همه چیز درباره آزمایش اسپرم (اسپرموگرام)

امروزه ۱۰-۱۵ درصد زوجین به علت مشکل ناباروری مراجعه می نمایند که در بررسی مردان اولین آزمایش که بعد از معاینه بیضه ها انجام می شود آزمایش اسپرم می باشد. در این مقاله به بررسی زمان آزمایش اسپرم، نحوه ی انجام آن و هر آنچه که باید درباره ی این آزمایش بدانید پرداخته ایم.

آزمایش اسپرم سه عامل اصلی در سلامت اسپرم ها را سنجش می کند که عبارتند از:

  • شمار اسپرم ها
  • شکل اسپرم ها
  • جا به جایی اسپرم ها که به تحرک اسپرم ها نیز شناخته می شود.

با توجه به اهمیت و نتیجه آزمایش اسپرم و تفسیر آن لازم می دانم نکاتی مهم را در این مورد عرض نمایم.

تحرک اسپرم چقدر باید باشد؟

بر طبق شیوه شنا کردن اسپرم، دو نوع حرکت وجود دارند. حرکت پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که اغلب در خطی مستقیم یا دایره هایی بزرگ در حال شنا هستند. حرکت غیر پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که در خطوطی مستقیم حرکت نکرده و یا در دایره هایی بسیار کوچک شنا می کنند. اسپرم ها برای حرکت از میان مایع واژنی (موکوس) و بارور سازی یک تخمک باید حرکتی پیش رونده به میزان ۲۵ میکرومتر در ثانیه داشته باشند.

هنگامی که کم تر از ۳۲ درصد از اسپرم ها قابلیت حرکت موثر داشته باشند، تحرک کم اسپرم ها یا آستنو آزوسپرمی (آستنوسپرمی نیز نامیده می شود) تشخیص داده می شود.

با آزمایش اسپرم چه مواردی مشخص می‌شود؟
با آزمایش اسپرم چه مواردی مشخص می‌شود؟

 

نکاتی لازم در هنگام انجام آزمایش اسپرم

1. زمان آزمایش اسپرم

اولین نکته مهم در انجام آزمایش اسپرم زمان دادن آزمایش است و حتماً توصیه می شود مدت ۲-۳ روز قبل از آزمایش مایع منی از شما خارج نشده باشد چه در خواب و یا هنگام مقاربت جنسی. اگر آزمایش زود از ۳ روز انجام شود باعث اختلال در نتیجه اسپرم از جمله کاهش حجم اسپرم و افت نمونه آزمایش خواهد شد و برعکس اگر بیش از سه روز از انجام آخرین مقاربت جنسی آزمایش دهید مثلاً ۵-۶ روز بعد، باعث افت در حرکت اسپرم و گزارش نادرست خواهد شد.

2. آزمایش اسپرم چگونه انجام می‌شود؟

دومین نکته مهم کیفیت دادن آزمایش اسپرم است. امروزه دو روش جهت دادن آزمایش منی وجود داد:

روش استمنا: که فرد با تحریک خود تارسیدن به ارگاسم باعث خروج مایع منی می شود که شایعترین روش دادن آزمایش اسپرم می باشد.

روش مقاربت: بعضی افراد انجام استمنا جهت آزمایش اسپرم برایشان بسیار سخت است و تنها راهشان استفاده از کاندوم و مقاربت و خروج مایع منی می باشد که در اینجا لازم است از کاندوم های معمولی مطلقاً استفاده نشود چرا که به علت اثرات ضد اسپرمی کاندومها باعث خراب شدن اسپرم و آزمایش غلط می شود. کاندوم های مخصوصی جهت این آزمایش در مراکز ناباروری وجود دارد که توصیه می شود تنها از این کاندوم ها استفاده گردد.

3. زمان تحویل آزمایش اسپرم

سومین نکته مهم زمان تحویل دادن آزمایش به آزمایشگاه است. حتماً نمونه اسپرم خارج شده باید کمتر از نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود.توصیه می کنم از مقاربت بدون کاندوم جهت دادن آزمایش منی اجتناب نمایید چون PH واژن خانم ها باعث افت کیفیت اسپرم می شود و از طرفی باعث آلودگی اسپرم به باکتری های واژن نیز می شود. لذا حتماً از کاندوم های مخصوص آزمایش استفاده نمایید.

آیا روش ارزیابی اسپرم در خانه توصیه می شود؟

آزمایش های خانگی منی در بازار وجود دارند اما آن ها تنها برای شمار اسپرم ها کاربرد دارند. این آزمایش ها تحرک و شکل اسپرم ها را ارزیابی نمی کنند. نتایج این آزمایش ها معمولا ظرف ۱۰ دقیقه نمایان می شود. از آن جایی که این آزمایش ها تمامی عوامل نازایی در مردان را در نظر نمی گیرند، عادی بودن شمار اسپرم های یک مرد (بالای ۲۰ میلیون اسپرم در هر میلی متر مکعب منی) در نتیجه یک آزمایش خانگی الزاما به معنای توانایی باروری او نمی باشد.

در صورتی که فرد در ارتباط با باروری خود نگران می باشد، بهترین کار انجام یک آزمایش اسپرم در آزمایشگاه است که توسط یک متخصص در زمینه پزشکی انجام می شود. این آزمایش یک ارزیابی جامع تر از باروری فرد به او ارائه می دهد.

راه‌های تقویت اسپرم در مردان

 در مطالعات متعدد ثابت شده است که موارد زیر روی اسپرم اثر دارد:

  •  سیگار کشیدن و انواع دود باعث کاهش حرکت و تعداد اسپرم می شود.
  •  گرم نگه داشتن بیضه ها و استفاده زیاد از جکوزی، دوش آب گرم، گذاشتن لب تاب روی پاها و اثر حرارتی آن روی بیضه ها و نشستن های طولانی باعث افت کیفیت اسپرم می شود.
  •  بیماری واریکوسل امروزه شایعترین علت خرابی اسپرم ها از نظر تعداد، شکل و حرکت، بیماری واریکوسل بیضه ها میباشد و لذا حتماً باید با تشخیص به موقع درمان شود.
  •  استفاده از داروهای مکمل های بدنسازی که در باشگاه ها استفاده می شود. تزریق هورمون های ناندرولوژ و تستوسترن باعث خرابی اسپرم و کم کاری بیضه می گردد.
  •  هر گونه تورم درمان نشده بیضه: علت عفونت ممکن است باعث آسیب به سلول های نطفه ساز و یا باعث انسداد در قسمت خروجی منی شود و تعداد و حرکت اسپرم ها را کاهش دهد.
  •  سابقه پرتودرمانی و شیمی درمانی که باعث از بین رفتن سلول های نطفه ساز مرد می شود.
  •  مصرف آنتی اکسیدان ها از قبیل سلنیوم و ویتامین E و C و B باعث بهتر شدن کیفیت اسپرم های مرد می شوند.
  •  پزشکان اغلب دو یا سه آزمایش اسپرم جداگانه درخواست می کنند تا نتیجه ای مناسب از سلامت اسپرم ها بدست آورند.
  •  آزمایش ها باید حداقل هفت روز فاصله داشته و در طول ۲ تا ۳ ماه انجام شوند. شمار اسپرم ها می تواند به صورت روزانه تغییر کند. در نظر گرفتن میانگین نمونه های اسپرم می تواند سبب بدست آوردن بهترین نتیجه شود.

تفسیر پارامترهای آزمایش اسپرموگرام

در هر آزمایش اسپرم نرمال که با رعایت موارد ذکر شده انجام شود باید از لحاظ حجم مایع منی، حرکت، شکل، تعداد اسپرم بررسی شود.

  •  مایع منی نرمال باید cc2-3 حجم داشته باشد.
  •  ۴۰-۶۰ میلیون سلول ها باید از حرکت خوبی جهت باروری تخمک برخوردار باشند.
  •  بیش از ۵ درصد شکل اسپرم ها باید در آزمایش منی طبیعی گزارش شود.
  •  نوع آزمایشگاه و دقت آنها در گزارش آزمایش فاکتور بسیار مهمی می باشد.

اینجانب به بیماران خودم توصیه می کنم که آزمایش اسپرمشان را فقط در مراکز ناباروری انجام دهند.

 مدت زمان ارائه جواب آزمایش چه مقدار است؟

نتیجه آزمایش ساده اسپرموگرام ظرف یک ساعت آماده می شود. سپس رنگ آمیزی اسپرم برای ارزیابی مورفولوژیک (از نظر شکل) اسپرم ها صورت می گیرد. پس از این که اسپرم ها با روشی خاص رنگ آمیزی شدند حداقل ۱۰۰ سلول در زیر یک میکروسکوپ از نظر جنبه های ساختاری و ناهنجاری های شکلی ارزیابی شده و نسبت اسپرم هایی که از نظر شکلی سالم هستند محاسبه می شود.

با انجام این ارزیابی، نتیجه آزمایش اسپرم روز بعد حاضر خواهد شد.

تاثیر شرایط کاری فرد در نتیجه ی آزمایش

اسپرم ها می توانند تحت تاثیر محیط کار فرد قرار گیرند. در افرادی که تعامل نزدیکی با سموم و آفت کش های کشاورزی دارند، امکان دارد کیفیت اسپرم ها کاهش یافته و مشکلات باروری پدیدار شوند. به عنوان یک احتیاط، این افراد می توانند با پوشاندن دهان خود به وسیله یک ماسک در حین کارکردن از مضرات سموم از طریق راه تنفسی جلوگیری کنند.

این گروه از افراد عموما شامل کشاورزان می شوند. همچنین، افرادی که به عنوان بخشی از شغلشان در معرض تشعشعات قرار گرفته یا در محیط های بسیار گرم فعالیت می کنند (مانند کارکنان نانوایی ها و صنایع ذوب آهن یا ریخته گری) باید مراقبت باشند.

آزمایش آنالیز اسپرم
آزمایش آنالیز اسپرم

نقش عفونت های باکتریایی در ناباروری مردان

یافتن باکتری در منی نسبتا شایع بوده و برای تشخیص عفونت کافی نیست. زیرا باکتری می تواند در اثر آلوده شدن نمونه منی در حین جمع آوری پدیدار شده باشد. باکتری های موجود بر روی پوست مانند استافیلوکوکوس و استرپتوکوکوس منابع شایع در آلودگی هستند.

در صورتی که فرد به عفونت مجاری ادرار مبتلا باشد، منی می تواند به باکتری آلوده شود. باکتری اشریشیا کولای که در مجرای معده ای روده ای قرار دارد نیز می تواند سبب آلوده شدن منی در هنگام انزال شود. سازمان بهداشت جهانی، عفونت منی را حضور بیش از ۱۰۰۰ باکتری در هر میلی لیتر (یک قاشق چای خوری) آن می داند.

حضور مقادیر بالای گلبول های سفید خون در منی (بیش از یک میلیون در هر میلی لیتر) نیز می تواند نشانه حضور عفونت باشد. برای تشیخص عفونت، نمونه ای از منی در آزمایشگاه کشت داده می شود تا نوع باکتری که به صورت کلونی در صفحات کشت رشد می کند مشخص شود.

در صورت داشتن مشکل ناباروری جهت اخذ نوبت با شماره تلفن ۲۲۶۴۲۷۴۴  تماس بگیرید. دوستدار شما دکتر حسین کرمی

شاید دوست داشته باشید بخوانید:

بهترین درمان زگیل تناسلی مردانه

دکتر حسین کرمی متخصص کلیه و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید:

ویزیت تلفنی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محسن دوشنبه ۴ اسفند ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام من عمل واریکوسل به روش میکروسرجری انجام دادم که خوش بختانه اسپرمم بهبود پیدا کرده ولی شکل اسپرم که قبل از عمل 55 بوده حالا 27 شده به نظر شما علت چیست ؟ ایا مورد خاصی دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۴ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      نه
  • تصویر کاربر ahmad سه شنبه ۱۲ اسفند ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام اقای دکتر بنده سنم 32 سال هست حدود چند ماهی است که کلا بیخیال رابطه جنسی با همسرم هستم و احساس نیاز نمیکنم. بر حسب اتفاق به علت ریزش مو دکتر ازمایش تسترون خواست و نتیجه اش به این صورت است.
    testestrone:2/71
    free testesrone: 5.48
    DhEA so4: 120/4
    به نظر شما من مشکل دارم؟ هیچ یک از اعداد نرمال نیست و نزدیک به مینیموم است.پیشنهاد شما چیه؟ نیاز به تزریق تستسترون می باشد؟ لطفا بنده را راهنمایی فرمایید که من در باروری مشکل خواهم داشت؟ واقعا نگرانم لطفا کمکم کنید.
    با تشکر از زحماتتان
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۹ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      با ورزش و نشاط بهتر میشوید
    2. تصویر کاربر ahmad یکشنبه ۱۰ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      ممنونم اقاي دكتر
      نگراني خاصي هست؟. براي باروري ؟ من غيرنرمالم؟ نياز به تزريق تستسترون هست؟ يا ورزش كافيه؟
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۱۱ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      نیازی به تزریق نیست
    4. تصویر کاربر ahmad سه شنبه ۱۲ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      واقعا ممنون از لطفتان و وقتي كه براي پاسخ به سوالها ميگذاريد.
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر فرعی سه شنبه ۵ اسفند ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر عزیزم
    وقتتون بخیر
    آقای دکتر تو جدیدترین مقاله ای که درباره داروهای شیمیایی واریکوسل گذاشتید سوالی برام پیش اومد ممنون میشم راهنماییم کنید
    تو آزمایش خونی که متخصص زنان در تیرماه برام نوشتند مشخص شد پرولاکتینم بالا و میزانش 537 است. ایشون 30 عدد قرص بروموکریپتین رو تجویز کردند ، به مدت دوماه .بعد از پایان مصرف آزمایش مجدد ندادم.
    از طرف دیگه آخرین آزمایش اسپرمم قبل از عمل
    sperm density:54.83
    motile sperm:22.6%
    progressive sperm: 17%
    و شما تشخیص برای عمل دادید و بهمن ماه عمل شدم
    آقای دکتر حالا سوالم از خدمتتون اینه که با توجه به اینکه مشخص نیست پرولاکتینم نرمال شده یا نه ، آیا مممکنه پرولاکتین روی تحرک اسپرم تاثیر بذاره؟و اینکه شما آزمایش مجدد و بررسی پرولاکتین رو توصیه میکنید؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۵ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      ازمایش بدهید
  • تصویر کاربر حمید سه شنبه ۵ اسفند ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    یک سال پیش مبتلا به بیماری واریکوسل شدم
    آیا نتایج طبیعی است؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۵ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      خوب است
  • تصویر کاربر پویا سه شنبه ۵ اسفند ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    من واریکوسل دوطرفه داشتم دکتر فقط چپ رو عمل کرد سمت راست گرید2 است.ایا با وجود واریکوسل راست میتونم به بهبود ازمایش اسپرم امیدوار باشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۵ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      6 ماه بعد ازمایش دهید
  • تصویر کاربر عماد پنجشنبه ۳۰ بهمن ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید خدمت جناب دکتر ، آقای دکتر من 23 سالمه مجردم برج 6 عمل کردم واریکوسل درجه 3 الان برج 11 هست من درد دارم هر روز تو بیضه سمت چپم و کشاله رانم نمیتوم بشینم بخدا خسته شدم از این درد واقعا پیش دکتر خودم میرم هی میکه چیزی نیست بخدا عمل عالی بوده ! چیکار کنم آفای دکتر واسه چیه این درد خسته کننده ! بیضمم هی کوچیک بزرگ میشه واسه چیه آخه؟ تورو خدا کمکم کنید آقای دکتر بخدا دارم زجر میشکم از این درده مرسی ( دردش بیشتر شده نسبت به قیل عمل،)
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۳۰ بهمن ۹۳( 5 سال پیش)
      حساس به درد نباشید
  • تصویر کاربر مرتضی سه شنبه ۵ اسفند ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    پسری هستم ۱۹ ساله حدودا ۱سال است که واریکوسل گرید ۲ در من تشخیص داده شده، برای جلوگیری از پیشرفت و عوارض آن مانند ناباروری چه اقداماتی لازم است؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۵ اسفند ۹۳( 5 سال پیش)
      فعلا نیاز به درمان ندارید
  • تصویر کاربر حسین چهارشنبه ۲۹ بهمن ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر کرمی
    با عرض معذرت هنگام ورود شماره تلفنم ، اشتباهی شماره دیگه ای وارد شد و من رمز ورود را برای خواندن پاسخ شما ندارم واسه همین دوباره نوشتم
    لطفا به این پرسش پاسخ بدهید قبلی را حذف بفرمایید.
    1- یک ماه پیش عمل واریکوسل در بیمارستان نیکان توسط شما انجام شد فراموش کردم بپرسم آیا تغییراتی در ارضاء غریزه جنسی باید صورت بگیرد یا خیر؟ مثلا تا مدتی انجام نشود یا زمان آن کمتر یا بیشتر شود؟
    2- اگه ممکنه مقالاتی درباره عمل واریکوسل بطور تخصصی معرفی بفرمایید میخوام دقیقا بدونم بعد از عمل چه اتفاقی در بدن به ویژه بیضه ها و رگی که قطع شده است می افتد؟
    فکر میکنم آگاهی من نسبت به این بیماری و نحوه عملکرد مجدد بدن برای بازسازی اسپرم در پیشرفت درمان کمک می کند
    3- ببخشید من خیلی کنجکاو هستم در مورد بیماری هایی که از بیست سال پیش تا حالا برام بوده تحقیق کردم و اطلاعات زیادی در زمان درمان داشتم یادمه قبلا که اینترنت نبود میرفتم کتابخونه و کتب دانشجوهای رشته پزشکی رو میگرفتم میخوندم تا اطلاعاتی رو که میخوام بدست بیارم
    ممنون میشم اگه راهنمایی بفرمایید به یک مقاله تخصصی دقیقا میخوام بدونم بیضه چگونه کار می کنه و بعد از قطع رگ واریسی چه اتفاقی میفته در مورد آب آوردن بیضه نیز بعد از عمل واریکوسل نیاز به اطلاعات دارم
    مجدد با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۹ بهمن ۹۳( 5 سال پیش)
      حتما
  • تصویر کاربر هادی یکشنبه ۲۶ بهمن ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام وتشکر از وبلاگ خوبتان میخواستم از خدمتتون بپرسم ایا واریکوسل در حالت عادی پیشرفت میکنه ؟در کارهای سنگین چطور؟چون من دارای واریکوسل با گرید 2.5 هستم و کارم سنگین هست نگرانم .باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۶ بهمن ۹۳( 5 سال پیش)
      کار سنگین بدتر میکند
  • تصویر کاربر سلام شنبه ۲۵ بهمن ۹۳( 5 سال پیش) مشاهده پرسش
    هزینه عمل میکروسجری واریکوسل چقدر است?
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۵ بهمن ۹۳( 5 سال پیش)
      طبق تعرفه
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر