اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

رنج نرمال free psa و مقدار psa در سرطان پروستات

تصویر دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:
سرطان پروستات دومین سرطان شایع منجر به مرگ در مردان بعد از سرطان ریه می باشد. مقدار psa در واقع چراغ هشدار دهنده ی سرطان پروستات است. در این مقاله به شما می گوییم نسبت free psa به total psa چقدر باید باشد. 

زمانی که سرطان پروستات خود را با کم خونی، درد منتشر استخوان ها، شکستگی خودبخود استخوان ها و یا سوراخ های حالب و از کار افتادن کلیه ها نشان می دهد که کار از کار گذشته و دیگر هیچ کاری نمی توان کرد و لذا با توجه به اهمیت سرطان پروستات و تشخیص به موقع آن، سوال و جواب های رایج درباره PSA که نقش چشمک زن در شروع سرطان پروستات مردان را برعهده دارد، با هم مرور می کنیم.

سرطان پروستات مردان

psa چیست؟

PSA یک ماده پروتئینی است که از سلول های پروستات مردان ترشح و اغلب وارد مایع منی شده و در جهت سیال بودن مایع منی و نطفه های مرد و بالغ شدن نطفه ها عمل می کند و در حالت طبیعی مقدار کمی از آن وارد جریان خون می شود.

علت بالا بودن psa در آزمایش خون چیست؟

  • سرطان پروستات که شایع ترین علت بالا بودن psa است. مشخصه سرطان پروستات افزایش بالارونده ی PSA است یعنی به صورت مداوم در هر اندازه گیری، سطح آن بالا می رود.
  • بزرگی خوش خیم پروستات و التهاب پروستات نیز از عوامل بالارونده PSA می باشند ولی وقتی علت بالارونده PSA سرطان پروستات نباشد افزایش PSA در این موارد خیلی زیاد نیست و حالت صعودی با گذر زمان ندارد.

بزرگ شدن پروستات چه تاثیری بر روی ادرار کردن، توانایی جنسی و نعوظ مردان می گذارد؟ برای یافتن پاسخ برروی لینک زیر کلیک کنید.

بزرگ شدن پروستات

در چه سنی باید PSA خون را اندازه گرفت؟

اصولاً سرطان پروستات بیماری مردان بالای 50 سال است و لذا بهترین زمان شروع به چکاپ سرطان پروستات، بالای 50 سال می باشد. در مردانی که عمو، برادر و پدرشان به سرطان پروستات مبتلا شده اند بهتر است، سطح PSA خون در آنها بالای 40 سال اندازه گیری شود.

مقدار نرمال پی اس ای چقدر است؟

منظور از رنج نرمال آزمایش psa چیست؟ مقدار psa در سرطان پروستات چقدر است؟ باید گفت که اندازه PSA در خون با توجه به حجم، مقدار بزرگی پروستات و سن بیمار تفسیر می شود. مثلاً برای پروستاتی حجیم که اندازه آن 100 گرم است، PSA 4-6 اغلب طبیعی است و همین مقدار 6-4 اگر حجم پروستات 30 گرم و سن بیمار پایین باشد، می تواند نشان دنده سرطان پروستات در فرد مذکور باشد.

بطور تقریبی مقدار طبیعی PSA در هر سن به صورت زیر است. گرچه بطور كلی، مقدار طبیعی PSA را كمتر از ٤ نانو گرم بر میلی لیتر در نظر می گیرند.

  • مردان تا سن ٥٠ سال کمتر از 3ng/ml
  • مردان تا سن ٦٠سال کمتر از 4ng/ml
  • مردان تا سن ٧٠ سال و بیشترکمتر از 5ng/ml
سرطان آلت

نکته مهم در اندازه گیری PSA و تشخیص سرطان پروستات برحسب آن، سطح بالارونده مداوم PSA در خون است، یعنی اگر در آزمایش های سریالی و در پیگیری های هر سه ماه سطح PSA خون منحنی بالارونده تدریجی داشته باشد تحت عنوان PSA Rizing و با شک قوی به سرطان پروستات، بیمار حتماً باید تحت بررسی بیشتر قرار گیرد.

رنج نرمال free psa چقدر است؟

psa پروتئینی است که از غده پروستات ترشح می شود. psa در خون به صورت آزاد و کل وجود دارد. free psa چیست؟ free psa یعنی به صورت آزاد و بدون ترکیب با پروتئین وجود دارد.

در مواقعی که به سرطان پروستات مشکوک باشیم، علاوه بر psa total، مقدار free psa را نیز اندازه گیری می کنیم. مقدار نرمال آزمایش free psa چقدر است؟ رنج نرمال free psa حدود 0.25 است. هر چقدر این عدد کمتر شود، شانس ابتلا به سرطان پروستات بیشتر است.

تفاوت free psa با total psa چیست؟

PSA ترشح شده از پروستات به دو شکل آزاد و ترکیب با پروتئین در خون جریان دارد. هر چه مقدار PSA کل (TOTAL PSA) بالاتر و سطح PSA آزاد (Free PSA) کمتر باشد، شانس ابتلا به سرطان پروستات بالا می رود.

اگر پی اس ای خون بالاتر از طبیعی و یا حالت صعودی داشته باشد تکلیف بیمار چیست؟

شما باید به دکتر کلیه و مجاری ادراری مراجعه نمایید. دومین قدم معاینه انگشتی پروستات شما توسط پزشک جراح کلیه و مجاری ادرار می باشد که اگر در معاینه انگشتی قوام پروستات سفت و سخت باشد شک به سرطان پروستات را بالا می برد ولی روش قطعی تشخیص سرطان پروستات نیست و حالت کمک کننده دارد.

قطعی ترین روش تشخیص سرطان پروستات چیست؟

در هر بیماری که سطح پی اس ای خون آن بالا باشد یا حالت افزاینده دائم داشته باشد و یا در معاینه مقعدی پروستات سفت شده باشد باید نمونه برداری پروستات انجام شود.

نمونه برداری پروستات به کمک سونوگرافی و از راه مقعد قطعی ترین و دقیق ترین روش تشخیص سرطان پروستات می باشد که در آن به کمک سونوگرافی پروستات را از مقعد مشخص کرده و تعداد 12 قطعه از نقاط مختلف و مشکوک پروستات نمونه برداری جهت فرستادن به آزمایشگاه پاتولوژی گرفته می شود و پس از اعلام جواب آزمایشگاه که حدود یک هفته طول می کشد تکلیف بیمار و پزشک در رابطه با سرطانی بودن و یا نبودن پروستات مشخص می گردد.

در فیلم زیر چگونگی انجام بیوپسی پروستات را با توضیحات دکتر کرمی مشاهده می فرمایید.

در صورت نیاز، جهت اخذ نوبت با شماره تلفن 22642744 تماس بگیرید.

 دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

3.6/5 - (175 امتیاز)

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

  • تصویر کاربر ابوالفضل جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 411 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت آقای دکتر موقع سکس دیر شق می شود و گاهی مواقع هم که شق می شود زود سست می شود
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۹ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      بايد از نظر علت بررسي شويد
  • تصویر کاربر سيد سه شنبه ۱۶ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 810 مشاهده پرسش
    باسلام جواني 37ساله ام چندسال پبش به دليل سوزش مجراي ادرارسرخودازروي نفهمي ساولن ازسرآلت با سرنگ فرستادم تا به اصطلاح عفونت رو درمان كنم كه باعث متورم شدن مجراوپس ازچندروزاحساس كشش ازدرون آلت به هنگام نعوظ كردم كه حس كردم همان لحظه براثركشش دروني عصبي يا عضله اي پاره شد ازآن لحظه به بعد تاهمين الان كه يازده ساله ميگذره حس ازسرآلت رفته البته آلت شق ميشه ولي نعوظش كوتاهه آيا راهي برا تشخيص وجوددارد؟آيادرمان دارد؟آيا عضله يا عصب قابل ترميم است؟آيا بادارودرمان ميشود ؟لطفا مراراهنمايي كنيد با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۶ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      من فكرميكنم بيشتر عصبي است درمان دارويي ندارد
  • تصویر کاربر کاظم سه شنبه ۱۶ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 466 مشاهده پرسش
    Kazem: سلام خسته نباشید اقای دکتر من در سن 5 سالگی به دلیل بالا بودن بیضه یک بار عمل کردم.مدتی پیش برای درد رفتم دکتر و سونوگرافی بیضه راست 38.15mm .و چپ 41.16mm ابعاد و اکو پترن طبیعی اعلام کرد .و بیضه راست نیز دارای کیست .و سمت چپ رو وار یکوسل به اتساع وریدهای مذکور 4mm گزارش کرده .بعد ازمایش اسپرم دادم که 12800000 که از 20 میلیون کمتر و rapidly progressive 10% و slowly progressive 15 % مشخص شده ایا امکانش هست که از واریکوسل چون درجه سه هست نباشه و به همون بیضه راست ختم بشه که به اندازه کافی رشت نکره .چاره چیست .درمانی وجود داره ؟
    1. تصویر کاربر کاظم دوشنبه ۱۵ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام من هنووز جوابی دریافت نکرده ام
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۶ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام بله واريكوسل گريد ٣ ميتواند حتما بايد معاينه شويد٠٢١٢٢٦٤٢٧٤٤
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر حمید سه شنبه ۱۶ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 465 مشاهده پرسش
    با سلام ندتی است که توی رابطه نعوظ قوام لازم را ندارد و هنگام نزدیکی شل می شود به یکی از همکاران شما مراجعه کردم و قرص تالادافیل تجویز نمود مدتی بهتر شد ولی دوباره ان قوام لارم را ندارد و باعث شده اعتماد به نعسم را از دست بدهم ضمنا قبل از ان هم دچار زود انزالی بودم و هستم لطفا راهنمایی کنید چون در زندگی زناشویی دچار مشکل شده ام
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۶ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام بايد از نظر نشت وربدي بررسي شويد
  • تصویر کاربر سيدجواد شنبه ۱۳ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 506 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشيد آقاي دكتر مدت چند سالي هست كه مايع مني من جهش نداره و مقدارش كم هست اخرين باري كه آزمايش اسپرم دادم عددش 5٠ بوده براي زيادي اسپرم چكار بايد كرد و اينكه چكنم كه جهش خوب بشه ممنون از وقتي كه گذاشتيد
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۳ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 435 مشاهده پرسش
    با سلام بنده پسری مجرد29ساله هستم که تا 5 یا6ماه پیش هیچ گونه رابطه ای نداشتم و قبل از رابطه بسیار قوای جنسی زیادی داشتم و خود ارضایی هم انجام میدادم همیشه. اما بعد از اولین رابطه یکدفعه میل جنسیم خیلی فروکش کرده و با فیلم هم تحریک نمیشم حتی الان به سختی آلتم به نعوض اونهم نه کامل میرسد .البته زود انزالی هم دارم خواااهشن کمکم کنید آیا برای همیشه اینجوری میمونم یا درمانی داره تمام ناامید شدم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      افت ناگهاني بيشتر منشاء استرس وروحي دارد وجسمي نيست
  • تصویر کاربر خلیل جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 405 مشاهده پرسش
    سلام 36 سال سن دارم 10 سال ازدواج کردم و از ابتدا ازدواج مشکل زود انزالی دارم ولی یک سال می شود که مشکل عدم جهش منی پیدا کرده ام و این امر توانایی جنسی من رو بسیار کم کرده واز ارتباط جنسی لذت نمی برم و حتی بااینکه نعوض دارم قادر به برقرار ی مجدد رابطه جنسی برای بار دوم نیستم چند بار به پزشک مراجعه کردم وداراروهای تجویز شده رو استفاده نموده ولی مشکلم حل نشده خواهشمند است من رو راهنمایی فرمائید ودر صورت صلاح دید امر به ملاقات نمایید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام مطلب زود انزالي سايت من را بخوانيد كاملا توضيح داده ام
  • تصویر کاربر رضا جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 426 مشاهده پرسش
    موقع دخول شل میشود
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۲ خرداد ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام اگر هميشه است بايد بررسي شويد
  • تصویر کاربر جمال شنبه ۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 475 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من مردی هستم که 36 سال سن دارم.اندازه التم درحالت نعوظ12 سانتیمتر هست.من اززمانی که یاد دارم هم مشکل نعوظ دارم وهم زود ارضایی دارم.معمولا تا الان مشکل نعوظ را با خوردن قرص وکمی برطرف میکنم.ولی باز رضایت بخش نیست.جون باقرص هم اون نعوظ طبیعی که مردان دارند را تجربه نکرده ام.فقط مقداری که دخول باکمک دست صورت بگیره.و برا زود ارضایی هم ازاسپری یا مواد استفاده کردم.یک بچه دوماه هم دارم. میخواستم بپرسم چرا باید این مشکل درمن پیدا شود ازبین این همه مرد؟ ایا درمان قطعی برا درمان نعوظ وجود دارد؟ ایا بامراجعه به متخصص میتوانند علت واقعی این مریضی راکشف کنند وبتوانند راهی دائمی برا غلبه براین مرض تجویز کنند؟ درضمن قبلا در اصفهان پیش دکتررهام صادقی چند بارمراجعه کردم.که ایشان هم بعدازازمایشات بسیار فقط قرص تجویز کردن
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      9-شما می توانید از طریق صفحه اینستاگرام یا کانال تلگرام سلسله مباحث پزشکی اینجانب را دنبال کنید.
      🆔 https://www.instagram.com/drkarami/
      🆔 http://t.me/irdarman
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر علی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 483 مشاهده پرسش
    شهرام م: شهرام م: من تایه سال پیش مشکلی نداشتم هفته2تاسه بارراحت وبالذت سکس انجام میدادم.ولی تقریبایواش یواش میل به سکس درمن کم شد تاالان که دیگه به صفررسیده تقریبا..40سال سن دارم واقعاعذاب میکشم.ازمایش انجام دادم هورمون مردانه ام خیلی خیلی پایین اومده
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 9 سال پیش)
      9-شما می توانید از طریق صفحه اینستاگرام یا کانال تلگرام سلسله مباحث پزشکی اینجانب را دنبال کنید.
      🆔 https://www.instagram.com/drkarami/
      🆔 http://t.me/irdarman
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 607 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر .دکتر من چندروزی تکرر ادرار داشتم .و امرو صبح جای پروستات درد گرفت و کمی ادرار دیر می آمد. پس از سورو گرافی دکتر گفت ک روی پروستات کیست هست به اندازه ۶میلی متر .نظر شما چیست آیا با دارو خوب میشود
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۵ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      مهم نیست
  • تصویر کاربر یوسف جمعه ۲۶ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 530 مشاهده پرسش
    با سلام برای جراحی واریکوسل لاپاراسکوپی را پیشنهاد میکنید یا میکروسرجری؟
    چرا؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۶ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      بسته به مهارت جراح است من لاباروسکوپی
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۱۷ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 561 مشاهده پرسش
    Prostateis slightly prominent in size specialy with attention to patients age measuring about 71×70×39mm demnstrating slightly inhomogenous paranchymal echotextur with no visible solid or cyst s.o.l( possibility of mild inflammatory proccess should be kept in mind highly)prostatic cspsule lntact.prostatic urethra is clear
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۱۷ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      نشانه ادراری؟
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1070 مشاهده پرسش
    با سلام یکسال است به عفونت پروستات از طریق جنسی مبطلا شدم-در کشت مایع پروستاتم استافیکوک ویریدانس و اپیدرمیس بود که سه ماه پیش متوجه شدم-استافیکوک ویریدانسم به عقلب انتی بیوتیک ها حساس بود و با خوردن دو ماه سیپروفلاکسسین رفامپین رفته-اما اپیدرمیسم در انتی بیوگرام مقاوم بوده و در کشت جدید نیز رشت کرده-تو این یکسال انواع انتی بیوتیک خوردم-الان وزش و درد دارم و دکتر فارینات افلکساسین داده-1-ایا جراهی راهی برای خلاصی از این عفونت هست2-ایا این عفونت کشنده است؟-3 ایا استفاده از انتی بیوتیک تزریقی teicoplanin که تو انتی بیوگرام حساس بود صلاح است؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۳( 1 دهه پیش)
      راهی برای درمان بروستاتیت مزمن وجود ندارد و خطری هم ندارد بیخیالش باش
  • تصویر کاربر فاطمه چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 735 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    جناب دکتر کرمی
    همسرم 56 ساله دارای پروستات با حجم 63 cc میباشد که بعد از مراجعه به پزشک جهت آزمایش PSA نتیجه 4.47 بود که در تاریخ 1ک7 /12 / 92 انجام شد و در تاریخ 93/01/25 مقدار PSA o آن به 7.09 رسید و Free psa 1.43 بود که بعد از این آزمایش دکتر ایشان بیوبسی پروستات از مقعد را تجویز کردند البته دکتر اولی ایشان فرمودند که از سونوگرافی ایشان به نظر میاد ارثی باشه چون پدرشان نیز داشته اندو خوشبختانه سرطانی نبوده است. حالا آقای دکتر می خواستم بپرسم که آیا نیاز به نمونه برداری بیوبسی هست یا خیر ؟ ونیز اینکه ایشان هنگام نزدیکی هیچگونه دفع منی ندارند و کاملا خشک می باشد می خواستم بپرسم که آیا بعد از نمونه برداری ایشان دچار مشکل نخواهند شد مشکلاتی از قبیل عدم توانایی جنسی ، افسردگی یا ایچاد مجدد پروستات ؟ خیلی حیلی نگران سلامت ایشان هستم. و واقعا نمی دانم اقدام به نمونه برداری شود یا خیر .
    با تشکر و سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      فعلا نیازی به بیوپسی نیست 2- علت عدم انزال داروی پروستات است جهت ویزیت و صحبتهای بیشتر با مطب هماهنگ نمائید 02122642744
  • تصویر کاربر امیر یکشنبه ۷ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 683 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    امیر هستم از آبادان قبل از عید هم آمدم مطب شما
    مشکل من از وجود یک توده عفونی در زیر بیضه سمت چپم بود که بعد از خوردن آنتی بیوتیکی که شما تجویز کردید برطرف شد
    بعد بخاطر دو شاخه شدنه ادرارم در آبادان آزمایش psa دادم که 7 بود که شما گفتید اشتباس که همون موقعه به آزمایشگاه مسعود مراجعه کردم که ازمایش psa من شد 3.54 مشکل اصلی من وجود خون در منی من هست که وقتی برج 12 به شما مراجعه کردم شما گفتیدجای نگرانی نیست و قرص tavanex تجویز کردید ولی مصرف کردم مشکلم حل نشده من خیلی نگرانم آقای دکتر چند ماه که من خون زیاد در آخره منیم در موقع مراقبت میبینم آیا درده پاهای من ربطی به پروستات داره چند درصد احتمال سرطان پروستات رو میدید بعضی وقتها این خون کم میشود ولی اکثرا زیاده با توجه به طولانی شدن خون من نگران بدخیمی باشم اگر مشکلی نیست چرا دو شاخه شدنه ادرارم خوب نمیشود چرا این خون بند نمیاید من 34 سالمه آقای دکتر کرمی میترسم کار از کار بگذره ماهاس درگیره این مرضیم لطفا من رو راهنمایی کنید .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۷ اردیبهشت ۹۳( 1 دهه پیش)
      نگران نباش بعد از 2 ماه دوباره ازمایش psa بگیر و نتیجه را به من بفرمائید
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

احساس ناگهانی و غیرقابل کنترل برای ادرار کردن — که نمی‌توانید آن را به تأخیر بیندازید —…
رنگ ادرار یکی از ساده‌ترین اما مهم‌ترین نشانگرهای سلامت بدن است. ادرار طبیعی معمولاً رنگی در طیف…
تبخال تناسلی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مقاربتی در جهان است و زنان بیش از مردان در معرض…

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه (مطب نیکان)

14:00 - 19:00

دوشنبه

تعطیل است

سه شنبه (مطب نیکان)

13:00 - 19:00

جستجو

حالب

+54 مطلب