اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

بهترین روش تشخیص واریکوسل از روی نشانه های آن

تصویر دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:
امروزه واریکوسل به عنوان شایعترین علت ناباروری مردان شناخته شده است. مردان زیادی بعلت واریکوسل به مراکز درمانی مختلف مراجعه می کنند و دنبال تشخیص واریکوسل و درمان آن هستند. در این مقاله به بررسی علائم واریکوسل و روش های تشخیص آن می پردازیم.

چگونه بفهمیم واریکوسل داریم؟

  • درد بیضه
  • پر شدگی رگ های آویزان کننده بیضه
  • احساس کیسه کرم در بالای بیضه
  • بی علامتی کامل می تواند از نشانه های واریکوسل باشد.

بزرگ کردن آلت تناسلی

 

تشخیص واریکوسل در خانه (توسط خود فرد)

بهترین مکان برای معاینه، حمام گرم است (چون گرما باعث شل شدن کیسه بیضه و پایین آمدن بیضه‌ها می‌شود که لمس عروق را آسان‌تر می‌کند).

مراحل معاینه شخصی:

-بایستید: واریکوسل معمولاً در حالت ایستاده خود را نشان می‌دهد و در حالت درازکش ناپدید می‌شود.

-مشاهده کنید: جلوی آینه بایستید. آیا سمت چپ (که واریکوسل در آن شایع‌تر است) توده‌ای شبیه “کیسه پر از کرم” دارد؟ یا رگ‌های آبی‌رنگ برجسته می‌بینید؟

-لمس کنید: به آرامی بالای بیضه را بین انگشت شست و اشاره لمس کنید. اگر رگ‌ها سالم باشند، مثل ماکارونی نپخته (سفت و صاف) هستند. اگر واریکوسل باشد، حسی شبیه به لمس کردن یک مشت کرم خاکی نرم یا ماکارونی پخته شده خواهید داشت.

مانور والسالوا واریکوسل چیست؟

بر اساس کتاب های مرجع ارولوژی، تشخیص واریکوسل به صورت قطعی با معاینه می باشد. این تکنیک کلیدی‌ترین روش برای تشخیص واریکوسل‌های خفیف (گرید ۱) است که در حالت عادی دیده یا لمس نمی‌شوند.

-روش انجام: پزشک از شما می خواهد که در حالی که ایستاده‌اید، نفس عمیقی بکشید، دهان و بینی خود را ببندید و مانند زمانی که می‌خواهید اجابت مزاج کنید (یا بادکنکی را به زور باد کنید)، به شکم خود فشار بیاورید (زور بزنید).

-چه اتفاقی می‌افتد؟: این کار فشار داخل شکم را بالا می‌برد. اگر دریچه‌های لانه کبوتری در سیاهرگ‌های بیضه خراب باشند، این فشار باعث می‌شود خون به سمت پایین (بیضه) پس بزند و رگ‌ها ناگهان متورم و قابل لمس شوند. اگر با زور زدن، بالای بیضه متورم شد، احتمالاً واریکوسل دارید.

علائم واریکوسل

بر اساس یافته های زیر، واریکوسل به سه درجه خفیف، متوسط و شدید تقسیم می شود.

نوع خفیف

زمانی است که در حالت طبیعی رگ سالم است وقتی بیمار بینی را گرفته و فشار می دهد رگ خراب شده برجسته می شود که به این واریکوسل نوع Ι گفته می شود.

نوع متوسط

در معاینه رگ خراب شده کاملاً گشاد و مشخص است و نیاز به فشار شکمی ندارد ولی اگر بیمار بینی خود را گرفته و فشار دهد برجستگی رگ 2 الی 3 برابر می شود که به آن واریکوسل نوع Π می گویند.

نوع شدید

در این حالت برجستگی رگ های بیضه با نگاه کاملاً مشخص و مثل کیسه پر از کرم در بالای بیضه دیده می شود و در معاینه بالای بیضه پر از رگ های گشاد شده می باشد و اگر بیمار بینی خود را گرفته و فشار دهد چند برابر خواهد شدکه به آن واریکسل گرید Ш می گویند. هزینه عمل جراحی واریکوسل بسته به شدت بیماری و یکطرفه یا دو طرفه بودن آن متفاوت است.

سونوگرافی واریکوسل چگونه است؟

سونوگرافی رنگی داپلر تقریبا در تمامی موارد ابتلا به واریکوسل انجام شده و آزمایش تشخیصی انتخابی می باشد. ورید های متسع و پیچ خورده در این سونوگرافی (با مقیاس خاکستری) دیده می شوند. انجام مانور والسالوا می تواند قطر ورید را افزایش دهد. در واریکوسل هایی که بدون علامت و تحت بالینی هستند امکان دارد قطر داخلی ورید اسپرماتیک 2 تا 3 میلی متر باشد.

در مواردی که واریکوسل بسیار کوچک یا تحت بالینی می باشد، نمی توان جهت تشخیص ابتلا به واریکوسل قطر ورید ها را به عنوان معیاری مطمئن در نظر گرفت. این قطر ها تنها جهت مستند سازی و بررسی های پاتولوژی به کار گرفته می شوند. سونوگرافی رنگی داپلر جهت بررسی تغییرات همودینامیکی مرتبط با این بیماری به کار گرفته می شود. در صورتی که قطر ورید کوچک باشد این تغییرات را می توان معیار تشخیص قرار داد.

سونوگرافی واریکوسل

اغلب در هنگام تنفس آرام، ایستادن یا انجام مانور والسالوا بازگشت جریان خون در این ورید ها دیده می شود. در تحلیل طیفی داده ها الگو های مختلفی از جریان خون در این ورید های متسع نشان داده می شود. با این حال، اختصاصی ترین الگوی تشخیصی الگوی جریان خون وریدی است که به بیضه ها رسیده و با افزایش فشار شکمی افزایش می یابد. در یک مطالعه از یک سیستم امتیاز دهی جهت تشخیص واریکوسل استفاده شد.

برای آگاهی از بیماری واریکوسل و صحبت هایی که در مورد درمان واریکوسل با یخ، نخ و از این قبیل موارد در میان مردم شایع شده است بر روی لینک درمان واریکوسل کلیک کنید.

این سیستم به طور کلی یافته های انفرادی ذکر شده را در بر گرفته و به هر کدام از آن ها امتیاز دهی می کند. تصور بر این است که این فرایند نسبت به معاینه فیزیکی نتایج اختصاصی تری ارائه می دهد.سونوگرافی داپلر در بازه زمانی پس از عمل نیز جهت بررسی اثرات درمانی جراحی و پایش بروز مجدد بیماری اهمیت فراوانی دارد.

در اغلب موارد، ترمیم میکروسرجیکال (جراحی میکروسکوپی) واریکوسل انجام می شود. همچنین تحقیقات بیان دارند که سونوگرافی رنگی داپلر در ترسیم آناتومی و نمایش الگو های جریان آناستوموز میکروسرجیکال مفید است. به همین دلیل معمولا جهت تشخیص و پیگیری واریکوسل انجام سونوگرافی رنگی داپلر از کیسه بیضه پیشنهاد می شود.

تشخیص واریکوسل با آزمایش اسپرم

در رابطه با نحوه تشخیص واریکوسل با آزمایش اسپرم باید گفت که اگر پزشک به وجود واریکوسل مشکوک شود، انجام یک آزمایش سونوگرافی را درخواست خواهد داد. در صورتی که فرد با مشکلات باروری مواجه باشد، پزشک جهت بررسی کیفیت اسپرم ها انجام یک آزمایش اسپرم را برای او تجویز می کند.

آزمایش اسپرم به تنهایی نمی‌گوید “شما واریکوسل دارید”، بلکه آسیب‌های ناشی از واریکوسل را نشان می‌دهد. در واقع بسیاری از افراد واریکوسل دارند اما آزمایش اسپرمشان سالم است (که معمولاً نیاز به عمل ندارند). الگوی کلاسیک واریکوسل در آزمایش اسپرم (الگوی استرس):

در اینجا یک راهنمای ساده و کاربردی برای خواندن برگه‌ی آزمایش آورده شده است. اعداد زیر «حداقل‌های طبیعی» هستند؛ یعنی اگر اعداد شما بالاتر از این باشد، وضعیت نرمال است.

۱. تعداد اسپرم: این عدد نشان می‌دهد در هر میلی‌لیتر منی، چند میلیون اسپرم وجود دارد. حد نرمال آن بالای ۱۵ میلیون در هر میلی‌لیتر است.

-تفسیر شدت مشکل:

    • ۱۰ تا ۱۵ میلیون (خفیف): شانس بارداری طبیعی وجود دارد، اما ممکن است زمان‌بر باشد.

    • ۵ تا ۱۰ میلیون (متوسط): احتمال بارداری طبیعی کم است؛ معمولاً کاندیدای IUI (تزریق اسپرم به رحم) هستند.

    • زیر ۵ میلیون (شدید – الیگواسپرمی شدید): وضعیت جدی است. معمولاً نیاز به IVF یا میکرواینجکشن است.

    • صفر (آزواسپرمی): هیچ اسپرمی وجود ندارد (نیاز به نمونه‌برداری از بیضه).

۲. تحرک اسپرم: اسپرم باید شنا کند تا به تخمک برسد. حد نرمال مجموع اسپرم‌های پیش‌رونده باید بالای ۳۲٪ باشد (یا مجموع کل متحرک‌ها بالای ۴۰٪).

این بخش معمولاً به سه دسته تقسیم می‌شود:

-Progressive (پیش‌رونده): اسپرم‌هایی که مستقیم و سریع به جلو حرکت می‌کنند (بهترین نوع).

-Non-Progressive: در جا حرکت می‌کنند یا دور خود می‌چرخند (مفید نیستند).

-Immotile: کاملاً بی‌حرکت

 ۳. شکل اسپرم: این بخش سخت‌گیرانه‌ترین قسمت آزمایش است و اغلب باعث نگرانی بی‌مورد می‌شود. در این فاکتور، شکل سر و دم اسپرم بررسی می‌شود. حد نرمال آن بالای ۴٪ (بله، فقط ۴ درصد!) است.

-تفسیر: اگر در آزمایش شما نوشته شده ۹۵٪ اسپرم‌ها غیرطبیعی (Abnormal) هستند، نترسید! اگر فقط ۵٪ یا ۴٪ نرمال باشند، شما در محدوده سلامت هستید.

-وضعیت جدی: اگر شکل نرمال زیر ۲٪ یا ۱٪ باشد، نفوذ اسپرم به تخمک به صورت طبیعی بسیار دشوار است (عارضه: تراتواسپرمی).

۴. سایر فاکتورهای مهم (علائم خطر)

-Volume (حجم منی): باید بین ۱.۵ تا ۵ میلی‌لیتر باشد. حجم خیلی کم (زیر ۱) ممکن است نشانه انسداد یا انزال بازگشتی باشد.

-WBC (گلبول سفید): باید کمتر از ۱ میلیون باشد. اگر بیشتر باشد (Pyospermia)، نشانه عفونت است که می‌تواند موقتاً باعث ناباروری شود و با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود.

-Liquefaction (زمان روان شدن): منی باید ظرف ۱۵ تا ۳۰ دقیقه آبکی شود. اگر بیشتر از ۶۰ دقیقه طول بکشد، اسپرم‌ها نمی‌توانند آزاد شوند.

جدول جمع‌بندی: وضعیت شما چقدر جدی است؟

پارامتروضعیت نرمال (سبز)وضعیت هشدار (زرد)وضعیت جدی (قرمز)
تعداد> ۱۵ میلیون۱۰ تا ۱۵ میلیون< ۵ میلیون
تحرک پیش‌رونده> ۳۲٪۲۰٪ تا ۳۲٪< ۱۰٪
شکل نرمال> ۴٪۲٪ تا ۳٪

< ۱٪

یک اصطلاح مهم پزشکی: سندروم OAT

اگر در آزمایش شما هر سه مورد (تعداد، تحرک و شکل) پایین باشد، به آن OAT (Oligo-Astheno-Teratozoospermia) می‌گویند. این شایع‌ترین الگویی است که در واریکوسل‌های شدید دیده می‌شود و معمولاً قوی‌ترین دلیل برای انجام جراحی واریکوسل است.

جدول درجات (گرید) واریکوسل برای تشخیص

گرید (درجه)نحوه تشخیص
گرید ۱ (خفیف)فقط با مانور والسالوا (زور زدن) قابل لمس است.
گرید ۲ (متوسط)بدون زور زدن و در حالت ایستاده قابل لمس است، اما دیده نمی‌شود.
گرید ۳ (شدید)بدون لمس کردن و از فاصله دور، مثل یک کیسه پر از کرم روی بیضه دیده می‌شود.

اپیدیدیم را با واریکوسل اشتباه نگیرید!

بسیاری از افراد در معاینه خانگی دچار ترس می‌شوند چون یک لوله نرم را پشت بیضه حس می‌کنند.

-اپیدیدیم (طبیعی): یک لوله نرم و طنابی‌شکل است که به پشت بیضه چسبیده و کاملاً طبیعی است (محل بلوغ اسپرم).

-واریکوسل (غیرطبیعی): شبکه‌ای از رگ‌های کلاف‌شده است که معمولاً بالای بیضه قرار دارد و حجمش بیشتر از یک لوله ساده است.

چه زمانی معاینه خانگی نگران‌کننده است؟

اگر در معاینه با موارد زیر روبرو شدید، حتماً نیاز به سونوگرافی دارید:

-اختلاف سایز محسوس: اگر بیضه سمت چپ (که واریکوسل دارد) به وضوح کوچک‌تر و نرم‌تر از سمت راست شده باشد (نشانه تحلیل رفتن بیضه).

-توده سفت و بدون درد: اگر روی خودِ بدنه بیضه یک دکمه سفت یا سنگریزه حس کردید که با فشار دادن درد نمی‌گیرد (این می‌تواند خطرناک باشد و ربطی به واریکوسل ندارد).

-درد با لمس: اگر با لمس آرام رگ‌های بالای بیضه، درد تیزی حس کردید.

3.6/5 - (66 امتیاز)

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

  • تصویر کاربر حافظ پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 439 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    من 19 سال سن دارم و جدیدا حدود ی ماه هست که احساس ميکنم واريکوسل دارم
    احساس میکنم رگ های که در سمت بیضه چپم هستن ورم دارن ...ولی موقع ادرار مشکلی ندارم و هيچ درديم حس نميکنم ...یعنی اصلا دردی ندارم...ولی میترسم که این مشکل بزرگی شه برام...لطفا راهنماييم کنين ...ممنون از شما
    خواهشا اگه ميشه زود راهنمایی کنين...ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سونو کنید
  • تصویر کاربر فردین جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 437 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر گرامی
    انشاالله که موفق و سربلند باشید
    میخواستم بدانم که ورزش های هوازی و پر تحرک باعث تشدید واریکوسل میشود یا نه ؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      نه
  • تصویر کاربر داود پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 627 مشاهده پرسش
    با سلام .من در حدود یک ساله که واریکوسل چپ و راستم رو عمل کردم ، بعد از 8 ماه خانومم باردار شد ولی متاسفانه در دوماهگی جنین سقط شد.
    سوال اول : علت سقط بچه می تواند به من ربط داشته باشد
    سوال دوم : در چند روز اخیر من در کشاله نزدیک بیضه ها احساس درد و بعضی اوقات تیر کشیدن بیضه ها رودارم ،آیا این امر طبیعی است
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      ارتباطی ندارد 2 طبیعی است
  • تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۲۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 446 مشاهده پرسش
    سلام.میخواستم ببینم من واریکسول گرید دو و سه دارم.میخوام ببینم آیا وقتی ک عمل کنم بازم بیضه هام کوچیک میمونه یا اینک دوباره ب حالت اولش برمیگرده؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۲۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      باید ببینم
  • تصویر کاربر علیرضا جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 430 مشاهده پرسش
    سلام جناب آقای دکتر وقتتون بخیر
    هفته پی از خدمتتون سوالی پرسیدم ولی متاسفانه جوابی دریافت نکردم
    خواهش میکنم پاسخ حقیر رو بفرمایید
    سلام آقای دکتر وقتتون بخیر باشه

    هفته پیش این سوال رو ازتون پرسیدم:
    سلام آقای دکتر
    من واریکوسل دارم و آزمایش اسپرم در رویان دادم.
    لطفا نظرتون رو بفرمایید.
    آیا اسپرمم صفر هست در مورد A؟
    آیا دیگه قدرت باروری ندارم؟
    و شما لطف کردید پاسخ دادین که:بله ازمایشتان خوب است نگران نباشید

    دیروز رفتم پیش دکتر کیانی دکتر خودم گفت آزمایشت خوب نیست و مورد A صفر است و به خاطر این تو آزمایش ننوشته مقدار A رو و باید عمل کنی.
    از حضورتون این سوال رو داشتم واقعا A صفر هست که ننوشته تو آزمایش؟
    و اینکه قدرت باروری ندارم باید عمل کنم؟لطف بفرمایید حقیر رو از نگرانی در بیارید.سپاس گذارم از لطفتون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      بایدمعاینه شوید
  • تصویر کاربر د.ج سه شنبه ۱۰ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 456 مشاهده پرسش
    سلام. حدود 3 ماه و نیم قبل عمل واریکوسل انجام دادم . آیا میتونم ورزش بدنسازی سبک انجام بدم؟ وضعیت اسپرم هم بهتر شده و الان تقریبا یک ماه هست که خانمم باردار شده ......ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۰ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      بله 6 ماه بعد
  • تصویر کاربر آرش دوشنبه ۲۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 464 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    میشه بگید هزینه عمل واریکوسل یک طرفه و دو طرفه به روش اندوسکوپی و همچنین میکرو سجری چقدر میشه؟
    در ضمن با بیمه تکمیلی دانا قرارداد دارید؟
    چون من از ایلام میام میخاستم بدونم کلا چند روز باید تهران باشم
    با تشکر از پاسخگویی
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۲۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      بر اساس تعرفه
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۷ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 801 مشاهده پرسش
    با سلام.
    من یه پسر 26 ساله هستم. قبلا واریکوسل درجه 3 داشتم. 2 سال پیش عمل کردم. حالا آزمایش اسپرموگرام دادم.خواستم ببینم وضعیتم چطوریه؟ واسه بچه دار شدن مشکل دارم یا نه؟ با تشکر
    color:Milky
    viscidity: Normal
    agglutination:None
    aggregtion: None
    volume:9
    pH:8
    count:107.93
    motile sperm:46.69
    Progressive Sperm: 42.59
    Round cell: 0.25
    Normal Morphology:90
    Abnormal morphology:10
    Head deficiency:5
    Neck deficiency:3
    tail deficiency:2
    teratozomia index:1
    sperm deformity index:0.1
    RBC(/HPF): 0-1
    spermatogenic(/HPF): 0-1
    Epihelial cells(/HPF): 0-1
    WBC(/HPF): 2-3
    Speed assesment********
    Rapid progressive:10.73
    Slow progressive:31.86
    Non progressive:4.10
    Immotile:53.31
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۷ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      حركت كم است
  • تصویر کاربر فرید شنبه ۷ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 453 مشاهده پرسش
    چه مدت بعد از عمل واریکوسل میشود نزدیکی کرد./
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۷ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      بلافاصله
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 642 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر میخواستم بدونم که واریکوسل تاثیری بر دوران بلوغ(حدود14سالگی)،رشد قدی و عضلانی و سایر علائم بلوغ دارد؟مخصوصا رشد قدی؟خیلی واسم مهمه ...ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      نه
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ملکی دوشنبه ۲۵ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 587 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    جناب دکتر بنده واریکوسل 3 چپ و 1 راست دارم و چند وقتی هست رگ های شکم از بالای ناف تا بخشی از آلت تناسلی حس درد و سفت شدن ، گشادی و تیر کشیدن شدید دارد و رگ آلت حس گز گز دارد و همینطور رگهای زیر شکم بالای پاها تیر میکشد آیا ربطی به واریکوسل دارد یا خیر ؟

    اگر ندارد نیازی میبینید به چه متخصصی مراجعه کنم و چه کسی ؟
    با نهایت سپاس و احترام .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۲۵ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      باید معاینه کنم 02122642744
  • تصویر کاربر بابک یکشنبه ۱۷ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 690 مشاهده پرسش
    با سلام و تبریک سال نو
    بنده از گیلان و شهر تالش مزاحمتون میشم و 36 سال دارم و از تاریخ 93/1/4 دچار خون شاشی شدم و هنوز ادامه دارد و هیچگونه دردی هم ندارم فقط درد خیلی خیلی خفیف تو کمرم احساس میکنم و رنگ آن صورتی و یا قهوه ای است . سابقه کلیه درد یا سنگ کلیه هم ندارم . چون متخصص ها تو مسافرت نوروزی هستند نزد پزشک عمومی رفتم ، ازمایش و سنوگرافی هم گرفتم ولی چیزی نشون نداد ولی یک روز قبل از خون شاشی کمردرد داشتم البته خیلی شدید نبود . پزشک عمومی گفت شاید سنگ ریزه دفع شده . طلفاً در زمینه مرا راهنمایی فرمائید . با سپاس بتاریخ 6/1/93
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۷ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      اگر تکرار شد اطلاع دهید
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه (مطب نیکان)

14:00 - 19:00

دوشنبه

تعطیل است

سه شنبه (مطب نیکان)

13:00 - 19:00

جستجو

حالب

+54 مطلب