سنگ کلیه سلطان دردها

سنگ کلیه در کنار درد زایمان و دندان درد یکی از شاه دردهای علم پزشکی است. از مشخصات درد سنگ کلیه این است که ناگهانی بوده با تهوع و استفراغ همراه است و حالت موجی دارد یعنی درد اصطلاحا می‌گیرد و ول می‌کند.

بیمار به‌شدت بی‌قرار می‌شود و به‌دنبال راهی برای کاهش درد می‌گردد.

سنگ کلیه و سوالات شایع‌ آن

اگر کسی سنگ کلیه داشته باشد الزاما درد هم دارد؟

نه، ممکن است سنگ در کلیه یا سایر بخش‌های سیستم ادراری بیمار گیر کرده باشد و کلیه را از کار انداخته یا به آن صدمه رسانده باشد و کوچکترین علامتی هم نداشته باشد. از طرفی امکان دارد سنگ‌ریزه کوچکی از جای خود حرکت کرده و شدیدترین دردها را در پهلوی بیمار ایجاد کند یا اینکه ممکن است فردی به‌طور اتفاقی آزمایش بدهد یا سونوگرافی انجام دهد و متوجه سنگ بزرگ شاخ گوزنی در کلیه خود بشود بدون اینکه کوچکترین علامتی داشته باشد.یکی از نمونه‌های سنگ، تشکیل سنگ در مثانه است که می‌تواند باعث احتباس و قطع ناگهانی ادرار شود. این حالت هم بدون علامت قبلی و به‌طور ناگهانی اتفاق می‌افتد.

اصلاً به چه دلیلی سنگ کلیه ایجاد می‌شود؟

دلایل مختلفی وجود دارد. در برخی موارد علت ایجاد سنگ نامعلوم است. اما یک علت ایجاد آن ارث است. در کسانی که پدر یا مادرشان کلیه سنگ‌ساز داشته‌اند احتمال بروز سنگ بالاتر است. در کلیه این افراد کلسیم بیشتری دفع می‌شود یا اینکه موادی به نام مهارکننده در ادرار این افراد وجود ندارد که می‌تواند باعث ایجاد سنگ شود. برخی بیماری‌های ارثی خاص هم می‌تواند باعث تسریع سنگ‌ سازی‌ شود. بیماری‌های مادرزادی و انسداد در سیستم کلیوی و مجاری ادرار هم می‌تواند باعث تشکیل سنگ شود چون ادرار در ناحیه انسداد جمع وته نشین شده و دفع نمی‌شود. همین ته‌نشین‌شدن می‌تواند باعث تسریع سنگ‌سازی‌ شود. علت دیگر شغل است. در کشورهای صنعتی افرادی که پشت میزنشین هستند و شغلشان با تحرک کمی همراه است بیشتر در معرض سنگ کلیه هستند.

رژیم و عادات غذایی هم در ایجاد سنگ کلیه نقش دارد. برخی از افراد پروتئین زیادی مصرف می‌کنند. منظور مصرف زیاد از حد موادی مثل گوشت قرمز، لبنیات، خامه و کله‌پاچه است. در عین حال مصرف زیاد نمک هم مزید بر علت می‌شود. پروتئین و قند و نمک زیاد در کنار مصرف کم آب باعث تسریع سنگ‌سازی‌ می‌شود. یکی دیگر از علت‌های تشکیل سنگ وجود عفونت‌های ادراری مکرر است. وجود برخی از باکتری‌های عفونت‌ زا می‌تواند باعث تشدید سنگ‌سازی‌ شود.

وضعیت آب و هوا در تشکیل سنگ کلیه نقش دارد؟

بله، مناطق جغرافیایی هم در تشکیل سنگ نقش دارد. سنگ کلیه در ساکنین مناطق گرم و مرطوب بیشتر تشکیل می‌شود مثلاً در شمال ایران.

با توجه به اینکه گفتید ممکن است سنگ کلیه اصلاً علامت نداشته باشد بیمار از کجا باید متوجه چنین مشکلی شود؟

اگر بیمار دردی مشابه آنچه گفتیم داشته باشد احتمال اینکه سنگ کلیه داشته باشد زیاد است. اما جدا از این توصیه می‌کنیم هر فردی حتی اگر هیچ‌گونه علامت و مشکل کلیوی نداشته باشد باید دو بار در سال از نظر وضعیت کلیه و مجاری ادرار معاینه و آزمایش شود. انجام یک سونوگرافی و آزمایش ادرار ساده در بسیاری از مواقع باعث تشخیص سریع بیماری می‌شود.

سنگ کلیه

انواع سنگ‌های کلیه و روش‌های درمانی

سنگ‌های با قطر کمتر از 4 میلیمتر در 90 درصد موارد اصلا نیازی به درمان ندارد و خودبه‌خود دفع می‌شود. با مصرف مایعات، تحرک و فعالیت بدنی و یکسری از داروها سنگ دفع می‌شود و چون کوچک هستند هنگام دفع، درد خاصی ایجاد نمی‌کند. سنگ‌های بین 6-4 میلیمتر تا 70 درصد خودبه‌خود دفع می‌شود.

در نتیجه اگر سنگ تشخیص داده شود و اندازه‌اش کمتر از 6 میلیمتر باشد 4 هفته زمان درنظر می‌گیریم تا دفع شود. در این مدت بیمار مایعات فراوان همراه با دارو مصرف کرده و فعالیت بدنی‌اش را افزایش می‌دهد تا سنگ دفع شود. اما اگر سنگ بالای 6‌ میلیمتر بود باید درمان دیگری را در نظر بگیریم. در درجه اول اگر علت زمینه‌ای مانند انسداد یا عفونت ادراری وجود داشته باشد سعی می‌کنیم آن را برطرف نماییم. سپس در مرحله درمان سنگ اگر اندازه سنگ کلیه بین 6 تا 15 میلی متر باشد با سنگ‌ شکنی برون اندامی در عرض 3 جلسه خرد می‌شود. بیمار به‌صورت سرپایی و بدون گرفتن بی‌هوشی و بدون بستری شدن، زیر دستگاه سنگ شکن می‌خوابد و امواج اولتراسونیک که روی سنگ متمرکز شده آن‌را خرد می‌کند.

بسیاری از بیماران از روش‌های جراحی برای خارج کردن سنگ وحشت دارند. واقعاً چند درصد از بیماران مبتلا به سنگ کلیه باید تحت عمل جراحی قرار بگیرند؟

امروزه خوشبختانه بیشتر از 95 درصد از سنگ‌های سیستم ادراری نیاز به جراحی باز ندارد. درگذشته برای خارج کردن این سنگ‌ها از جراحی باز با برش‌های یک وجبی در شکم یا پهلوی بیمار استفاده می‌کردند. در نتیجه همین شکاف جراحی باعث زمین گیر شدن بیمار و درد بیشتر می‌شد و جای 15-10 بخیه روی شکم بیمار اصلاً وضعیت جالبی نداشت ولی خوشبختانه در حال حاضر ما روش‌هایی کاملاً محافظه‌ کارانه برای درمان سنگ‌های کلیه در اختیار داریم که درد و ناراحتی بیمار در آنها بسیار بسیار اندک بوده و قابل مقایسه با روش‌های قدیمی جراحی باز نیست.

روش‌های جدید درمان سنگ کلیه دقیقا چیست؟

اگر سنگی در کلیه باشد که بزرگ بوده یا پس از 3 جلسه به روش سنگ شکنی اولیه برون اندامی جواب ندهد با روش غیرتهاجمی سنگ‌شکنی درون اندامی و بدون شکاف جراحی، آن را درمان می‌کنیم. از طریق پوست سوزنی وارد کلیه می‌شود بدون اینکه شکافی روی پوست و عضلات بدهیم. سپس یک دوربین وارد کلیه شده و سنگ با دید مستقیم کاملاً خرد و از همان طریق خارج می‌شود و فقط یک بخیه روی پوست قرار می‌گیرد. در واقع به‌جای یک شکاف یک وجبی فقط یک سوراخ کوچک ایجاد می‌شود و بیمار به‌جای 15 بخیه فقط یک بخیه می‌خورد. اگر سنگ‌های بزرگ به این روش هم جواب ندهند می‌توان با لاپاراسکوپی سنگ را خارج کرد که این روش هم بدون برش جراحی وسیع و فقط با یک برش بسیار کوچک انجام شده و حداقل درد و ناراحتی را برای بیمار به همراه دارد.

 روش‌های درمانی غیر تهاجمی در بیمارانی که کلیه سنگ‌ساز دارند اهمیت بیشتری داشته باشد؟

این درمان‌ ها وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که بدانیم. کلیه برخی از بیماران سنگ‌ ساز است و شاید لازم باشد چندین بار تحت درمان قرار بگیرند. حالا تصور کنید اگر بخواهیم با روش‌ های قدیمی پنج شش بار شکم بیمار را با برش‌های وسیع یک وجبی باز کنیم که دیگر تاب و توانی برای بیمار باقی نمی‌ماند و دائماً باید بستری باشد.

برای اینکه دچار سنگ کلیه نشویم شما چه مواردی را توصیه می‌کنید؟

در وهله اول بررسی‌های منظم سیستم ادراری را توصیه می‌کنم. هر کسی حتی اگر کلیه‌هایش کاملاً سالم باشد باید هر 6 ماه یک سونوگرافی و آزمایش ادرار انجام دهد. نکته دوم اینکه مصرف فراوان مایعات به‌خصوص برای بیماران سنگ‌ساز واجب است. بیماران سنگ‌ساز باید طی شبانه روز 2 تا 3 لیتر مایعات مصرف کنند یعنی هر 5/1 تا 2 ساعت یک لیوان آب بخورند و رنگ ادرارشان باید همیشه نزدیک به رنگ آب باشد. نکته سوم کم مصرف کردن نمک است.

نمک‌زدن زیاد به غذا باعث رسوب املاح و تشدید سنگ‌سازی‌ می‌شود. توصیه بعدی تعدیل رژیم غذایی‌ است. در گذشته به افرادی که کلیه سنگ‌ساز داشتند می‌گفتند گوشت نخور، نمک نخور، لبنیات نخور، شکلات نخور، تخم مرغ نخور، نوشابه نخور و… خوب بیمار می‌گفت پس چی بخورم؟! شما فرض کنید یک بیمار جوان که کلیه‌اش سنگ‌ساز است نمی‌تواند چنین رژیم غذایی وحشتناکی را اجرا کند. امروزه توصیه ما تعدیل رژیم غذایی‌است. ما نمی‌گوییم هیچ‌چیز نخور، بلکه می‌گوییم همه چیز بخور ولی در حد اعتدال. مثلاً گوشت و لبنیات یک وعده در روز مصرف شود. البته تمام اینها به شرطی است که بیمار مایعات فراوان مصرف کند. مصرف مایعات اصلی‌ترین کلید سلامت کلیه‌ها است.

نوشیدن آب برای پیشگیری از عفونت کلیه

برای تامین سلامت کلیه‌ها، یک فرد عادی و سالم باید چقدر در طول روز آب بخورد؟

افراد عادی که کلیه‌های سالمی دارند، در 24 ساعت باید دست کم 2 لیتر آب مصرف کنند. به عبارت ساده‌تر باید هر سه ساعت یک لیوان آب مصرف شود. این مقدار در ماه‌های گرم سال افزایش می‌یابد و باید حدود 3 لیتر در روز باشد. افرادی که کلیه سنگ‌ ساز دارند باید بیشتر از افراد عادی مایعات، مصرف کنند. بهترین مایعات آب آشامیدنی سالم و تصفیه شده است. در کنار آب، چای کمرنگ و ماء‌الشعیر هم مایعات مفیدی هستند ولی هرگز جای آب را نمی‌گیرند.

در ماه‌های سرد سال بسیاری از مردم از نوشیدن آب به مقدار کافی غافل می‌شوند. چطور متوجه شویم که مقدار آبی که مصرف کرده‌ایم کافی بوده یا نه؟

مهم‌ترین معیار، رنگ ادرار است. اگر مایعات به حد کافی مصرف شده باشد ادرار باید صاف، به رنگ زرد روشن و شفاف باشد. ادرار نباید غلیظ و پررنگ باشد. اگر ادرار غلیظ و رنگ آن تیره باشد بدین معناست که فرد مایعات کافی مصرف نکرده است. رنگ ادرار غلیظ و پررنگ به‌مدت طولانی می‌تواند به کلیه صدمه زده و زمینه را برای عفونت‌های ادراری یا تشکیل سنگ فراهم کند.

 

دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید:

ویزیت تلفنی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر نادر شنبه ۲۴ بهمن ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 165 مشاهده پرسش
    سلام و سربلند باشید
    من 43 سالمه سونوگرافی دادم معلوم شد درکلیه چپم یک کیست پاراپلویک 20mm میدپل وجود داره در ضمن در هر دو کلیه لیتیاز 3-4 mm میدپل مشهود است .ضمن عرض تشکراز توجه جنابعالی خواهشمندم در این خصوص مرا راهنمایی کنید .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۴ بهمن ۹۴( 5 سال پیش)
      نیاز به درمان ندارد
  • تصویر کاربر سید دوشنبه ۵ بهمن ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر مذکر متاهل 46 ساله هستم مادرم بر اثر نارسایی کلیه و هنگام دیالیز به خاطر عفونت و شوک در بیمارستان نمازی شیراز فوت کردند. برادرم الان56 ساله و کلیه اش مشکل داره
    و حالا خودم علام خارش عمومی شدید . تنگی نفس . تعریق شدید با اندکی فعالیت حتی در هوای بسیار سرد. خستگی زودرس و همزمان با شروع این علائم انگشتان پای راست و پنجه پا بشدت درد میکنه .متخصص قلب چیزی نشان نداده . آزمایش چند ماه پیش کراتنین را1.2 و بی یو ان را 19 نشان داده . پی اس آ هم ( فری )0.3 و فری رتیو آن هم 0.19 شده . ضمنا روزانه نصف قرص بوپره نورفین( زیر زبانی ) هم مصرف دارم . لطفا کمک کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۷ دی ۹۴( 5 سال پیش)
      ازمایش خوب است
    2. تصویر کاربر سید یکشنبه ۲۷ دی ۹۴( 5 سال پیش)
      تشکر از جوابتون ولی چند علامت بارز دارم : دمای بدنم به شدت بالا رفته . سر انگشتام میسوزه .با کوچکترین فعالیت حتی در هوای سرد از پشت سرم شروع به تعریق شدید میکنه بدون اغراق شاید یک حوله را خیس کنه . همزمان هم تنگی نفس هم دارم .این تعریق اکثرا باعث سرما خوردگی چون در معرض هوای سرد هست میشه. راهنمایی بفرمایید لطفا
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۵ بهمن ۹۴( 5 سال پیش)
      کار من نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین سه شنبه ۱ دی ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 26 مشاهده پرسش
    با سلام ... بنده از کودکی با بیماری سندروم پرون بلی به دنیا آمدم اما با عمل های جراحی انجام شده روی بنده تا کنون عارضه ی حادی برایم ایجاد نگردیده است اما در فعالیت های طبیعی روزمره دچار احساس ترس و ضعف می باشم . در فعالیت های هوازی بسیار ضعیف بوده به نحوی که در هنگام دویدن نرم در 300 متر اول باید نفس تازه نمایم در هنگام کار خصوصا صبح تا ظهر احساس ضعف بدنی و خستگی و خواب آلودگی دارم و احساس ترس بالایی در زندگی طبیعی خود دارم و در مواردی احساس ضعف اعتماد به نفس دارم . سوال بنده این است آیا احساس ترس و ضعف ذکر شده صرفا ناشی از کم تحرکی بنده بوده و یا علل درونی مرتبط با عملکرد سیستم مجاری ادراری بنده نیز میتواند دخیل باشد ... با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ دی ۹۴( 5 سال پیش)
      مال بیماری است
  • تصویر کاربر حبیب چهارشنبه ۲۹ مهر ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 21 مشاهده پرسش
    سلام خدمت اقای دکتر
    من عمل پیرونی داشتم دکتر بهم گفت باید از دستگاهی که برای بلند کردن الت هست استفاده کنی الان مدتی هست که می بندم بعد از یک ساعت اول بی حرص میشود بعد ازینکه دستگاه رو باز می کنم التم درد می گیره
    باتشکر از همکارییتان
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۹ مهر ۹۴( 5 سال پیش)
      فایده ندارد
  • تصویر کاربر آرمان شنبه ۲۵ مهر ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    برادر عزیزم، من 20سال دارم 4روز خون در ادرار داشتم درد هم نداشتم این آزمایش نتیجه اش خوبه یا نه؟لطفا توضیح دهید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۵ مهر ۹۴( 5 سال پیش)
      مال سنگ است
  • تصویر کاربر خسرو جمعه ۲۰ شهریور ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 28 مشاهده پرسش
    آقاي دكتر سلام- در تاريخ 94/5/1 توسط دكتر معقول در بيمارستان ميلاد اورژانسي عمل فتق انجام دادم اما الان هنوز احساس درد دارم و اساس مي‌كنم كه يك چيز اضافي در آن منطقه است و باد نيز دارد احساس مي‌كنم مش گذاشتند به هر حال دكترم مي گويد خوب مي‌شود مي خواستم اگر شما صلاح بدانيد خدمتتان برسم و شما لطف كنيد يك معاينه انجام دهيد. تا خيالم راحت شود. ضمناً از مطالبي كه برايم مي‌فرستيد كمال تشكر و امتنان را دارم. ارادتمند هميشگي شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۰ شهریور ۹۴( 5 سال پیش)
      سلام فقط دکتر خودتان
  • تصویر کاربر امیر جمعه ۲۰ شهریور ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 29 مشاهده پرسش
    سلا م .یه سنگ بزرگ تو التم گیر کرده و قطره قطره ادرارم میاد.چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۰ شهریور ۹۴( 5 سال پیش)
      سلام باید بیایید درست کنم
  • تصویر کاربر مژگان شنبه ۲۴ مرداد ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 25 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما.من پسرم پنج سالشه کجی آلت تناسلی دیدم توی اینترنت بعد گفتم پسرمو ببرم دکتر بردم متخصص اورولوژی که معاینه کردن هم بیضه و هم آلت گفتن این کجی مشکلی ندارد و پانزده درجس اما گفتن در نوک آلت احتمال دارد کمی تنگی مجرا باشد بما گفتن به قطر و پرتاب ادرار دقت کنید اگه قطر کم وشتاب زیاد بود مراجعه کنید .الان دقت کردیم در حالت ایستاده ادرار حدود یک قدم و نصف خود کودک پرتاب می شود و به سمت پایین است قطر آن هم خیلی نازک نیست اما نمیدانم راه دیگری برای مطمعن شدن نیست...دکتر گفتن اگه شک داشتید نتونستید تشخیص بدین تکنسین میفرستم با سون اندازه بزنن...اما من نگرانم بچه اذیت بشه...نظر شما چیست؟راه دیگری برای تشخیص نیست پسرم خیلی راحت و بدون فشار ادرار میکنه و مشکل عفونت ادرار نداشته است....با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۴ مرداد ۹۴( 5 سال پیش)
      چون دیدند مشکلی نیست
  • تصویر کاربر مریم جمعه ۱۶ مرداد ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 29 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت اقای دکتر کرمی من هردم کلیه هام سنگ داره و اخیرا قفسه سینه ام سمت راستم همراه با دل پیچه شکم و تهوع بهم دست میده وخواستم بدونم ممکنه علتش کیسه صفرام باشه و در ضمن یه سره حالت تهوع رو دارم به هیچ عنوان حالت تهوع قطع نمیشه ازتون خواهش میکنم راهنماییم بکنین چیکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۶ مرداد ۹۴( 5 سال پیش)
      سونو کنید
  • تصویر کاربر حميد پنجشنبه ۱۸ تیر ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 27 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشيد
    لطف ميكنين تفسير آزمايشات مذكور را بفرمائيد.
    با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۸ تیر ۹۴( 5 سال پیش)
      باز نشد
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر