اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

رنج نرمال free psa و مقدار psa در سرطان پروستات

تصویر دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:
سرطان پروستات دومین سرطان شایع منجر به مرگ در مردان بعد از سرطان ریه می باشد. مقدار psa در واقع چراغ هشدار دهنده ی سرطان پروستات است. در این مقاله به شما می گوییم نسبت free psa به total psa چقدر باید باشد. 

زمانی که سرطان پروستات خود را با کم خونی، درد منتشر استخوان ها، شکستگی خودبخود استخوان ها و یا سوراخ های حالب و از کار افتادن کلیه ها نشان می دهد که کار از کار گذشته و دیگر هیچ کاری نمی توان کرد و لذا با توجه به اهمیت سرطان پروستات و تشخیص به موقع آن، سوال و جواب های رایج درباره PSA که نقش چشمک زن در شروع سرطان پروستات مردان را برعهده دارد، با هم مرور می کنیم.

سرطان پروستات مردان

psa چیست؟

PSA یک ماده پروتئینی است که از سلول های پروستات مردان ترشح و اغلب وارد مایع منی شده و در جهت سیال بودن مایع منی و نطفه های مرد و بالغ شدن نطفه ها عمل می کند و در حالت طبیعی مقدار کمی از آن وارد جریان خون می شود.

علت بالا بودن psa در آزمایش خون چیست؟

  • سرطان پروستات که شایع ترین علت بالا بودن psa است. مشخصه سرطان پروستات افزایش بالارونده ی PSA است یعنی به صورت مداوم در هر اندازه گیری، سطح آن بالا می رود.
  • بزرگی خوش خیم پروستات و التهاب پروستات نیز از عوامل بالارونده PSA می باشند ولی وقتی علت بالارونده PSA سرطان پروستات نباشد افزایش PSA در این موارد خیلی زیاد نیست و حالت صعودی با گذر زمان ندارد.

بزرگ شدن پروستات چه تاثیری بر روی ادرار کردن، توانایی جنسی و نعوظ مردان می گذارد؟ برای یافتن پاسخ برروی لینک زیر کلیک کنید.

بزرگ شدن پروستات

در چه سنی باید PSA خون را اندازه گرفت؟

اصولاً سرطان پروستات بیماری مردان بالای 50 سال است و لذا بهترین زمان شروع به چکاپ سرطان پروستات، بالای 50 سال می باشد. در مردانی که عمو، برادر و پدرشان به سرطان پروستات مبتلا شده اند بهتر است، سطح PSA خون در آنها بالای 40 سال اندازه گیری شود.

مقدار نرمال پی اس ای چقدر است؟

منظور از رنج نرمال آزمایش psa چیست؟ مقدار psa در سرطان پروستات چقدر است؟ باید گفت که اندازه PSA در خون با توجه به حجم، مقدار بزرگی پروستات و سن بیمار تفسیر می شود. مثلاً برای پروستاتی حجیم که اندازه آن 100 گرم است، PSA 4-6 اغلب طبیعی است و همین مقدار 6-4 اگر حجم پروستات 30 گرم و سن بیمار پایین باشد، می تواند نشان دنده سرطان پروستات در فرد مذکور باشد.

بطور تقریبی مقدار طبیعی PSA در هر سن به صورت زیر است. گرچه بطور كلی، مقدار طبیعی PSA را كمتر از ٤ نانو گرم بر میلی لیتر در نظر می گیرند.

  • مردان تا سن ٥٠ سال کمتر از 3ng/ml
  • مردان تا سن ٦٠سال کمتر از 4ng/ml
  • مردان تا سن ٧٠ سال و بیشترکمتر از 5ng/ml
سرطان آلت

نکته مهم در اندازه گیری PSA و تشخیص سرطان پروستات برحسب آن، سطح بالارونده مداوم PSA در خون است، یعنی اگر در آزمایش های سریالی و در پیگیری های هر سه ماه سطح PSA خون منحنی بالارونده تدریجی داشته باشد تحت عنوان PSA Rizing و با شک قوی به سرطان پروستات، بیمار حتماً باید تحت بررسی بیشتر قرار گیرد.

رنج نرمال free psa چقدر است؟

psa پروتئینی است که از غده پروستات ترشح می شود. psa در خون به صورت آزاد و کل وجود دارد. free psa چیست؟ free psa یعنی به صورت آزاد و بدون ترکیب با پروتئین وجود دارد.

در مواقعی که به سرطان پروستات مشکوک باشیم، علاوه بر psa total، مقدار free psa را نیز اندازه گیری می کنیم. مقدار نرمال آزمایش free psa چقدر است؟ رنج نرمال free psa حدود 0.25 است. هر چقدر این عدد کمتر شود، شانس ابتلا به سرطان پروستات بیشتر است.

تفاوت free psa با total psa چیست؟

PSA ترشح شده از پروستات به دو شکل آزاد و ترکیب با پروتئین در خون جریان دارد. هر چه مقدار PSA کل (TOTAL PSA) بالاتر و سطح PSA آزاد (Free PSA) کمتر باشد، شانس ابتلا به سرطان پروستات بالا می رود.

اگر پی اس ای خون بالاتر از طبیعی و یا حالت صعودی داشته باشد تکلیف بیمار چیست؟

شما باید به دکتر کلیه و مجاری ادراری مراجعه نمایید. دومین قدم معاینه انگشتی پروستات شما توسط پزشک جراح کلیه و مجاری ادرار می باشد که اگر در معاینه انگشتی قوام پروستات سفت و سخت باشد شک به سرطان پروستات را بالا می برد ولی روش قطعی تشخیص سرطان پروستات نیست و حالت کمک کننده دارد.

قطعی ترین روش تشخیص سرطان پروستات چیست؟

در هر بیماری که سطح پی اس ای خون آن بالا باشد یا حالت افزاینده دائم داشته باشد و یا در معاینه مقعدی پروستات سفت شده باشد باید نمونه برداری پروستات انجام شود.

نمونه برداری پروستات به کمک سونوگرافی و از راه مقعد قطعی ترین و دقیق ترین روش تشخیص سرطان پروستات می باشد که در آن به کمک سونوگرافی پروستات را از مقعد مشخص کرده و تعداد 12 قطعه از نقاط مختلف و مشکوک پروستات نمونه برداری جهت فرستادن به آزمایشگاه پاتولوژی گرفته می شود و پس از اعلام جواب آزمایشگاه که حدود یک هفته طول می کشد تکلیف بیمار و پزشک در رابطه با سرطانی بودن و یا نبودن پروستات مشخص می گردد.

در فیلم زیر چگونگی انجام بیوپسی پروستات را با توضیحات دکتر کرمی مشاهده می فرمایید.

در صورت نیاز، جهت اخذ نوبت با شماره تلفن 22642744 تماس بگیرید.

 دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

3.6/5 - (175 امتیاز)

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

  • تصویر کاربر عادل دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 446 مشاهده پرسش
    با سلامجناب آقای دکتر کرمیضمن تبریک سال نوبنده در تاریخ 25 اسفند ماه عمل واریکوسل دوطرفه انجام دادم..5 فروردین بخیه ها خارج شد.تا اینکه 12 فروردین در خواب خالی شدم..اما همزمان از خواب پریدم و با دست جلوی تخلیه مایع منی رو گرفتم و سریعا به سرویس بهداشتی رفتم و خالی شدم و بعد ادرار کردم.. چند ساعت بعد از این اتفاق، دردهائی رو در ناحیه عمل ، چند سانتی متر پائین تر از محل برش جراحی و نزدیک بیضه ها احساس کردم..دردی شبیه ضربه خوردن شدید به بیضه ها و با گذشت 24 ساعت تخفیف پیدا کرده اما هنوز هم ادامه داره..آیا خطر جدی وجود داره یا خیر..لطفا راهنمائیم کنید..با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام اصلا مهم نيست
    2. تصویر کاربر عادل دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      با سپاس فروان از توجه شما

      با آرزوی موفقیت روزافزون و سلامتی برای شما
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      تشكر
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 456 مشاهده پرسش
    ببخشید جراحی در بیمارستا ن خصوصی هست یا دولتی اگه خصوصیه حدود هزینه چقدره میخوام قبل از اینکه بیام تهران حدود هزینه رو بدونم که ببینم تواناییش رو دارم یا نه
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      اگر تصميم به عمل داريد حضوري. در خدمتم
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 445 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. مایع منی بنده شامل تعداد زیادی توده های زرد رنگ و آب زیاد( یعنی آبکی و شل )است. توده ای زرد رنگ را ک لمس میکنم مانند چسب مایع خشک شده میباشد و ژله ای است میخداستم ببینم مشکل من چیست؟ در ضمن برادرم بیماری واریکوسل نیز دارد
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      ازمايش دهيد مشخص شود
  • تصویر کاربر بینام یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 449 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خشته نباشید من یه سوال داشتم . من حدود یک ماه و ده روزه که عمل واریکوسل کردم میخواستم بدونم بلند کردن اجسام سنگین 5تا10 کیلو ایرادی داره خواهش میکنم راهنمایی کنین ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      نه مشكلي نداره
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 467 مشاهده پرسش
    لطفا روش انجام عمل واریکوسل گرید 3 رو بفرمایید و اینکه طول درمان و مدت زمان عدم آمیزش بعد از عمل چقدر میباشد
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      ميكرو سرجري سرپايي فيلم عمل من در سايتم را ببينيد
  • تصویر کاربر میلاد یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 431 مشاهده پرسش
    سلام.من واریکوسل گرید 2 دارم و داخل سونو نوشته که بیضه چپم کوچیکه و دکتر گفته که باید عمل کنم.الان میخوام بدونم که بعد از عمل مشکل کوچیکی بیضه حل میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      بعد از عمل بيضه بزرگ نميشود عمل بستن رگهاي خراب است
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 3702 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید
    ببخشید اقای دکتر سایز بیضه های من به این صورته :
    چپ:44* 20 mm
    راست :41*19 mm
    و همچنین واریکوسل دوطرفه گرید یک 2.7 mm هنگام مانوور واسولوا دارم. و آزمایش منی من نرمال هست و قوام بیضه ها هم طبیعی است

    ایا اندازه بیضه های من طبیعی است؟
    چند درصد امکان داره در آینده بدلیل واریکوسل این سایز کوچکتر هم بشود؟
    بینهایت سپاس گذارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      گوچك نميشود
    2. تصویر کاربر محمد یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      خیلیخیلی ممنون اقای دکتر
      سایزشون هم طبیعیه؟
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      بله
    4. تصویر کاربر محمد دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      واقعا ممنونم اقای دکتر سال نو هم مبارک باشه
      ممنون
    5. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      تشكر
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین شنبه ۱۲ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 507 مشاهده پرسش
    با سلام بنده دچار بیماری واریکوسل نوع سوم هستم دربیضه سمت چپ طبق ازمایشی که بابت اسپرم انجام دادم اسپرم هادر شرایط معمولی هستن ولی احساس سنگینی در بیضه سمت چپ دارم وسوال دوم اینکه در رابطه جنسی الت تناسلی بصورت سفت نمیباشد ایا ربطی به واریکوسل دارد لطف کنید هزینه عمل هم اعلام کنید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۲ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      ازمايش طبيعي است خبر خوبي است ولي مورد دوم به واريكوسل ارتباطي ندارد
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 432 مشاهده پرسش
    سلام و عرض خسته نباشید من بیضه چپم درد میکرد رفتم دکتر سنوگرافی داد گرفتم گفتن واریکوسله بعدش آزمایش منی داد ک گرفتم گفت فقط میزار یا سرعت حرکت اسپرمت کمه آیا واسه بچه دار شدن مشکلی برام پیش نمیاد؟ 26سالمه و متاهل و هنوز هم شرایط بچه ندارم چیکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۲ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام حركت اسپرم ضعيف است بايد معاينه كنم تا تصميم نهايي را عرض كنم
    2. تصویر کاربر رضا شنبه ۱۲ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام دکتر من مشهد هستم
      یعنی امکان ایجاد مشکل هست
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۲ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      بهتر است اگر واريكوسل داريد عمل كنيد
    4. تصویر کاربر رضا دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام دکتر شنیدم میگن عمل امکان ناباروری داره؟
      و تقریبا هزینه عمل چقدر هست؟
      من خیلی نگران بچه دار نشدنم هستم خیلی بچه دوست دارم ممنون از راهنمایی هاتون
    5. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۱۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      اول بايد معاينه كنم
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر تاجی شنبه ۱۲ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 402 مشاهده پرسش
    با سلام. من ازحدودا دو سال پیش درد در بیضه چپ داشتم که بعد از چند وقت علاوه بر سمت چپ گاهی اوقات در بیضه راست هم درد احساس میکردم. به پزشک مراجعه کردم که گفتن واریکوسل سمت چپ دارم و در سمت راست هم کیست کوچک وجود داره که گفتند مشکلی نداره بعد ازمایش هم گفتن احتیاج به عمل نیست. اما الان حس میکنم درد شدیدتر شده و حتی بیضه سمت راست نسیت به سمت چپ بیشتر دچار درد میشه. مخصوصا هنگان تحریک همیشه بیضه سمت راست درد میگیره و بعد از انزال درد کمتر میشه و لی گاهی اوقات درد کمی هست. و حتی گاهی که تحریک هم صورت نمیگیره بیضه راست درد میگیره. گاهی اوقات که هر کدوم دچار درد میشن کشاله ران همون سمت هم درد میگیره و گاهی زیر شکم. ایا واریکوسل سمت چپ میتونه باعث درد سمت راست و یا کشاله ران یا زیر شکم باشه.
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۲ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام بر اسا تجربه من اين دردها منشاء عصبي دارند ومهم نيستن
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 611 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر .دکتر من چندروزی تکرر ادرار داشتم .و امرو صبح جای پروستات درد گرفت و کمی ادرار دیر می آمد. پس از سورو گرافی دکتر گفت ک روی پروستات کیست هست به اندازه ۶میلی متر .نظر شما چیست آیا با دارو خوب میشود
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      مهم نیست
  • تصویر کاربر یوسف جمعه ۲۶ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 536 مشاهده پرسش
    با سلام برای جراحی واریکوسل لاپاراسکوپی را پیشنهاد میکنید یا میکروسرجری؟
    چرا؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۶ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      بسته به مهارت جراح است من لاباروسکوپی
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۱۷ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 568 مشاهده پرسش
    Prostateis slightly prominent in size specialy with attention to patients age measuring about 71×70×39mm demnstrating slightly inhomogenous paranchymal echotextur with no visible solid or cyst s.o.l( possibility of mild inflammatory proccess should be kept in mind highly)prostatic cspsule lntact.prostatic urethra is clear
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۱۷ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      نشانه ادراری؟
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1073 مشاهده پرسش
    با سلام یکسال است به عفونت پروستات از طریق جنسی مبطلا شدم-در کشت مایع پروستاتم استافیکوک ویریدانس و اپیدرمیس بود که سه ماه پیش متوجه شدم-استافیکوک ویریدانسم به عقلب انتی بیوتیک ها حساس بود و با خوردن دو ماه سیپروفلاکسسین رفامپین رفته-اما اپیدرمیسم در انتی بیوگرام مقاوم بوده و در کشت جدید نیز رشت کرده-تو این یکسال انواع انتی بیوتیک خوردم-الان وزش و درد دارم و دکتر فارینات افلکساسین داده-1-ایا جراهی راهی برای خلاصی از این عفونت هست2-ایا این عفونت کشنده است؟-3 ایا استفاده از انتی بیوتیک تزریقی teicoplanin که تو انتی بیوگرام حساس بود صلاح است؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      راهی برای درمان بروستاتیت مزمن وجود ندارد و خطری هم ندارد بیخیالش باش
  • تصویر کاربر فاطمه چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 740 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    جناب دکتر کرمی
    همسرم 56 ساله دارای پروستات با حجم 63 cc میباشد که بعد از مراجعه به پزشک جهت آزمایش PSA نتیجه 4.47 بود که در تاریخ 1ک7 /12 / 92 انجام شد و در تاریخ 93/01/25 مقدار PSA o آن به 7.09 رسید و Free psa 1.43 بود که بعد از این آزمایش دکتر ایشان بیوبسی پروستات از مقعد را تجویز کردند البته دکتر اولی ایشان فرمودند که از سونوگرافی ایشان به نظر میاد ارثی باشه چون پدرشان نیز داشته اندو خوشبختانه سرطانی نبوده است. حالا آقای دکتر می خواستم بپرسم که آیا نیاز به نمونه برداری بیوبسی هست یا خیر ؟ ونیز اینکه ایشان هنگام نزدیکی هیچگونه دفع منی ندارند و کاملا خشک می باشد می خواستم بپرسم که آیا بعد از نمونه برداری ایشان دچار مشکل نخواهند شد مشکلاتی از قبیل عدم توانایی جنسی ، افسردگی یا ایچاد مجدد پروستات ؟ خیلی حیلی نگران سلامت ایشان هستم. و واقعا نمی دانم اقدام به نمونه برداری شود یا خیر .
    با تشکر و سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      فعلا نیازی به بیوپسی نیست 2- علت عدم انزال داروی پروستات است جهت ویزیت و صحبتهای بیشتر با مطب هماهنگ نمائید 02122642744
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۷ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 689 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    امیر هستم از آبادان قبل از عید هم آمدم مطب شما
    مشکل من از وجود یک توده عفونی در زیر بیضه سمت چپم بود که بعد از خوردن آنتی بیوتیکی که شما تجویز کردید برطرف شد
    بعد بخاطر دو شاخه شدنه ادرارم در آبادان آزمایش psa دادم که 7 بود که شما گفتید اشتباس که همون موقعه به آزمایشگاه مسعود مراجعه کردم که ازمایش psa من شد 3.54 مشکل اصلی من وجود خون در منی من هست که وقتی برج 12 به شما مراجعه کردم شما گفتیدجای نگرانی نیست و قرص tavanex تجویز کردید ولی مصرف کردم مشکلم حل نشده من خیلی نگرانم آقای دکتر چند ماه که من خون زیاد در آخره منیم در موقع مراقبت میبینم آیا درده پاهای من ربطی به پروستات داره چند درصد احتمال سرطان پروستات رو میدید بعضی وقتها این خون کم میشود ولی اکثرا زیاده با توجه به طولانی شدن خون من نگران بدخیمی باشم اگر مشکلی نیست چرا دو شاخه شدنه ادرارم خوب نمیشود چرا این خون بند نمیاید من 34 سالمه آقای دکتر کرمی میترسم کار از کار بگذره ماهاس درگیره این مرضیم لطفا من رو راهنمایی کنید .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۷ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      نگران نباش بعد از 2 ماه دوباره ازمایش psa بگیر و نتیجه را به من بفرمائید
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه (مطب نیکان)

14:00 - 19:00

دوشنبه

تعطیل است

سه شنبه (مطب نیکان)

13:00 - 19:00

جستجو

حالب

+54 مطلب