سنگ كليه سلطان دردها

دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
در این مقاله مطالعه می‌کنید:

سنگ كليه در كنار درد زایمان و دندان درد یكی از شاه دردهای علم پزشكی است. از مشخصات درد سنگ كليه این است كه ناگهانی بوده با تهوع و استفراغ همراه است و حالت موجی دارد یعنی درد اصطلاحا می‌گیرد و ول می‌كند.

بیمار به‌شدت بی‌قرار می‌شود و به‌دنبال راهی برای كاهش درد می‌گردد.

سنگ کلیه و سوالات شایع‌ آن

اگر كسی سنگ كليه داشته باشد الزاما درد هم دارد؟

نه، ممكن است سنگ در كلیه یا سایر بخش‌های سیستم ادراری بیمار گیر كرده باشد و كلیه را از كار انداخته یا به آن صدمه رسانده باشد و كوچكترین علامتی هم نداشته باشد. از طرفی امكان دارد سنگ‌ریزه كوچكی از جای خود حركت كرده و شدیدترین دردها را در پهلوی بیمار ایجاد كند یا اینكه ممكن است فردی به‌طور اتفاقی آزمایش بدهد یا سونوگرافی انجام دهد و متوجه سنگ بزرگ شاخ گوزنی در كلیه خود بشود بدون اینكه كوچكترین علامتی داشته باشد.یكی از نمونه‌های سنگ، تشكیل سنگ در مثانه است كه می‌تواند باعث احتباس و قطع ناگهانی ادرار شود. این حالت هم بدون علامت قبلی و به‌طور ناگهانی اتفاق می‌افتد.

اصلاً به چه دلیلی سنگ كليه ایجاد می‌شود؟

دلایل مختلفی وجود دارد. در برخی موارد علت ایجاد سنگ نامعلوم است. اما یك علت ایجاد آن ارث است. در كسانی كه پدر یا مادرشان كلیه سنگ‌ساز داشته‌اند احتمال بروز سنگ بالاتر است. در كلیه این افراد كلسیم بیشتری دفع می‌شود یا اینكه موادی به نام مهاركننده در ادرار این افراد وجود ندارد كه می‌تواند باعث ایجاد سنگ شود. برخی بیماری‌های ارثی خاص هم می‌تواند باعث تسریع سنگ‌ سازی‌ شود. بیماری‌های مادرزادی و انسداد در سیستم كلیوی و مجاری ادرار هم می‌تواند باعث تشكیل سنگ شود چون ادرار در ناحیه انسداد جمع وته نشین شده و دفع نمی‌شود. همین ته‌نشین‌شدن می‌تواند باعث تسریع سنگ‌سازی‌ شود. علت دیگر شغل است. در كشورهای صنعتی افرادی كه پشت میزنشین هستند و شغلشان با تحرك كمی همراه است بیشتر در معرض سنگ كليه هستند.

رژیم و عادات غذایی هم در ایجاد سنگ كليه نقش دارد. برخی از افراد پروتئین زیادی مصرف می‌كنند. منظور مصرف زیاد از حد موادی مثل گوشت قرمز، لبنیات، خامه و كله‌پاچه است. در عین حال مصرف زیاد نمك هم مزید بر علت می‌شود. پروتئین و قند و نمك زیاد در كنار مصرف كم آب باعث تسریع سنگ‌سازی‌ می‌شود. یكی دیگر از علت‌های تشكیل سنگ وجود عفونت‌های ادراری مكرر است. وجود برخی از باكتری‌های عفونت‌ زا می‌تواند باعث تشدید سنگ‌سازی‌ شود.

وضعیت آب و هوا در تشكیل سنگ كليه نقش دارد؟

بله، مناطق جغرافیایی هم در تشكیل سنگ نقش دارد. سنگ كليه در ساكنین مناطق گرم و مرطوب بیشتر تشكیل می‌شود مثلاً در شمال ایران.

با توجه به اینكه گفتید ممكن است سنگ كليه اصلاً علامت نداشته باشد بیمار از كجا باید متوجه چنین مشكلی شود؟

اگر بیمار دردی مشابه آنچه گفتیم داشته باشد احتمال اینكه سنگ كليه داشته باشد زیاد است. اما جدا از این توصیه می‌كنیم هر فردی حتی اگر هیچ‌گونه علامت و مشكل كلیوی نداشته باشد باید دو بار در سال از نظر وضعیت كلیه و مجاری ادرار معاینه و آزمایش شود. انجام یك سونوگرافی و آزمایش ادرار ساده در بسیاری از مواقع باعث تشخیص سریع بیماری می‌شود.

سنگ کلیه

انواع سنگ‌های كلیه و روش‌های درمانی

سنگ‌های با قطر كمتر از 4 میلیمتر در 90 درصد موارد اصلا نیازی به درمان ندارد و خودبه‌خود دفع می‌شود. با مصرف مایعات، تحرك و فعالیت بدنی و یكسری از داروها سنگ دفع می‌شود و چون كوچك هستند هنگام دفع، درد خاصی ایجاد نمی‌كند. سنگ‌های بین 6-4 میلیمتر تا 70 درصد خودبه‌خود دفع می‌شود.

در نتیجه اگر سنگ تشخیص داده شود و اندازه‌اش كمتر از 6 میلیمتر باشد 4 هفته زمان درنظر می‌گیریم تا دفع شود. در این مدت بیمار مایعات فراوان همراه با دارو مصرف كرده و فعالیت بدنی‌اش را افزایش می‌دهد تا سنگ دفع شود. اما اگر سنگ بالای 6‌ میلیمتر بود باید درمان دیگری را در نظر بگیریم. در درجه اول اگر علت زمینه‌ای مانند انسداد یا عفونت ادراری وجود داشته باشد سعی می‌كنیم آن را برطرف نماییم. سپس در مرحله درمان سنگ اگر اندازه سنگ كليه بین 6 تا 15 میلی متر باشد با سنگ‌ شكنی برون اندامی در عرض 3 جلسه خرد می‌شود. بیمار به‌صورت سرپایی و بدون گرفتن بی‌هوشی و بدون بستری شدن، زیر دستگاه سنگ شكن می‌خوابد و امواج اولتراسونیك كه روی سنگ متمركز شده آن‌را خرد می‌كند.

بسیاری از بیماران از روش‌های جراحی برای خارج كردن سنگ وحشت دارند. واقعاً چند درصد از بیماران مبتلا به سنگ كليه باید تحت عمل جراحی قرار بگیرند؟

امروزه خوشبختانه بیشتر از 95 درصد از سنگ‌های سیستم ادراری نیاز به جراحی باز ندارد. درگذشته برای خارج كردن این سنگ‌ها از جراحی باز با برش‌های یك وجبی در شكم یا پهلوی بیمار استفاده می‌كردند. در نتیجه همین شكاف جراحی باعث زمین گیر شدن بیمار و درد بیشتر می‌شد و جای 15-10 بخیه روی شكم بیمار اصلاً وضعیت جالبی نداشت ولی خوشبختانه در حال حاضر ما روش‌هایی كاملاً محافظه‌ كارانه برای درمان سنگ‌های كلیه در اختیار داریم كه درد و ناراحتی بیمار در آنها بسیار بسیار اندك بوده و قابل مقایسه با روش‌های قدیمی جراحی باز نیست.

روش‌های جدید درمان سنگ كليه دقیقا چیست؟

اگر سنگی در كلیه باشد كه بزرگ بوده یا پس از 3 جلسه به روش سنگ شكنی اولیه برون اندامی جواب ندهد با روش غیرتهاجمی سنگ‌شكنی درون اندامی و بدون شكاف جراحی، آن را درمان می‌كنیم. از طریق پوست سوزنی وارد كلیه می‌شود بدون اینكه شكافی روی پوست و عضلات بدهیم. سپس یك دوربین وارد كلیه شده و سنگ با دید مستقیم كاملاً خرد و از همان طریق خارج می‌شود و فقط یك بخیه روی پوست قرار می‌گیرد. در واقع به‌جای یك شكاف یك وجبی فقط یك سوراخ كوچك ایجاد می‌شود و بیمار به‌جای 15 بخیه فقط یك بخیه می‌خورد. اگر سنگ‌های بزرگ به این روش هم جواب ندهند می‌توان با لاپاراسكوپی سنگ را خارج كرد كه این روش هم بدون برش جراحی وسیع و فقط با یك برش بسیار كوچك انجام شده و حداقل درد و ناراحتی را برای بیمار به همراه دارد.

 روش‌های درمانی غیر تهاجمی در بیمارانی كه كلیه سنگ‌ساز دارند اهمیت بیشتری داشته باشد؟

این درمان‌ ها وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌كنند كه بدانیم. كلیه برخی از بیماران سنگ‌ ساز است و شاید لازم باشد چندین بار تحت درمان قرار بگیرند. حالا تصور كنید اگر بخواهیم با روش‌ های قدیمی پنج شش بار شكم بیمار را با برش‌های وسیع یك وجبی باز كنیم كه دیگر تاب و توانی برای بیمار باقی نمی‌ماند و دائماً باید بستری باشد.

برای اینكه دچار سنگ كليه نشویم شما چه مواردی را توصیه می‌كنید؟

در وهله اول بررسی‌های منظم سیستم ادراری را توصیه می‌كنم. هر كسی حتی اگر كلیه‌هایش كاملاً سالم باشد باید هر 6 ماه یك سونوگرافی و آزمایش ادرار انجام دهد. نكته دوم اینكه مصرف فراوان مایعات به‌خصوص برای بیماران سنگ‌ساز واجب است. بیماران سنگ‌ساز باید طی شبانه روز 2 تا 3 لیتر مایعات مصرف كنند یعنی هر 5/1 تا 2 ساعت یك لیوان آب بخورند و رنگ ادرارشان باید همیشه نزدیك به رنگ آب باشد. نكته سوم كم مصرف كردن نمك است.

نمك‌زدن زیاد به غذا باعث رسوب املاح و تشدید سنگ‌سازی‌ می‌شود. توصیه بعدی تعدیل رژیم غذایی‌ است. در گذشته به افرادی كه كلیه سنگ‌ساز داشتند می‌گفتند گوشت نخور، نمك نخور، لبنیات نخور، شكلات نخور، تخم مرغ نخور، نوشابه نخور و… خوب بیمار می‌گفت پس چی بخورم؟! شما فرض كنید یك بیمار جوان كه كلیه‌اش سنگ‌ساز است نمی‌تواند چنین رژیم غذایی وحشتناكی را اجرا كند. امروزه توصیه ما تعدیل رژیم غذایی‌است. ما نمی‌گوییم هیچ‌چیز نخور، بلكه می‌گوییم همه چیز بخور ولی در حد اعتدال. مثلاً گوشت و لبنیات یك وعده در روز مصرف شود. البته تمام اینها به شرطی است كه بیمار مایعات فراوان مصرف كند. مصرف مایعات اصلی‌ترین كلید سلامت كلیه‌ها است.

نوشیدن آب برای پیشگیری از عفونت کلیه

برای تامین سلامت كلیه‌ها، یك فرد عادی و سالم باید چقدر در طول روز آب بخورد؟

افراد عادی كه كلیه‌های سالمی دارند، در 24 ساعت باید دست كم 2 لیتر آب مصرف كنند. به عبارت ساده‌تر باید هر سه ساعت یك لیوان آب مصرف شود. این مقدار در ماه‌های گرم سال افزایش می‌یابد و باید حدود 3 لیتر در روز باشد. افرادی كه كلیه سنگ‌ ساز دارند باید بیشتر از افراد عادی مایعات، مصرف كنند. بهترین مایعات آب آشامیدنی سالم و تصفیه شده است. در كنار آب، چای كمرنگ و ماء‌الشعیر هم مایعات مفیدی هستند ولی هرگز جای آب را نمی‌گیرند.

در ماه‌های سرد سال بسیاری از مردم از نوشیدن آب به مقدار كافی غافل می‌شوند. چطور متوجه شویم كه مقدار آبی كه مصرف كرده‌ایم كافی بوده یا نه؟

مهم‌ترین معیار، رنگ ادرار است. اگر مایعات به حد كافی مصرف شده باشد ادرار باید صاف، به رنگ زرد روشن و شفاف باشد. ادرار نباید غلیظ و پررنگ باشد. اگر ادرار غلیظ و رنگ آن تیره باشد بدین معناست كه فرد مایعات كافی مصرف نكرده است. رنگ ادرار غلیظ و پررنگ به‌مدت طولانی می‌تواند به كلیه صدمه زده و زمینه را برای عفونت‌های ادراری یا تشكیل سنگ فراهم كند.

 

دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر نادر شنبه ۲۴ بهمن ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 385 مشاهده پرسش
    سلام و سربلند باشید
    من 43 سالمه سونوگرافی دادم معلوم شد درکلیه چپم یک کیست پاراپلویک 20mm میدپل وجود داره در ضمن در هر دو کلیه لیتیاز 3-4 mm میدپل مشهود است .ضمن عرض تشکراز توجه جنابعالی خواهشمندم در این خصوص مرا راهنمایی کنید .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۴ بهمن ۹۴( 5 سال پیش)
      نیاز به درمان ندارد
  • تصویر کاربر سید دوشنبه ۵ بهمن ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 73 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر مذکر متاهل 46 ساله هستم مادرم بر اثر نارسایی کلیه و هنگام دیالیز به خاطر عفونت و شوک در بیمارستان نمازی شیراز فوت کردند. برادرم الان56 ساله و کلیه اش مشکل داره
    و حالا خودم علام خارش عمومی شدید . تنگی نفس . تعریق شدید با اندکی فعالیت حتی در هوای بسیار سرد. خستگی زودرس و همزمان با شروع این علائم انگشتان پای راست و پنجه پا بشدت درد میکنه .متخصص قلب چیزی نشان نداده . آزمایش چند ماه پیش کراتنین را1.2 و بی یو ان را 19 نشان داده . پی اس آ هم ( فری )0.3 و فری رتیو آن هم 0.19 شده . ضمنا روزانه نصف قرص بوپره نورفین( زیر زبانی ) هم مصرف دارم . لطفا کمک کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۷ دی ۹۴( 5 سال پیش)
      ازمایش خوب است
    2. تصویر کاربر سید یکشنبه ۲۷ دی ۹۴( 5 سال پیش)
      تشکر از جوابتون ولی چند علامت بارز دارم : دمای بدنم به شدت بالا رفته . سر انگشتام میسوزه .با کوچکترین فعالیت حتی در هوای سرد از پشت سرم شروع به تعریق شدید میکنه بدون اغراق شاید یک حوله را خیس کنه . همزمان هم تنگی نفس هم دارم .این تعریق اکثرا باعث سرما خوردگی چون در معرض هوای سرد هست میشه. راهنمایی بفرمایید لطفا
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۵ بهمن ۹۴( 5 سال پیش)
      کار من نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین سه شنبه ۱ دی ۹۴( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 53 مشاهده پرسش
    با سلام ... بنده از کودکی با بیماری سندروم پرون بلی به دنیا آمدم اما با عمل های جراحی انجام شده روی بنده تا کنون عارضه ی حادی برایم ایجاد نگردیده است اما در فعالیت های طبیعی روزمره دچار احساس ترس و ضعف می باشم . در فعالیت های هوازی بسیار ضعیف بوده به نحوی که در هنگام دویدن نرم در 300 متر اول باید نفس تازه نمایم در هنگام کار خصوصا صبح تا ظهر احساس ضعف بدنی و خستگی و خواب آلودگی دارم و احساس ترس بالایی در زندگی طبیعی خود دارم و در مواردی احساس ضعف اعتماد به نفس دارم . سوال بنده این است آیا احساس ترس و ضعف ذکر شده صرفا ناشی از کم تحرکی بنده بوده و یا علل درونی مرتبط با عملکرد سیستم مجاری ادراری بنده نیز میتواند دخیل باشد ... با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ دی ۹۴( 5 سال پیش)
      مال بیماری است
  • تصویر کاربر حبیب چهارشنبه ۲۹ مهر ۹۴( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 49 مشاهده پرسش
    سلام خدمت اقای دکتر
    من عمل پیرونی داشتم دکتر بهم گفت باید از دستگاهی که برای بلند کردن الت هست استفاده کنی الان مدتی هست که می بندم بعد از یک ساعت اول بی حرص میشود بعد ازینکه دستگاه رو باز می کنم التم درد می گیره
    باتشکر از همکارییتان
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۹ مهر ۹۴( 6 سال پیش)
      فایده ندارد
  • تصویر کاربر آرمان شنبه ۲۵ مهر ۹۴( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 58 مشاهده پرسش
    برادر عزیزم، من 20سال دارم 4روز خون در ادرار داشتم درد هم نداشتم این آزمایش نتیجه اش خوبه یا نه؟لطفا توضیح دهید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۵ مهر ۹۴( 6 سال پیش)
      مال سنگ است
  • تصویر کاربر خسرو جمعه ۲۰ شهریور ۹۴( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 54 مشاهده پرسش
    آقاي دكتر سلام- در تاريخ 94/5/1 توسط دكتر معقول در بيمارستان ميلاد اورژانسي عمل فتق انجام دادم اما الان هنوز احساس درد دارم و اساس مي‌كنم كه يك چيز اضافي در آن منطقه است و باد نيز دارد احساس مي‌كنم مش گذاشتند به هر حال دكترم مي گويد خوب مي‌شود مي خواستم اگر شما صلاح بدانيد خدمتتان برسم و شما لطف كنيد يك معاينه انجام دهيد. تا خيالم راحت شود. ضمناً از مطالبي كه برايم مي‌فرستيد كمال تشكر و امتنان را دارم. ارادتمند هميشگي شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۰ شهریور ۹۴( 6 سال پیش)
      سلام فقط دکتر خودتان
  • تصویر کاربر امیر جمعه ۲۰ شهریور ۹۴( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 63 مشاهده پرسش
    سلا م .یه سنگ بزرگ تو التم گیر کرده و قطره قطره ادرارم میاد.چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۰ شهریور ۹۴( 6 سال پیش)
      سلام باید بیایید درست کنم
  • تصویر کاربر مژگان شنبه ۲۴ مرداد ۹۴( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 63 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما.من پسرم پنج سالشه کجی آلت تناسلی دیدم توی اینترنت بعد گفتم پسرمو ببرم دکتر بردم متخصص اورولوژی که معاینه کردن هم بیضه و هم آلت گفتن این کجی مشکلی ندارد و پانزده درجس اما گفتن در نوک آلت احتمال دارد کمی تنگی مجرا باشد بما گفتن به قطر و پرتاب ادرار دقت کنید اگه قطر کم وشتاب زیاد بود مراجعه کنید .الان دقت کردیم در حالت ایستاده ادرار حدود یک قدم و نصف خود کودک پرتاب می شود و به سمت پایین است قطر آن هم خیلی نازک نیست اما نمیدانم راه دیگری برای مطمعن شدن نیست...دکتر گفتن اگه شک داشتید نتونستید تشخیص بدین تکنسین میفرستم با سون اندازه بزنن...اما من نگرانم بچه اذیت بشه...نظر شما چیست؟راه دیگری برای تشخیص نیست پسرم خیلی راحت و بدون فشار ادرار میکنه و مشکل عفونت ادرار نداشته است....با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۴ مرداد ۹۴( 6 سال پیش)
      چون دیدند مشکلی نیست
  • تصویر کاربر مریم جمعه ۱۶ مرداد ۹۴( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 58 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت اقای دکتر کرمی من هردم کلیه هام سنگ داره و اخیرا قفسه سینه ام سمت راستم همراه با دل پیچه شکم و تهوع بهم دست میده وخواستم بدونم ممکنه علتش کیسه صفرام باشه و در ضمن یه سره حالت تهوع رو دارم به هیچ عنوان حالت تهوع قطع نمیشه ازتون خواهش میکنم راهنماییم بکنین چیکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۶ مرداد ۹۴( 6 سال پیش)
      سونو کنید
  • تصویر کاربر حميد پنجشنبه ۱۸ تیر ۹۴( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 55 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشيد
    لطف ميكنين تفسير آزمايشات مذكور را بفرمائيد.
    با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۸ تیر ۹۴( 6 سال پیش)
      باز نشد
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

کراتین یک ماده زائد در خون شماست که از ساییدگی عادی ماهیچه ها به وجود می آید….
وقتی صحبت از سلامت آلت تناسلی می شود، بیشتر افراد به بیماری های مقاربتی و اختلال نعوظ…
HPV (ویروس پاپیلومای انسانی) ، به گروهی شامل بیش از 200 ویروس مرتبط گفته می شود که…

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه

17:00 - 21:00

یکشنبه

16:00 - 21:00

دوشنبه

17:00 - 21:00

سه شنبه

16:00 - 21:00

پرسش از دکتر