شایع ترین علل ناباروری مردان کدامند؟

علل ناباروری در حدود 40% مربوط به مردان، 50% مربوط به زنان و در 10% موارد نامشخص است. حدود 50 تا 80 میلیون نفر از جمعیت دنیا از ناباروری رنج می برند.

ناباروری سابقه تاریخی دارد و روایت آن در قرآن مجید، انجیل و تورات هم آمده است. از جمله هاجر، زوجه حضرت ابراهیم (ع) مدتی نازا بوده است و بعدها خداوند فرزندی به آنها عطا کرد. بنابه تعریف، به زوجی که تا 2 سال بدون جلوگیری از بارداری، بچه دار نشوند نازا می گویند.

فراوانی و علل نازائی در بین کشورهای پیشرفته و کشورهای در حال توسعه تفاوت زیادی دارد. مثلاً علت نازایی زنان در کشورهای افریقایی به علت بسته بودن لوله های رحمی (به دلایل مختلف) 42% و در کشورهای پیشرفته 11% است.

ناباروری در مردان

مردم بر اساس یک عقیده ناروا، در گذشته زنان را مسئول ناباروری می دانستند. در واقع هم مرد و هم زن باعث رواج این عقیده بودند. در صورتی که مردان نابارور، باعث ناباروری حدود 40% از زوجهای نابارور هستند. بنابر این زوج های نابارور باید همزمان مورد بررسی و معاینه و آزمایش لازم قرار گیرند.

بررسی مردان آسانتر، ارزانتر و سریعتر به نتیجه می رسد، ولی درمان آنها مشکل تر است و اغلب با بن بست روبرو می شود. بعلاوه علم ناباروری در مردان، به اندازه ناباروری در زنان پیشرفت نکرده است.

ولی در دهه گذشته در این رشته نیز پیشرفت های قابل توجهی صورت گرفته است. مهمترین عضو دستگاه تناسلی مردان، بیضه است که دو کار اصلی می کند:

1️⃣ ساختن اسپرم (نطفه) برای تولید مثل

2️⃣ ساختن هورمون مردانه برای ایجاد میل جنسی و حفظ قدرت مردانگی

هر دوی این کارها تحت کنترل و فرمان غده ای در مغز هستند. 

علل شایع ناباروری در مردان و زنان

در بیست سال اخیر مشخص شده است که عفونت ها یکی از عوامل عمده نازائی هستند. توانائی تولید مثل یکی از اجزاء اصلی سلامت است.

نازائی ممکن است سلامت جسمانی زوجها را تهدید نکند، اما مطمئناً اثرات جدی روی سلامت روانی و اجتماعی زوج نازا دارد.

از نقطه نظر بهداشت عمومی مهم است که بدانیم نازائی مادرزادی و یا اکتسابی است. مطمئناً زوج های نازایی وجود دارند که نمی توان از نازائی آنها جلوگیری کرد و یا علت آن را تشخیص داد.

شایع ترین و مهم ترین علت ناباروری اکتسابی، عفونتهای لگنی هستند که حاصل بیماری های مقاربتی، سقط غیر بهداشتی و یا عفونتهای دوران زایمان و بعد از آن هستند. تمامی این بیماریها قابل پیشگیری هستند. با وجود اینکه فراوانی عفونت در مردان نابارور کم گزارش شده است ولی سابقه یک بیماری مقاربتی در مرد باعث افزایش خطر ناباروری در همسر او می شود.

تجارب نشان می دهد که عدم توجه به عفونت و بخصوص سابقه بیماریهای مقاربتی در مردان، باعث به تعویق افتادن و یا عدم موفقیت در درمان زوج های نازا می شود. بنابراین توصیه می شود که سابقه وجود عفونت در مردان از پزشک مخفی نشود. همیشه پیشگیری از درمان ارزانتر، مناسب تر و موثرتر بوده است. بخصوص در مورد ناباروری، در صورتی که پیشگیری نشود، ممکن است درمانی هم وجود نداشته باشد.

به عنوان مثال در مورد بیضه نزول نکرده که در داخل شکم مانده اند، در صورتیکه درمان جراحی در حدود سن 20 ماهگی انجام نگیرد، بعد از آن درمان مؤثر نخواهد بود و مرد نازا می شود. یا در مورد عفونت های دستگاه تناسلی زنان که در صورت عدم پیشگیری و درمان، باعث بسته شدن لوله های رحم شده و زن نازا می شود.

امروزه یکی از علل شایع نازایی مردان تزریق هورمون های بدنسازی است که بی رویه در باشگاه ها انجام می شود که باعث از کار افتادن هورمون های تحریک کننده نطفه سازی در هیپوفیز مغز شده و این افراد علیرغم جثه عضلانی در معاینه بیضه های کوچکتری دارند که باید برای درمان نازایی حتماً مصرف این داروها را قطع کنند.

امروزه یکی از شایع ترین علل نازایی ثانویه انجام وازکتومی توسط مردان جوان می باشد که در بسیاری از موارد بدون مشورت بلافاصله اقدام به بستن لوله های خود می کنند. بستن لوله ها اغلب سرپایی و بسیار آسان ولی باز کردن مجدد آنها جزء سخترین عمل ها می باشد و هر چه از زمان بستن لوله ها بیشتر بگذرد شانس موفقیت عمل باز کردن لوله ها پایین تر است و لذا توصیه می کنم قبل از اقدام به وازکتومی یا بستن لوله ها حتماً با چند پزشک متخصص مشورت نمائید. بیشترین درصد موفقیت وازووازستومی یا پیوند مجدد لوله ها 20-15 درصد می باشد و نباید به امید وصل مجدد آن لوله های خود را ببندید.

آشنایی زوجها با مباحث نازائی باعث می شود که زن و مرد در وقت مناسب به پزشک مراجعه کنند و بدون اضطراب و یا ناامیدی، به درمان خود امیدوار باشند. در ذیل 15 علل شایع ناباروری مردان آمده است.

  • نارسائی بیضه در تولید اسپرم
  • اختلالات کروموزومی
  • نارسایی ثانویه بیضه به علت رادیوتراپی و شیمی درمانی، اریون و عفونت
  • کمبود هورمون های تحریک کننده هیپوفیز به علت اولیه یا ثانویه به تزریق آمپول های هورمونی مخصوصا در جوانانی که بدن سازی میکنند.
  • تومورهای هیپوفیز، هیپرتالاموس
  • تومور ترشح کننده پرولاکتین
  • انواع سرطان ها و شیمی درمانی و رادیوتراپی آنها
  • پرکاری غده فوق کلیوی آدرنال
  • دیابت
  • کم خونی داسی شکل
  • بیماری های اختلالات ایمنی بدن
  • بیضه های پایین نیامده شکمی
  • تصادف و یا ضربه به بیضه و پاره گی آنها
  • انسداد در مسیر خروجی لوله های منی بر
  • وازکتومی یا بستن لوله

ناباروری مردان چگونه درمان می شود؟

با توجه به علت های شایع ذکر شده ناباروری، بیمار باید از نظر تک تک موارد فوق بررسی شود و علل زمینه ای را باید تشخیص و سپس درمان را شروع کرد. به عنوان مثال به تک تک موارد و درمان آنها اشاره ای می کنم.

اگر در بررسی، هومورن های fshو LH  پایین و پرولاکتین بالا باشد و عملکرد و اندازه بیضه نرمال باشد با جایگزین کردن هورمون های تحریک کننده، بیضه ها شروع به اسپرم سازی می کنند. پرولاکتین بالای خون باعث مهار تولید سلول های تحریک کننده اسپرم می شوند و لذا باید با درمان جراحی و یا دارویی آن را پایین بیاوریم تا مشکل نازایی بیمار برطرف گردد.

اگر علت نازایی بیمار بیضه های کوچک و سفت باشد و یا در نمونه برداری از بیضه ها سلول های تولید کننده نطفه وجود نداشته باشند هیچ امیدی به باروری وجود ندارد و زوجین باید از روش های دیگر استفاده نمایند.

اگر علت نازایی انسداد مسیر خروجی بیضه ها باشد مثل کسانی که وازکتومی کرده اند یا به هر علتی مسیر لوله ها بسته است بهتر است از روش ICSI و IVF استفاده شود یعنی از داخل بیضه اسپرم ها را با سوزن بیرون کشیده و در شرایط آزمایشگاهی به تخمک زن تزریق شود.

برای درمان ناباروری مردان به چه دکتری مراجعه کنیم؟

برای درمان ناباروری مردان می توان به متخصص کلیه و مجاری ادرار که اصطلاحا اورولوژیست می گویند، مراجعه کرد تا معاینه کامل شود. همچنین می توانید جواب آزمایش اسپرم  را به متخصص زنان نشان دهید تا در صورت نیاز برای شما دارو تجویز کند.

در صورت داشتن نازایی جهت اخذ نوبت با شماره تلفن 22642744 تماس بگیرید.

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید:

ویزیت تلفنی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر یوسف جمعه ۶ تیر ۹۹( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    بنده 33 ساله هستم و 5 ساله که ازدواج کردم. متاسفانه مشکل ناباروری دارم، بهمن ماه سال 96 جراحی واریکوسل بیضه چپ انجام دادم. ولی موثر نشد. سال 98 دکتر ارولوژی دیگری به من گفت که مشکل من آنرمال بودن اسپرم است. 98 درصد اسپرمها آنرمال هستند و 2 درصد سالم. و همچنین حرکت سریع ندارند و فقط 4 درصد حرکت آهسته دارند. بنده 4 ماه تحت درمان دارویی و هورمونی بودم ولی متاسفانه جواب نداد
    و دکتر تشخیص داد که جز IVFراه دیگری برای بارداری نداریم‌
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۶ تیر ۹۹( 2 هفته پیش)
      سلام، مرکز رویان آزمایش بدید و نتیجه رو بفرمایید
  • تصویر کاربر علی شنبه ۷ تیر ۹۹( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و احترام !
    آقای دکتر ، متخصص ارولوژی برای من آزمایش DNA و آزمایشات تکمیلی اسپرم نوشتن ، و آزمایشگاه برای یکماه بعد وقت داده است. آیا در این یکماه می تونم ویتامین و و مکمل هایی مثل Zink plus و ... مصرف بکنم.
    البته دکتر دارو و مکملی ننوشته اند !!
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۷ تیر ۹۹( 2 هفته پیش)
      سلام، اشکالی نداره، مصرف کنید
  • تصویر کاربر سرکو یکشنبه ۱۸ خرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و احترام خدمت جناب دکتر کرمی
    من مردی۲۹ساله هستم یک ماه و نیم پیش اقدام به بچه دارشدن کردم الان آزمایش خون خانمم بعد از یک ماه ونیم مثبته
    و چون از قبل خودم به دلیل عمل تنگی مجرای ادرار به وسیله سیستوسکوپی هم تحت نظر دکتر اورولوژی بوده ام ایشان قبل از اقدام برای بچه دار شدن سونو و آزمایش اسپرم برام نوشت میخواهم نظر شما هم در مورد آزمایشاتم بدونم و آیا وجود واریکوسل در بیضه سمت چپ باید چه نوع عملی بشم و تمام نظرات تان برایم خیلی مهم هست بدونم نظر شما چیه؟ آیا خفیفه یا شدید؟؟در مورد آزمایش و سونو و باید چکار بکنم آیا دیرتر برم براعمل مشکلی پیش میاد؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۸ خرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام، الان خانم آزمایش بارداری مثبت دارن، مشکلی نیست
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۸ خرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      اگر واریکوسل دارید برای باروری نیازی به درمان ندارد
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر ری دوشنبه ۲۵ فروردین ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خداقوت، سال نو رو تبریک میگم
    دکتر من مردی ۳۰ ساله هستم که سال ۹۷ اقدام به بارداری کردیم متوجه واریکوسل شدیم بعد از عمل واریکوسل متاسفانه تعداد اسپرم زیر ۲میلیون بود آی وی اف انجام دادیم متاسفانه موفق نبود دارو مصرف کردیم با همسرم نمونه از بیضه گرفتن برای آی وی اف اما باز جنین های تشکیل شده کیفیت نداشتند،۱ بار هم انتقال جنین انجام دادیم اما نا موفق بود، میخواستم ببینم آیا راهی هست، ممن ن میشم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۲۵ فروردین ۹۹( 2 ماه پیش)
  • تصویر کاربر حسام سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    واریکوسل دارم لطفا با توجه به نتیجه آزمایش و سونوگرافی ارسالی بنده را راهنمایی بفرمایید!
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۹( 3 ماه پیش)
      بیایید معاینه واحتمالا عمل۰۹۳۵۱۱۴۲۰۸۰
  • تصویر کاربر Kamran جمعه ۲ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام آقای دکتر در سایتتون راجع به آشواگاندا خوندم،آیا مصرفش برای کسی که مثل من واریکوسل گرید ۲-۳ داره منعی نداره؟
    اگر نه…تا چه دوزی میشه مصرف کرد ،هر قرص ۳۰۰ میلی گرمه ،آیا میشه دو قرص در روز استفاده کرد؟
    ممنونم از راهنمایی شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش)
  • تصویر کاربر ساناز جمعه ۲ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر همسر من ۴۳ سالشه و ۷ ساله ازدواج کردیماز سال گذشته تا به حال برای بارداری اقدام کردیم اما باردار نشدم. آزمایشات و فولیکول من نرمال بود. همسرم آزمایش تستوسترون داد و سطح هورمونش ۲.۳ بود یعنی پایینتر از حد نرمال. آیا لازمه آزمایشات دیگه ای هم انجام بشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲ اسفند ۹۸( 4 ماه پیش)
      این نرمال تست تستوسترون نزنید
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۳۰ بهمن ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید نمونه برداری از کدوم بیضه انجام میشه. سندروم سلول سرتولی تنها با نمونه برداری متعدد قابل یافتن اسپرم هست
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۳۰ بهمن ۹۸( 4 ماه پیش)
  • تصویر کاربر Shadi یکشنبه ۲۷ بهمن ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر من دوبار سقط داشتم و خودم مورد ازمایش قرار گرفتم وفعلا مشکلی ندارم ولی همسرم نزدیک دو سال پیش واریکوسل عمل کردن و اسپرم یه کم بهبود پیدا کرد آخرین ازمایش اسپرم و شکست دی ان ای اینگونه بوده
    شکست دی ان ای۳۶ درصد
    Abstinence 3
    Appearance milky
    Liquefaction 30
    Viscosity normal
    Round cell 8_10
    %Count 50
    %Progressive (pR 52
    %Non pR 13
    %Normal morph 6
    Head 70%
    Neck 10%
    Tail 8%
    به نظر شما جناب دکتر این ازمایش نشان از مشکل بودن در اسپرم است ؟ بارداری مشکل ساز است و ایا اگر مشکل دارد با دارو برطرف میشود ؟ در ضمن همسرم ازمایش ژنتیک دادن و یکی از کروموزوم ۱۸ ژنتیکشون مشکل داره میشه لطف کنید جواب بدید یه دنیا سپاسگذارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۷ بهمن ۹۸( 4 ماه پیش)
  • تصویر کاربر علی شنبه ۵ بهمن ۹۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خدا قوت جناب دکتر بنده بعد از چند سال اقدام به باروری و نگرفتن نتیجه آزمایش اسپرم دادم و متوجه شدم مشکل دارم و مورفولوژی صفر بود و سرعت کم بعد معاینه تشخیص واریکوسل درجه دو دادن و عمل کردم حالا بعد از گذشت شش ماه از عمل و خوردن قرص سلنیوم و ال کارنیتین و پودر آندروفرتی نتیجه این شده که برایتان ارسال می کنم .دکتر جان به نظر شما راه حل چیست؟آیا باید به روش کمک باروری امید داشت؟ ممنونم از وقت و مهربانی شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۵ بهمن ۹۸( 5 ماه پیش)
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر