سنگ کلیه سلطان دردها

سنگ کلیه در کنار درد زایمان و دندان درد یکی از شاه دردهای علم پزشکی است. از مشخصات درد سنگ کلیه این است که ناگهانی بوده با تهوع و استفراغ همراه است و حالت موجی دارد یعنی درد اصطلاحا می‌گیرد و ول می‌کند.

بیمار به‌شدت بی‌قرار می‌شود و به‌دنبال راهی برای کاهش درد می‌گردد.

سنگ کلیه و سوالات شایع‌ آن

اگر کسی سنگ کلیه داشته باشد الزاما درد هم دارد؟

نه، ممکن است سنگ در کلیه یا سایر بخش‌های سیستم ادراری بیمار گیر کرده باشد و کلیه را از کار انداخته یا به آن صدمه رسانده باشد و کوچکترین علامتی هم نداشته باشد. از طرفی امکان دارد سنگ‌ریزه کوچکی از جای خود حرکت کرده و شدیدترین دردها را در پهلوی بیمار ایجاد کند یا اینکه ممکن است فردی به‌طور اتفاقی آزمایش بدهد یا سونوگرافی انجام دهد و متوجه سنگ بزرگ شاخ گوزنی در کلیه خود بشود بدون اینکه کوچکترین علامتی داشته باشد.یکی از نمونه‌های سنگ، تشکیل سنگ در مثانه است که می‌تواند باعث احتباس و قطع ناگهانی ادرار شود. این حالت هم بدون علامت قبلی و به‌طور ناگهانی اتفاق می‌افتد.

اصلاً به چه دلیلی سنگ کلیه ایجاد می‌شود؟

دلایل مختلفی وجود دارد. در برخی موارد علت ایجاد سنگ نامعلوم است. اما یک علت ایجاد آن ارث است. در کسانی که پدر یا مادرشان کلیه سنگ‌ساز داشته‌اند احتمال بروز سنگ بالاتر است. در کلیه این افراد کلسیم بیشتری دفع می‌شود یا اینکه موادی به نام مهارکننده در ادرار این افراد وجود ندارد که می‌تواند باعث ایجاد سنگ شود. برخی بیماری‌های ارثی خاص هم می‌تواند باعث تسریع سنگ‌ سازی‌ شود. بیماری‌های مادرزادی و انسداد در سیستم کلیوی و مجاری ادرار هم می‌تواند باعث تشکیل سنگ شود چون ادرار در ناحیه انسداد جمع وته نشین شده و دفع نمی‌شود. همین ته‌نشین‌شدن می‌تواند باعث تسریع سنگ‌سازی‌ شود. علت دیگر شغل است. در کشورهای صنعتی افرادی که پشت میزنشین هستند و شغلشان با تحرک کمی همراه است بیشتر در معرض سنگ کلیه هستند.

رژیم و عادات غذایی هم در ایجاد سنگ کلیه نقش دارد. برخی از افراد پروتئین زیادی مصرف می‌کنند. منظور مصرف زیاد از حد موادی مثل گوشت قرمز، لبنیات، خامه و کله‌پاچه است. در عین حال مصرف زیاد نمک هم مزید بر علت می‌شود. پروتئین و قند و نمک زیاد در کنار مصرف کم آب باعث تسریع سنگ‌سازی‌ می‌شود. یکی دیگر از علت‌های تشکیل سنگ وجود عفونت‌های ادراری مکرر است. وجود برخی از باکتری‌های عفونت‌ زا می‌تواند باعث تشدید سنگ‌سازی‌ شود.

وضعیت آب و هوا در تشکیل سنگ کلیه نقش دارد؟

بله، مناطق جغرافیایی هم در تشکیل سنگ نقش دارد. سنگ کلیه در ساکنین مناطق گرم و مرطوب بیشتر تشکیل می‌شود مثلاً در شمال ایران.

با توجه به اینکه گفتید ممکن است سنگ کلیه اصلاً علامت نداشته باشد بیمار از کجا باید متوجه چنین مشکلی شود؟

اگر بیمار دردی مشابه آنچه گفتیم داشته باشد احتمال اینکه سنگ کلیه داشته باشد زیاد است. اما جدا از این توصیه می‌کنیم هر فردی حتی اگر هیچ‌گونه علامت و مشکل کلیوی نداشته باشد باید دو بار در سال از نظر وضعیت کلیه و مجاری ادرار معاینه و آزمایش شود. انجام یک سونوگرافی و آزمایش ادرار ساده در بسیاری از مواقع باعث تشخیص سریع بیماری می‌شود.

سنگ کلیه

انواع سنگ‌های کلیه و روش‌های درمانی

سنگ‌های با قطر کمتر از 4 میلیمتر در 90 درصد موارد اصلا نیازی به درمان ندارد و خودبه‌خود دفع می‌شود. با مصرف مایعات، تحرک و فعالیت بدنی و یکسری از داروها سنگ دفع می‌شود و چون کوچک هستند هنگام دفع، درد خاصی ایجاد نمی‌کند. سنگ‌های بین 6-4 میلیمتر تا 70 درصد خودبه‌خود دفع می‌شود.

در نتیجه اگر سنگ تشخیص داده شود و اندازه‌اش کمتر از 6 میلیمتر باشد 4 هفته زمان درنظر می‌گیریم تا دفع شود. در این مدت بیمار مایعات فراوان همراه با دارو مصرف کرده و فعالیت بدنی‌اش را افزایش می‌دهد تا سنگ دفع شود. اما اگر سنگ بالای 6‌ میلیمتر بود باید درمان دیگری را در نظر بگیریم. در درجه اول اگر علت زمینه‌ای مانند انسداد یا عفونت ادراری وجود داشته باشد سعی می‌کنیم آن را برطرف نماییم. سپس در مرحله درمان سنگ اگر اندازه سنگ کلیه بین 6 تا 15 میلی متر باشد با سنگ‌ شکنی برون اندامی در عرض 3 جلسه خرد می‌شود. بیمار به‌صورت سرپایی و بدون گرفتن بی‌هوشی و بدون بستری شدن، زیر دستگاه سنگ شکن می‌خوابد و امواج اولتراسونیک که روی سنگ متمرکز شده آن‌را خرد می‌کند.

بسیاری از بیماران از روش‌های جراحی برای خارج کردن سنگ وحشت دارند. واقعاً چند درصد از بیماران مبتلا به سنگ کلیه باید تحت عمل جراحی قرار بگیرند؟

امروزه خوشبختانه بیشتر از 95 درصد از سنگ‌های سیستم ادراری نیاز به جراحی باز ندارد. درگذشته برای خارج کردن این سنگ‌ها از جراحی باز با برش‌های یک وجبی در شکم یا پهلوی بیمار استفاده می‌کردند. در نتیجه همین شکاف جراحی باعث زمین گیر شدن بیمار و درد بیشتر می‌شد و جای 15-10 بخیه روی شکم بیمار اصلاً وضعیت جالبی نداشت ولی خوشبختانه در حال حاضر ما روش‌هایی کاملاً محافظه‌ کارانه برای درمان سنگ‌های کلیه در اختیار داریم که درد و ناراحتی بیمار در آنها بسیار بسیار اندک بوده و قابل مقایسه با روش‌های قدیمی جراحی باز نیست.

روش‌های جدید درمان سنگ کلیه دقیقا چیست؟

اگر سنگی در کلیه باشد که بزرگ بوده یا پس از 3 جلسه به روش سنگ شکنی اولیه برون اندامی جواب ندهد با روش غیرتهاجمی سنگ‌شکنی درون اندامی و بدون شکاف جراحی، آن را درمان می‌کنیم. از طریق پوست سوزنی وارد کلیه می‌شود بدون اینکه شکافی روی پوست و عضلات بدهیم. سپس یک دوربین وارد کلیه شده و سنگ با دید مستقیم کاملاً خرد و از همان طریق خارج می‌شود و فقط یک بخیه روی پوست قرار می‌گیرد. در واقع به‌جای یک شکاف یک وجبی فقط یک سوراخ کوچک ایجاد می‌شود و بیمار به‌جای 15 بخیه فقط یک بخیه می‌خورد. اگر سنگ‌های بزرگ به این روش هم جواب ندهند می‌توان با لاپاراسکوپی سنگ را خارج کرد که این روش هم بدون برش جراحی وسیع و فقط با یک برش بسیار کوچک انجام شده و حداقل درد و ناراحتی را برای بیمار به همراه دارد.

 روش‌های درمانی غیر تهاجمی در بیمارانی که کلیه سنگ‌ساز دارند اهمیت بیشتری داشته باشد؟

این درمان‌ ها وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که بدانیم. کلیه برخی از بیماران سنگ‌ ساز است و شاید لازم باشد چندین بار تحت درمان قرار بگیرند. حالا تصور کنید اگر بخواهیم با روش‌ های قدیمی پنج شش بار شکم بیمار را با برش‌های وسیع یک وجبی باز کنیم که دیگر تاب و توانی برای بیمار باقی نمی‌ماند و دائماً باید بستری باشد.

برای اینکه دچار سنگ کلیه نشویم شما چه مواردی را توصیه می‌کنید؟

در وهله اول بررسی‌های منظم سیستم ادراری را توصیه می‌کنم. هر کسی حتی اگر کلیه‌هایش کاملاً سالم باشد باید هر 6 ماه یک سونوگرافی و آزمایش ادرار انجام دهد. نکته دوم اینکه مصرف فراوان مایعات به‌خصوص برای بیماران سنگ‌ساز واجب است. بیماران سنگ‌ساز باید طی شبانه روز 2 تا 3 لیتر مایعات مصرف کنند یعنی هر 5/1 تا 2 ساعت یک لیوان آب بخورند و رنگ ادرارشان باید همیشه نزدیک به رنگ آب باشد. نکته سوم کم مصرف کردن نمک است.

نمک‌زدن زیاد به غذا باعث رسوب املاح و تشدید سنگ‌سازی‌ می‌شود. توصیه بعدی تعدیل رژیم غذایی‌ است. در گذشته به افرادی که کلیه سنگ‌ساز داشتند می‌گفتند گوشت نخور، نمک نخور، لبنیات نخور، شکلات نخور، تخم مرغ نخور، نوشابه نخور و… خوب بیمار می‌گفت پس چی بخورم؟! شما فرض کنید یک بیمار جوان که کلیه‌اش سنگ‌ساز است نمی‌تواند چنین رژیم غذایی وحشتناکی را اجرا کند. امروزه توصیه ما تعدیل رژیم غذایی‌است. ما نمی‌گوییم هیچ‌چیز نخور، بلکه می‌گوییم همه چیز بخور ولی در حد اعتدال. مثلاً گوشت و لبنیات یک وعده در روز مصرف شود. البته تمام اینها به شرطی است که بیمار مایعات فراوان مصرف کند. مصرف مایعات اصلی‌ترین کلید سلامت کلیه‌ها است.

نوشیدن آب برای پیشگیری از عفونت کلیه

برای تامین سلامت کلیه‌ها، یک فرد عادی و سالم باید چقدر در طول روز آب بخورد؟

افراد عادی که کلیه‌های سالمی دارند، در 24 ساعت باید دست کم 2 لیتر آب مصرف کنند. به عبارت ساده‌تر باید هر سه ساعت یک لیوان آب مصرف شود. این مقدار در ماه‌های گرم سال افزایش می‌یابد و باید حدود 3 لیتر در روز باشد. افرادی که کلیه سنگ‌ ساز دارند باید بیشتر از افراد عادی مایعات، مصرف کنند. بهترین مایعات آب آشامیدنی سالم و تصفیه شده است. در کنار آب، چای کمرنگ و ماء‌الشعیر هم مایعات مفیدی هستند ولی هرگز جای آب را نمی‌گیرند.

در ماه‌های سرد سال بسیاری از مردم از نوشیدن آب به مقدار کافی غافل می‌شوند. چطور متوجه شویم که مقدار آبی که مصرف کرده‌ایم کافی بوده یا نه؟

مهم‌ترین معیار، رنگ ادرار است. اگر مایعات به حد کافی مصرف شده باشد ادرار باید صاف، به رنگ زرد روشن و شفاف باشد. ادرار نباید غلیظ و پررنگ باشد. اگر ادرار غلیظ و رنگ آن تیره باشد بدین معناست که فرد مایعات کافی مصرف نکرده است. رنگ ادرار غلیظ و پررنگ به‌مدت طولانی می‌تواند به کلیه صدمه زده و زمینه را برای عفونت‌های ادراری یا تشکیل سنگ فراهم کند.

 

دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید:

ویزیت تلفنی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر من پنجشنبه ۱۰ فروردین ۹۶( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    سنگ کلیه
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۰ فروردین ۹۶( 3 سال پیش)
      سلام تنها درمان اين سنگريزه ها مصرف مايعات است دارو نميخواهد
  • تصویر کاربر حسین یکشنبه ۲۹ اسفند ۹۵( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام 5ساله متوجه شدم نارسایی مزمن کلیه دارم در طول این 5سال همیشه کراتینم روی 1و8بود حالا در عرض 3ماه ب 2و23رسیده.اوره ام مثل همیشه ثابته دفع پروتین و خون در ادرارم ندارم قند خون و فشار خون هم ندارم. خاستم بدونم این بالارفتن کراتیین به چه علت بوده؟ایا باز پایین میاد؟ایا خطرناک است. خیلی نگرانم لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۹ اسفند ۹۵( 3 سال پیش)
  • تصویر کاربر سارا جمعه ۶ اسفند ۹۵( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    در کلیه سمت چپ یه کیست پاراپلویک با چند سپتای داخلی دارم به ابعاد 19ملیمتر در قسمت داخلی راه درمان چیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۶ اسفند ۹۵( 3 سال پیش)
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱۳ بهمن ۹۵( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام و احترام
    بنده مدتی بود که کلیه راستم درد میکرد تا اینکه به متخصص کلیه مراجعه کردم و دکتر با ازمایش و سونو گرافی گفت که کلیه های شما کم کار شدن
    و برام داروهای calcitriol و nephrovit تجویز کردن ایا امکان بهبود کلیه ها هستش
    الان من نگرانم که کلیه هام بدتر بشه و به دیالیز مهتاج بشم
    لازمه که به فوق تخصص یا نفرو لوژی مراجعه کنم
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۱۳ بهمن ۹۵( 3 سال پیش)
      سلام كار دكتر نفرولوگ است
  • تصویر کاربر سید شنبه ۲۷ آذر ۹۵( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و احترام.
    من 34 ساله هستم و سالهاست که با مشکل مثانه عصبی روبرو هستم و تکرر ادرار دارم.نزدیک به 2 ماه پیش یه دفعه کلیه ام درد گرفت با تب و لرز.به دکتر مراجعه کردم و آزمایش دادم.بجز کمی خون که همیشه و هر ساله تو آزمایشات ادرارم هست و همیشه یه خورده بیشتر از نرمال بوده، چیزی نشون نداد.کشت دادم که منفی بود.دکتر بهم گفت باید سونو بدم تو سونو هم چیزی نبود جز ورم کلیه.هم سونو گراف و هم پزشکم بهم گفتن شن تو حالب گیر کرده.سیتی دادم چیزی نبود.گفتن افتاده و همه این مراحل یک هفته ای طول کشید و از اون موقع تا الان یه احساس درد خیلی خفیف تو کلیه چپ و گاهی هردو کلیه حس می کنم. احساس میکنم کلیه ام سوزن سوزن میشه.بعضی روزها هست و بعضی روزها نیست.به پهلوهام که دست میکشم کلیه ام رو حس می کنم و اگه فقط یه کم فشارش بدم درد میگیره.بازم سونو و آزمایش دادم چیزی نبود.خیلی می ترسم. لطفا راهنماییم کنید.
    با احترام مجدد و تشکر از شما بابت کمک هاتون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۷ آذر ۹۵( 3 سال پیش)
      بايد نوار مثانه بگيريد٠٢١٢٢٦٤٢٧٤٤
  • تصویر کاربر فرحناز شنبه ۱۳ شهریور ۹۵( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    آقای دکتر از کجا باید بدونم که کیست کلیم از چه نوعی هست یکم بیشتر توضیح بدید من از بیماران بیمارستان هاشمی نژاد هستم وسی تی و ام آرآی وسونو گرافی هم دارم اگه بخواین براتون بفرستم راهنماییم کنید سر در گم موندم تو بیماریم.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۳ شهریور ۹۵( 3 سال پیش)
      مطلب سايت من را بخوانيد كاملا گويا است
  • تصویر کاربر سمیه پنجشنبه ۴ شهریور ۹۵( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    باعرض سلام و خسته نباشی
    فرزند دختری یک ساله دارم که نمودار رشتش کند بود با گرفتن ازمایش دو ماه پیش متوجه شدیم کلیه هاش دفع پروتئین داره .الان که یک سالش هست هنوز ۸،۹۰۰ کیلو گرم وزن داره .لطفا من راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۴ شهریور ۹۵( 3 سال پیش)
      دكتر نفرولوگ برويد
  • تصویر کاربر سارا جمعه ۲۹ مرداد ۹۵( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتردوساله ازدواج کردم ومتوجه شدم شوهرم عفونت کلیه دارن البته قبلاعفونت تناسلی داشتن ،آیاعفونت کلیه روی توانایی باروری مرداتاثیرمیذاره؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۹ مرداد ۹۵( 3 سال پیش)
      خير
  • تصویر کاربر عبدالله پنجشنبه ۲۱ مرداد ۹۵( 3 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام خدمت آقای دکترکرمی.من کیست هیداتیک داشتم توی دوتا کلیه هام که یکیشونوشهریور عمل کردم وخوب شدامایکیشونوبهمن ماه عمل کردم که اکنون6ماه میگذرد که ترمیم نشده ومایعی شبیه به خون ورقیق ازآن خارج میشه ومن واقعاازاین وضع خسته شدم به دکترخودمم مراجعه کردم ولی نتیجه ای نگرفتم وبه چنتادکترفوق تخصص دیگه ای همرفتم میگن امری عادی است آخه کجای این عادیه لطفاکمکم کنیدوپاسخ بدهید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۲۱ مرداد ۹۵( 3 سال پیش)
      از دکترت بپرسید بهتر است
  • تصویر کاربر نادر شنبه ۲۴ بهمن ۹۴( 4 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام و سربلند باشید
    من 43 سالمه سونوگرافی دادم معلوم شد درکلیه چپم یک کیست پاراپلویک 20mm میدپل وجود داره در ضمن در هر دو کلیه لیتیاز 3-4 mm میدپل مشهود است .ضمن عرض تشکراز توجه جنابعالی خواهشمندم در این خصوص مرا راهنمایی کنید .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۴ بهمن ۹۴( 4 سال پیش)
      نیاز به درمان ندارد
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید