اما در بزرگسالان هم اتفاق می افتد.

✅  تومور های سرطانی و غیر سرطانی

✅  رشد بافت داخلی مانند آندومتروزیس در زنان

✅ تورم طولانی مدت دیواره میزنای که معمولا ناشی از بیماری هایی مانند سل یا عفونتی انگلی به نام شیستوزومیازیس می باشد.

بیماری های حالب

اما توصیه های اینجانب در رابطه با سنگ حالب

1- لوله حالب به منزله نفسگاه کلیه می باشد و گیر افتادن سنگ و یا هر علتی که آن را ببندد مثل فشار به کلیه جهت خفه کردن می باشد و باید هر چه سریعتر درمان شود.

2- 95 درصد سنگ های زیر 4 میلی متر و 50 درصد سنگ های بین 4-6 میلی متر خودبخود دفع می شود.

3- حداکثر زمان برای دفع کردن 2-3 هفته است و اگر سنگ دفع نشود باید سریعاً جهت جلوگیری از خفه شدن و از دست دادن کلیه خود به پزشک مراجعه نمائید.

4- افراد تک کلیه و خانم های حامله و بیماران تب دار با سنگ انسدادی حالب باید اورژانسی در بیمارستان بستری شوند.

5- با انجام چکاب منظم و با شعار پیشگیری بهتر از درمان است، و مصرف مایعات هر دو ساعت یک لیوان و مصرف کم نمک از تشکیل سنگ در کلیه و گیرافتادن آن در لوله حالب جلوگیری نمائید.

در صورت داشتن سنگ حالب جهت اخذ نوبت با شماره تلفن 22642744-021 تماس بگیرید.

دکتر کرمی متخصص کلیه و مجاری ادراری

4.2 (84.19%) 62 رای

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر علي شنبه ۲۱ تیر ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام.من هر دو كليم سنگ داره چندين بار سونوگرافي رفتم كه گفتن سنگت 4 ميليمتر و كوچيكتره.دكتر متخصص هم بهم دارو داده و چند تا هم دفع كردم.الان مشكلي كه دارم اينه كه هر دو كليم درد ملايم و گاه گاهي دارن . رنگ ادرارم هم با اينكه اب زياد ميخورم به رنگ زرد تيرست.اخرين سنگي كه دفع كردم همراه با طب و لرز و خون بود.چند بار متخصص كليه رفتم كه دكتر چندتا قرص داده و ميگه مشكلي نداري.به نظر شما بايد چيكار كنم؟؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۱ تیر ۹۳( 5 سال پیش)
      کار خاصی نمی خواهد
  • تصویر کاربر sahar پنجشنبه ۱۲ تیر ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر.. روز بخیر

    بنده دختر هستم و 28 سال دارم.

    دفع ادرار یک فرد معمولی در روز ( در 24 ساعت) چند لیتر هست؟

    من یک ظرف 1/5 لیتری از مغازه تهیه کردم و درونش رو خالی کردم و می خوام میزان دفع ادرارم رو بسنجم که ببینم آیا دفع ادارم زیاد هست یا کم.
    این میزان لیتری که در برخی پایگاه های پزشکی برای سنجش میزان دفع ادرار مطرح شدند منظور همین لیترهای معمولی هست که روی ظروف درج شدند جهت جایگیری ؟

    ببخشید بنده دفع ادرارم زیاد شده ( حدود 12 بار در روز) و وقتی ادرار میکنم زیاد میاد اما باز هم اندکی داخل مثانه باقی میمونه و دوباره بعد از نیم ساعت یا بیشتر احساس ادرار میکنم. درد و سوزش ندارم و عطش ندارم دهانم هم خشک نمیشه.
    فقط استرس دارم.

    خواهش میکنم راهنماییم کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۲ تیر ۹۳( 5 سال پیش)
      ازمایش قند اوره و کراتینین کمک کننده هستند
  • تصویر کاربر هاشمی چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سنگی به اندازه 9 میلی در حالب کلیه پدرم که 63 ساله میباشد گیر کرده و تا حدودی باعق تورم کلیه شده ایا امکان دفع سنگی با این اندازه از طریق دارو و فعالیت وجود دارد یا حتما باید عمل شود؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش)
      سنگ 9 دفع نمیشود حتما باید tul شود فیلم عمل را در قسمت ویدیو سایت من ببینید و جهت انجام ان سریعا به مطب 02122642744 هماهنگ کنید
  • تصویر کاربر محمدجواد یکشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    اینجانب 46 سال دارم و در سال 81 به دلیل وجود سنگ 7 میلی متر در کلیه راست ESWL شدم که جواب نداد و TUL شدم. و مشخص گردید که جنس سنگ اکزالات کلسیم می باشد.
    و درسال 86 مجددا در کلیه راست سنگ 8 میلی متر تشکیل شده و از کلیه رها شده و مسیر حالب را مسدود نمود و بنا به نظر دکتر عمل TUL مقدور نبوده و PCNL شدم.
    و هم اکنون در کلیه راست سنگ 4.5 میلی متر و همچنین کیست 2.5 سانتی متر مشاهده گردیده است که در سال گذشته وجود کیست تشخیص و اندازه آن 1.4 سانتی متر بوده است.
    به نظر حضرتعالی با توجه به وضعیت کنونی چه اقدامی باید صورت گیرد. در ضمن در حال حاضر شروع به مصرف قرص سیستون (cystone) کرده ام.
    سونوگرافی به پیوست ارسال می گردد. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۱ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش)
      در حال حاضر نیاز به درمان ندارند
  • تصویر کاربر ME جمعه ۱۲ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام... من درد کلیه دارم. سونو گرافی انجام دادم و به من گفتن کیست کلیه دارم به اندازه ی10*12میلیمتر .در سونوگرافی دوم به من گفتن کیست پاک شده و شن در هر دو کلیه دارم. در سی تی اسکن هم کیست رو نشون داده و دکتر سی تی اسکن گفت مشکلی نداره برای کلیه ام.. درد زیر شکم و پهلو وتنگی نفس جدیدا پیدا کردم... آیا برام مشکلی داره؟ میتو نه سرطانی باشه یا نه؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۲ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش)
      کیست اگ ساده باشد سرطانی نمیشود سنگ 12میلی باید سنگ شکنی شود
    2. تصویر کاربر ME جمعه ۱۲ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش)
      آخه درد زیر شکمم خیلی زیاده هر دکتری هم بهم یه چیزی میگهن .یکی میگه بد خیمه یکی دیگه میگه خوش خیمه؟
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر نیما چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید

    جناب دکتر من در کودکی ختنه شدم و توسط نخ دوخته شده
    و الان 32 سال سن دارم هر چندین ماه یک بار از جایی بخیه چیزی نرم شبیه نخ بیرون میاد ولی نه دردی دارم و نه مشکلی در نزدیکی کردن
    ایا نیاز به جراحی هست
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش)
      باید ببینم
  • تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۴ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    آیا قرصی (یا راه دیگری) برای بزرگ کردن آلت هست ؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۴ اردیبهشت ۹۳( 5 سال پیش)
      هیچ راهی ندارد داروئی و یا جراحی
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر