شایع ترین علل ناباروری مردان

ناباروری هم مردان و هم زنان را در سنین باروری، در سراسر دنیا مبتلا می کند و باعث رنج زیاد زوجها و قطع نسل می شود. تقریباً 8 تا 10 درصد زوج ها با مشکلات ناباروری روبرو هستند . 

فراوانی آن به درستی معلوم نیست و در یک ناحیه با ناحیه دیگر تفاوت می کند. علل ناباروری در حدود 40% مربوط به مردان ، 50% مربوط به زنان و در 10% موارد نامشخص است. حدود 50 تا 80 میلیون نفر از جمعیت دنیا از ناباروری رنج می برند.

ناباروری سابقه تاریخی دارد و روایت آن در قرآن مجید ، انجیل و تورات هم آمده است. از جمله هاجر، زوجه حضرت ابراهیم (ع) مدتی نازا بوده است و بعدها خداوند فرزندی به آنها عطا کرد. بنابه تعریف، به زوجی که تا 2 سال بدون جلوگیری از بارداری ، بچه دار نشوند نازا می گویند. فراوانی و علل نازائی در بین کشورهای پیشرفته و کشورهای در حال توسعه تفاوت زیادی دارد. مثلاً علت نازایی زنان در کشورهای افریقایی به علت بسته بودن لوله های رحمی (به دلایل مختلف) 42% و در کشورهای پیشرفته 11% است.

ناتوانی جنسی در مردان

علل شایع ناباروری

در بیست سال اخیر مشخص شده است که عفونتها یکی از عوامل عمده نازائی هستند. توانائی تولید مثل یکی از اجزاء اصلی سلامت است. نازائی ممکن است سلامت جسمانی زوجها را تهدید نکند ، اما مطمئناً اثرات جدی روی سلامت روانی و اجتماعی زوج نازا دارد. از نقطه نظر بهداشت عمومی مهم است که بدانیم نازائی مادرزادی و یا اکتسابی است. مطمئناً زوج های نازایی وجود دارند که نمی توان از نازائی آنها جلوگیری کرد و یا علت آن را تشخیص داد.

شایع ترین و مهم ترین علت ناباروری اکتسابی ، عفونتهای لگنی هستند که حاصل بیماری های مقاربتی ، سقط غیر بهداشتی و یا عفونتهای دوران زایمان و بعد از آن هستند . تمامی این بیماریها قابل پیشگیری هستند.با وجود اینکه فراوانی عفونت در مردان نابارور کم گزارش شده است ولی سابقه یک بیماری مقاربتی در مرد باعث افزایش خطر ناباروری در همسر او می شود. تجارب نشان می دهد که عدم توجه به عفونت و بخصوص سابقه بیماریهای مقاربتی در مردان ، باعث به تعویق افتادن و یا عدم موفقیت در درمان زوجهای نازا می شود.

بنابراین توصیه می شود که سابقه وجود عفونت در مردان از پزشک مخفی نشود. همیشه پیشگیری از درمان ارزانتر ، مناسب تر و موثرتر بوده است. بخصوص در مورد ناباروری ، درصورتی که پیشگیری نشود ، ممکن است درمانی هم وجود نداشته باشد . به عنوان مثال در مورد بیضه نزول نکرده که در داخل شکم مانده اند ، در صورتیکه درمان جراحی در حدود سن 20 ماهگی انجام نگیرد ، بعد از آن درمان مؤثر نخواهد بود و مرد نازا می شود . یا در مورد عفونتهای دستگاه تناسلی زنان که در صورت عدم پیشگیری و درمان ، باعث بسته شدن لوله های رحم شده و زن نازا می شود. آشنایی زوجها با مباحث نازائی باعث می شود که زن و مرد در وقت مناسب به پزشک مراجعه کنند و بدون اضطراب و یا ناامیدی ، به درمان خود امیدوار باشند.

ناباروری مردان

ناباروری در مردان

مردم بر اساس یک عقیده ناروا، در گذشته زنان را مسئول ناباروری نیز دانستند و در واقع هم مرد و هم زن باعث رواج این عقیده بودند. در صورتی که مردان نابارور ، باعث ناباروری حدود 40% از زوجهای نابارور هستند . بنابر این زوج های نابارور باید همزمان مورد بررسی و معاینه و آزمایش لازم قرار گیرند.بررسی مردان آسانتر ، ارزانتر و سریعتر به نتیجه می رسد، ولی درمان آنها مشکلتر است و اغلب با بن بست روبرو می شود. بعلاوه علم ناباروری در مردان، به اندازه ناباروری در زنان پیشرفت نکرده است.

ولی در دهه گذشته در این رشته نیز پیشرفتهای قابل توجهی صورت گرفته است. مهمترین عضو دستگاه تناسلی مردان، بیضه است که دو کار اصلی می کند:

۱) ساختن اسپرم (نطفه) برای تولید مثل

۲) ساختن هورمون مردانه برای ایجاد میل جنسی و حفظ قدرت مردانگی

هر دوی این کارها تحت کنترل و فرمان غده ای در مغز هستند. عمدتاً در مردان کار اول بیضه که تولید اسپرم است، مختل می شود ولی خوشبختانه سلولهای تولید کننده هورمون مردانه خیلی مقاوم هستند . کاهش میل جنسی به سادگی ایجاد نمی شود ، مگر در مواردی که کار بیضه ها به دلیل بعضی بیماریهای شدید، خیلی مختل شود.

بررسی مرد نابارور

نکاتی که در بررسی ناباروری مردان اهمیت دارند و آگاهی از آنها هم به پزشک و هم به بیمار کمک میکند ، عبارتند از : سن ، شغل ، اعتیاد و نوع آن ، سابقه بیماری ، سابقه فامیلی ، مدت ازدواج ، وضعیت ازدواج های قبلی ، وضعیت موهای سر و صورت ، بررسی تیروئید ، بزرگی پستانها ، وضعیت رویش موهای بدن و بالاخره وضعیت دستگاه تناسلی عوامل یاد شده در بالا می توانند در روند ناباروری اثر بگذارند و تمام آنها در معاینات پزشکی مشخص می شود. بیضه ها به طور طبیعی در کیسه بیضه ها قرار دارند ، ولی در صورت بیماری ممکن است بالاتر قرار گرفته باشند ، تا حدی که گاه بیضه ها داخل شکم واقع می شوند . این حالت بیضه پنهان (بیضه نزول نکرده ) نامیده می شود.

در صورت عدم درمان مرد، نابارور می شود . باید قبل از سن 20 ماهگی این بیضه ها پائین آورده شوند تا باروری حفظ شود. تعداد زیادی از کودکان به علت عدم توجه به این وضعیت عقیم شده اند . البته باروری در کسانی که فقط یک بیضه آنها بالا بوده و در جای خود نبوده، مشاهده شده است.در بعضی از بیماریها بیضه ها کوچک شده ، قوام آنها سفت می شوند . در پاره ای از بیماریها ممکن است بیضه ها نرم و قوام طبیعی خود را داشته باشند. معاینه توسط خود مرد هم تا حدی به تشخیص کمک می کند.

ممکن است بیضه ها طبیعی باشند ولی به دو دلیل عمده زیر نازایی وجود داشته باشد:

۱) انسداد راه خروج اسپرم، این حالت ممکن است اکتسابی و در اثر عفونت باشد و یا به طور مادرزادی راه های عبور منی ( مجاری منی بر) وجود نداشته باشند.

۲) اختلال ژنتیکی ، که در ژن تولید کننده اسپرم وجود دارد.

واریس بیضه ( واریکوسل) هم یکی از علل ناباروری است و اگر مرد دخانیات هم مصرف کند ، اثرات سمی سیگار و واریس بیضه دست به دست هم داده ، درمان را با اشکال مواجه می سازد. ضربه های مغزی و بیماری های دستگاه ادراری تناسلی بخصوص بیماری های مقاربتی ، عفونتهای بیضه ، ضربه های بیضه ، تومورها هم ممکن است باعث ناباروری شوند. مردانی که قبلاً بچه دار بوده اند ، ممکن است بعداً به یک بیماری مبتلا شوند که باعث ناباروری آنها شود. سیگار آفت باروری است. در تحقیقات انجام شده که در شهریور ماه سال 1378 در کنگره تولید مثل آمریکا ارائه شد، نتایج به دست آمده روی 290 زوج سیگاری که بیش از 7 سال و حداقل روزی 30 سیگار می کشیدند ، به شرح زیر بوده است:

در زوج های سیگاری حداکثر ظرف 37 ماه باروری حاصل شده است ، در حالیکه این مدت در افراد غیر سیگاری 30 ماه بوده است.

در افراد سیگاری میزان مقاربت حدود 6 بار در ماه و در افراد غیر سیگاری 12 بار بوده است.

بررسی آزمایش منی ، کیفیت اسپرم غیر سیگاری ها را بهتر از افراد سیگاری نشان داده است.

سیگار کشیدن ابتدا تولید هورمونهای جنسی را مختل کرده و متعاقب آن تولید اسپرم را دچار مشکل می سازد و بالاخره مواد سمی دخانیات در مایع منی هم وارد می شوند.

استعمال دخانیات موجب کاهش رضایت و تمایلات جنسی می شود و باروری اسپرم ها را هم کاهش می دهد.

تجارب موجود نیز نشان داده است که درمان زوج های سیگاری فوق العاده مشکل است، به طوریکه باید به آنها گفته شود که سیگار را ترک کنند تا درمان آنها نتیجه بخش باشد .ترک سیگار اولین قدمی است که در راه درمان نازایی افراد سیگاری باید برداشته شود.

مطلب مرتبط: درمان واریکوسل برای ناباروری

 دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی 

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر Kamran جمعه ۲ اسفند ۹۸( 5 روز پیش) مشاهده پرسش
    باسلام آقای دکتر در سایتتون راجع به آشواگاندا خوندم،آیا مصرفش برای کسی که مثل من واریکوسل گرید ۲-۳ داره منعی نداره؟
    اگر نه…تا چه دوزی میشه مصرف کرد ،هر قرص ۳۰۰ میلی گرمه ،آیا میشه دو قرص در روز استفاده کرد؟
    ممنونم از راهنمایی شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲ اسفند ۹۸( 5 روز پیش)
  • تصویر کاربر ساناز جمعه ۲ اسفند ۹۸( 5 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر همسر من ۴۳ سالشه و ۷ ساله ازدواج کردیماز سال گذشته تا به حال برای بارداری اقدام کردیم اما باردار نشدم. آزمایشات و فولیکول من نرمال بود. همسرم آزمایش تستوسترون داد و سطح هورمونش ۲.۳ بود یعنی پایینتر از حد نرمال. آیا لازمه آزمایشات دیگه ای هم انجام بشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲ اسفند ۹۸( 5 روز پیش)
      این نرمال تست تستوسترون نزنید
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۳۰ بهمن ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید نمونه برداری از کدوم بیضه انجام میشه. سندروم سلول سرتولی تنها با نمونه برداری متعدد قابل یافتن اسپرم هست
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۳۰ بهمن ۹۸( 1 هفته پیش)
  • تصویر کاربر Shadi یکشنبه ۲۷ بهمن ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر من دوبار سقط داشتم و خودم مورد ازمایش قرار گرفتم وفعلا مشکلی ندارم ولی همسرم نزدیک دو سال پیش واریکوسل عمل کردن و اسپرم یه کم بهبود پیدا کرد آخرین ازمایش اسپرم و شکست دی ان ای اینگونه بوده
    شکست دی ان ای۳۶ درصد
    Abstinence 3
    Appearance milky
    Liquefaction 30
    Viscosity normal
    Round cell 8_10
    %Count 50
    %Progressive (pR 52
    %Non pR 13
    %Normal morph 6
    Head 70%
    Neck 10%
    Tail 8%
    به نظر شما جناب دکتر این ازمایش نشان از مشکل بودن در اسپرم است ؟ بارداری مشکل ساز است و ایا اگر مشکل دارد با دارو برطرف میشود ؟ در ضمن همسرم ازمایش ژنتیک دادن و یکی از کروموزوم ۱۸ ژنتیکشون مشکل داره میشه لطف کنید جواب بدید یه دنیا سپاسگذارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۷ بهمن ۹۸( 1 هفته پیش)
  • تصویر کاربر علی شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خدا قوت جناب دکتر بنده بعد از چند سال اقدام به باروری و نگرفتن نتیجه آزمایش اسپرم دادم و متوجه شدم مشکل دارم و مورفولوژی صفر بود و سرعت کم بعد معاینه تشخیص واریکوسل درجه دو دادن و عمل کردم حالا بعد از گذشت شش ماه از عمل و خوردن قرص سلنیوم و ال کارنیتین و پودر آندروفرتی نتیجه این شده که برایتان ارسال می کنم .دکتر جان به نظر شما راه حل چیست؟آیا باید به روش کمک باروری امید داشت؟ ممنونم از وقت و مهربانی شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۵ بهمن ۹۸( 1 ماه پیش)
  • تصویر کاربر باران پنجشنبه ۱۲ دی ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر.من و همسرم یکساله که اقدام می کنیم برای بارداری ولی نتیجه نگرفتیم.همسرم بهمن پارسال عمل واریکوسل انجام داد.قبل از عمل تحرک اسپرم3 درصد بود و تعداد 38 میلیون و همچنین 79 درصد اسپرم مرده.خردادماه که آزمایش داد بهتر شده بود تعداد شده بود41 میلیون و 15 درصد تحرک و 69 میلیون اسپرم مرده.اما شهریور تعداد 15 میلیون شده بود و امروزم که مجدد آزمایش داد تعداد 10 میلیون شده با 2 درصد تحرک و 69 میلیون اسپرم مرده.به نظر شما علت چیه؟باید چکار کنیم؟خیلی نگرانم بدتر شه. این نکته رو هم بگم داروهایی که مصرف کرده فقط کلومیفن بوده و ویتامین ای و سلن پلاس.خودمم بهش ژل رویال و عسل و خرنوب و مغزیجات دادم این یه سال اما چرا بدتر شده؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۲ دی ۹۸( 1 ماه پیش)
  • تصویر کاربر معتمد پنجشنبه ۱۲ دی ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    پسری هستم 28ساله از مشهد
    سوالم به این شرح است که برای ریزش مو به مدت 5 سال فیناستراید یک مصرف میکنم عوارض جنسی دارو رو میوونستم ولی بهش توجه نمیکردم تا اینکه در اینترنت دیدم اشخاص دیگری هم نسبت به عوارض دارو برای بلند مدت حتی همیشگی اعتراض داشتند دچار عدم نعوظ کامل و انزال زودرس هم شده بودم موقع آزمایش خون فهمیدم تستوسترون 240 هست که با سه آمپول که پارسال زدم به 310 رسید اما دوباره شروع به خوردن فیناستراید کردم که الان علاوه بر عملکرد جنسی پایین احساس دپرسی هم دارم آیا دارو باید قطع بشه؟آیا دارویی هست که عوارض دارو رو کم کنه؟برای تستوسترون دوباره کم نشه چیکار کنم؟
    با تشکر صمیمانه از جناب دکتر🙏🙏 مقدار تستوسترون نرمال در سن 28 چقدر هست؟ عوارض فیناستراید و پایین آمدن تستوسترون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۰ دی ۹۸( 1 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر معتمد سه شنبه ۱۰ دی ۹۸( 1 ماه پیش)
      سلام و با تشکر فراوان
      قسمت آخر داشتید می فرمودید که در نهایت که قطع شد ممنون میشم اونو دوباره برام بفرستید،با تشکر از دکتر بی نهایت مهربان❤👌👍
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۲ دی ۹۸( 1 ماه پیش)
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر خسرو شنبه ۳۰ آذر ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام احترام خدمت آقا دکتر،من28ام ومجرد یه مدت احساس سنگنین درد درناحیه پایین شکمم ک باعث کمر درد ودرد بیضه میشه ک با مصرف مستکن هایی مثل استامینوفن ایپروفن و دراز کشیدن درد کاهش مییابه خوب میشه تا اینکه به دکتر ارولوژی مراجعه کردم ک سونو وآزمایش اسپرواسم نوشتن که باانجام دادنشو گفتن واریکوسل خفیف در سمت چپ داری و آزمایش اسپرم گفت غلیظه و التهاب پروستات داری در معاینه کردن بیضه گفتن واریکوسل داری،مشکلی هم ایجاد نمیکنه،واین قرص هارو برام تجویز کردن،پروستاتان و سلنیوم ک مصرف میکنم خوبه،حالا سوالم اینه که ایا التهاب پروستات علت چیه،اگر ازدواج کنم غلظت اسپرمم و واریکوسل خفیف در بچه دار شدن تاثیر داره؟و اینکه باید واریکوسلمو جراحی کنم؟ک عکس های سونو و آز هم براتون میفرستم
    1. تصویر کاربر خسرو جمعه ۲۹ آذر ۹۸( 2 ماه پیش)
      سلام آقا دکتر پاسخ سوالات کجا میتونیم ببینیم
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۳۰ آذر ۹۸( 2 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر Sara جمعه ۲۲ آذر ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت جناب آقای دکتر کرمی؛
    بنده ۳۵ سال دارگ و یک سالی هست که دچار اختلال نعوظ هستم و نمیتونم نزدیکی انجام بدم و آلتم فقط کمی سفت و بلند میشه و دخول انجام نمیشه و میل جنسیم هم به همین علت پایین اومده. حدود ۸ ساله که دیابت دارم و روزی دو نوبت صبح ناشتا و قبل شام انسولین میزنم و مشکل دیگه ای ندارم و داروی دیگه ای مصرف نمیکنم.ابتدای شروع این وضعیت،در ناحیه بیضه ها درد داشتم طوری که حتی نشستن یا ایستادن طولانی برام دردناک بود.ولی الان این مشکل برطرف شده.آزمایش هورمونی و سونوگرافی هم انجام دادم،مشکلی نداشتم.تستسترونم ۵.۵ بوده.پزشک نوروپاتی دیابتی تشخیص دادن و داروی نوروتک مصرف کردم و قرص آسنترا و سیلدنافیل.ولی بعد گذشت ۱سال و نیم و کنترل دیابتم، هنوز مشکلم به قوت باقیه.و چون ما نزدیک به دو ساله که ازدواج کردیم و فرزند هم نداریم،این موضوع باعث کلافگی و آسیب روحی به خودم و همینطور همسرم شده.و علاوه بر این نگران ناباروری هستیم.ممنون میشم راهنماییم کنید.ضمنا هفته ای سه بار ورزش میکنم(بدنسازی).داروها و مکمل های هورمونی به هیچ عنوان مصرف نمیکنم.فقط مکمل پودری حاوی پروتئین و جوانه گندم مصرف میکنم که اونم به تازگی مصرف میکنم در گذشته و قبل و حین بروز این مشکل مصرف نمیکردم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۲ آذر ۹۸( 2 ماه پیش)
      این عارضه غیر قابل برگشت دیابت ایت
  • تصویر کاربر موسوی پنجشنبه ۱۴ آذر ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام علیکم
    وقت بخیر
    اقای دکتر من درسال86 جراحی واریکوسل انجام دادم در طرف چپ بود امروز دوباره سونوگرافی انجام دادم در سونوگرافی بازهم واریکوسل داشتم هم طرف چپ وهم طرف راست .
    چکار باید کرد دوباره باید جراحی انجام داد.
    علت به وجود امدن واریکوسل چیه
    چکار هایی نباید انجام بدهم .تا بهتر بشوم . مجردم و28 سالم هست ضمنا اسپرماتوسل هم دارم .
    علت وجود اسپرماتوسل چیست .10 سال هست که اسپرماتوسل دارم باید چکاری براش انجام داد.
    تصویر سونوگرافی را هم ارسال میکنم .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۹ آذر ۹۸( 2 ماه پیش)
      اسپرماتوسل نیاز به درمان ندارد
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۹ آذر ۹۸( 2 ماه پیش)
      جمع شدن منی در داخل کیست است
    3. تصویر کاربر موسوی شنبه ۹ آذر ۹۸( 2 ماه پیش)
      برای واریکوسل جوابی دریافت نکردم .
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۴ آذر ۹۸( 2 ماه پیش)
      یک بار عمل کافی است
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر