استفاده از سوند ادراری می تواند عوارض جانبی یا تغییرات ناخواسته ای در بدن شما بوجود آورد. عوارض سوند ادراری در هر فرد متفاوت است. برخی افراد به عوارض مبتلا نشده یا نوع خفیف آن را تجربه می کنند، با این وجود، برخی از عوارض سوند را در ادامه برای شما آورده ایم.
سوند ادراری مردانه چیست و چه انواعی دارد؟
سوند (کاتتر) ادراری یک لولهی نازک و انعطافپذیر است که برای تخلیهی ادرار از مثانه به کار میرود؛ زمانی که فرد به هر دلیلی قادر به تخلیهی طبیعی ادرار نیست. سوند بسته به شرایط بیمار انواع مختلفی دارد:
رایجترین نوع سوند که از طریق مجرا وارد مثانه میشود و با یک بالون کوچک در جای خود ثابت میماند. برای مدت طولانیتر استفاده میشود.
برای تخلیهی موقت و کوتاهمدت مثانه استفاده میشود و بعد از تخلیه خارج میگردد. برای سونداژ متناوب کاربرد دارد.
زمانی که امکان عبور سوند از مجرا وجود ندارد، از طریق یک سوراخ کوچک در پایین شکم مستقیماً به مثانه وصل میشود.
انتخاب نوع سوند و مدت استفاده از آن، کاملاً به شرایط بیمار و تشخیص پزشک بستگی دارد.
علائم عفونت سوند ادراری
عفونت یکی از شایعترین عوارض استفاده از سوند است. شناخت علائم آن کمک میکند تا بهموقع برای درمان اقدام کنید:
▪️تب و لرز
▪️سوزش و درد در ناحیهی مثانه یا مجرا
▪️ادرار کدر، بدبو یا همراه با ترشح چرکی
▪️قرمزی و تورم در محل ورود سوند
برای کاهش خطر عفونت: لوله و پوست اطراف آن را روزانه حداقل دو بار تمیز کنید و کیسهی ادرار را همیشه پایینتر از سطح مثانه نگه دارید تا ادرار به مثانه برنگردد.
آیا گذاشتن و کشیدن سوند درد دارد؟
یکی از بزرگترین نگرانیهای بیماران، درد ناشی از سوند است. واقعیت این است که سوند معمولاً درد شدیدی ندارد، اما ممکن است احساس ناخوشایندی ایجاد کند که در موقعیتهای مختلف متفاوت است.
هنگام گذاشتن سوند:
موقع وارد کردن سوند ممکن است احساس فشار یا ناراحتی خفیفی داشته باشید، اما این کار معمولاً با ژل بیحسکننده و لیزکننده انجام میشود تا ناراحتی به حداقل برسد. درد شدید طبیعی نیست و اگر سوند بهدرستی و توسط فرد ماهر گذاشته شود، نباید آسیبی ایجاد کند.
هنگام کشیدن سوند:
موقع خارج کردن سوند هم ممکن است احساس کشش یا سوزش مختصری داشته باشید که زودگذر است. در زنان به دلیل کوتاهتر بودن مجرا، این فرایند معمولاً راحتتر از مردان است.
اگر هنگام گذاشتن سوند درد شدید یا خونریزی رخ داد، نباید با فشار ادامه داد؛ زور زدن میتواند به مجرا آسیب بزند و باعث تنگی ثانویه شود. در این حالت باید کار توسط متخصص ارولوژی انجام شود.
آیا سوند مردانه درد دارد
ممکن است هنگام وصل کردن سوند احساس ناخوشاید ی به شما دست بدهد اما باید بدانید که سوند مردانه درد ندارد و از این بابت نگران نباشید.
چرا بعد از کشیدن سوند ادرار نمیآید؟
گاهی پس از خارج کردن سوند، فرد در شروع مجدد ادرار کردن دچار مشکل میشود و ادرار نمیآید. این وضعیت میتواند چند علت داشته باشد و معمولاً موقتی است.
شایعترین علت، تحریک و التهاب موقت مجرا و مثانه در اثر سوند است که باعث میشود مثانه بهسختی فرمان تخلیه را اجرا کند. در مردان، بزرگی پروستات نیز میتواند به این مشکل دامن بزند. در بیشتر موارد با گذشت چند ساعت و مصرف مایعات، ادرار به جریان میافتد.
اگر چند ساعت گذشت و همچنان قادر به ادرار کردن نبودید و احساس پُری و درد در زیر شکم داشتید، این یک احتباس ادراری است و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید تا مجدداً سونداژ شوید.
درمان سوزش ادرار بعد از کشیدن سوند
سوزش هنگام ادرار در روزهای اول پس از کشیدن سوند، یکی از شایعترین شکایات است و معمولاً به دلیل تحریک خفیف مجرا در اثر سوند ایجاد میشود. این سوزش در بیشتر موارد طی چند روز خودبهخود بهبود مییابد.
اگر سوزش بیش از چند روز ادامه یافت، یا با تب، خون در ادرار، ترشح چرکی یا ناتوانی در ادرار کردن همراه شد، حتماً به پزشک مراجعه کنید؛ ممکن است نشانهی عفونت یا آسیب مجرا باشد.
عوارض بعد از کشیدن سوند در مردان
از جمله عوارض سوند ادراری می توان به موارد زیر اشاره کرد:
اسپاسم مثانه:
گاهی اوقات، مردان در هنگام استفاده از کاتتر ادراری دچار اسپاسم مثانه می شوند. این اسپاسم می تواند در اثر آسیب دیدن مثانه از کاتتر به وجود آمده و حسی مانند درد یا گرفتگی شدیدی در بالای ناحیه عانه یا مقعد باشد. بروز اسپاسم مثانه گاهی می تواند سبب نشت ادرار از اطراف کاتتر شود.
هنگامی که بیمار دچار این مشکل می شود می توان جهت محافظت از تشک یک حوله یا پارچه بر روی آن قرار داد. در صورت تجربه اسپاسم مثانه، باید فورا با پزشک یا تیم درمان خود تماس بگیرید. پزشک می تواند جهت متوقف کردن اسپاسم ها برای بیمار دارو تجویز کند. هنگامی که کاتتر برداشته می شود اسپاسم ها نیز پایان می یابند.
وجود خون در ادرار:
وجود خون در ادرار و خروج لخته های کوچک خون به همراه ادرار از کاتتر ادراری مخصوصا پس از جراحی سرطان پروستات طبیعی است. لخته های خون از گلبول های خونی تشکیل شده که برای تشکیل یک توده به یکدیگر چسبیده اند. ادرار افرادی که از کاتتر ادراری استفاده می کنند گاهی اوقات با خون ترکیب شده و رنگی صورتی به خود می گیرد.
در صورت مشاهده خون بیشتر یا لخته های بزرگ خون در ادرار باید حتما با پزشک یا تیم درمان خود تماس گرفت. برخی لخته ها می توانند مسیر خروج ادرار را مسدود کنند.
عفونت های مجاری ادرار:
ابتلا به عفونت مجاری ادرار در افرادی که از سوند استفاده می کنند، بسیار رایج است. عفونت هنگامی رخ می دهد که میکروب ها وارد بدن شده و سبب بروز تب، درد، قرمزی و تورم در یک ناحیه از بدن شوند. جهت کاهش خطر ابتلا به عفونت باید به موارد زیر توجه کرد:
- لوله کاتتر و پوست اطراف آن را حداقل 2 بار در روز تمیز کنید.
- کیسه ادراری را در زیر سطح مثانه قرار دهید.
درد و ناراحتی:
موارد زیر از جمله عوارضی هستند که شیوع کمتری دارند:
- آسیب به میزراه( لوله ای که ادرار از آنخارج می شود) در هنگام وارد کردن کاتتر
- تنگی میزراه به دلیل بروز بافت جوشگاه ناشی از مصرف مکرر کاتتر ادراری
- آسیب به میزراه در هنگام وارد کردن کاتتر
- آسیب به مثانه به دلیل شیوه نادرست وارد کردن کاتتر
- سنگ های مثانه که معمولا چندین سال پس از مصرف کاتتر بروز می دهند.
عوارض سوند ادراری در زنان
اگرچه بسیاری از عوارض سوند در زنان و مردان مشترک است، اما به دلیل تفاوت آناتومی، برخی نکات در زنان متفاوت است. مجرای ادرار در زنان کوتاهتر است و به همین دلیل گذاشتن سوند معمولاً راحتتر، اما خطر عفونت ادراری کمی بیشتر است.
▪️عفونتهای ادراری به دلیل کوتاهتر بودن مجرا شایعتر است
▪️سوزش و تحریک خفیف بعد از کشیدن سوند
▪️گاهی بیاختیاری موقت ادرار که معمولاً زودگذر است
رعایت دقیق بهداشت ناحیه و مصرف مایعات کافی، مهمترین راه پیشگیری از عفونت در زنانی است که از سوند استفاده میکنند.
آیا وجود خون در ادرار بعد از کشیدن سوند طبیعی است؟
مقدار کمی خون یا رنگ صورتی ادرار، بهخصوص بعد از جراحی، میتواند طبیعی باشد. اما در صورت مشاهدهی خون زیاد یا لختههای بزرگ خون، باید فوراً با پزشک تماس بگیرید، چون ممکن است مسیر ادرار را مسدود کند.
دکتر حسین کرمی جراح و متخصص کلیه مجاری ادراری و تناسلی
نرگس
سه شنبه ۲ بهمن ۳( 1 سال پیش)
تعداد بازدید: 368
مشاهده پرسش
همیارسیستم