اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

بهترین روش تشخیص واریکوسل از روی نشانه های آن

تصویر دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:
امروزه واریکوسل به عنوان شایعترین علت ناباروری مردان شناخته شده است. مردان زیادی بعلت واریکوسل به مراکز درمانی مختلف مراجعه می کنند و دنبال تشخیص واریکوسل و درمان آن هستند. در این مقاله به بررسی علائم واریکوسل و روش های تشخیص آن می پردازیم.

چگونه بفهمیم واریکوسل داریم؟

  • درد بیضه
  • پر شدگی رگ های آویزان کننده بیضه
  • احساس کیسه کرم در بالای بیضه
  • بی علامتی کامل می تواند از نشانه های واریکوسل باشد.

بزرگ کردن آلت تناسلی

 

تشخیص واریکوسل در خانه (توسط خود فرد)

بهترین مکان برای معاینه، حمام گرم است (چون گرما باعث شل شدن کیسه بیضه و پایین آمدن بیضه‌ها می‌شود که لمس عروق را آسان‌تر می‌کند).

مراحل معاینه شخصی:

-بایستید: واریکوسل معمولاً در حالت ایستاده خود را نشان می‌دهد و در حالت درازکش ناپدید می‌شود.

-مشاهده کنید: جلوی آینه بایستید. آیا سمت چپ (که واریکوسل در آن شایع‌تر است) توده‌ای شبیه “کیسه پر از کرم” دارد؟ یا رگ‌های آبی‌رنگ برجسته می‌بینید؟

-لمس کنید: به آرامی بالای بیضه را بین انگشت شست و اشاره لمس کنید. اگر رگ‌ها سالم باشند، مثل ماکارونی نپخته (سفت و صاف) هستند. اگر واریکوسل باشد، حسی شبیه به لمس کردن یک مشت کرم خاکی نرم یا ماکارونی پخته شده خواهید داشت.

مانور والسالوا واریکوسل چیست؟

بر اساس کتاب های مرجع ارولوژی، تشخیص واریکوسل به صورت قطعی با معاینه می باشد. این تکنیک کلیدی‌ترین روش برای تشخیص واریکوسل‌های خفیف (گرید ۱) است که در حالت عادی دیده یا لمس نمی‌شوند.

-روش انجام: پزشک از شما می خواهد که در حالی که ایستاده‌اید، نفس عمیقی بکشید، دهان و بینی خود را ببندید و مانند زمانی که می‌خواهید اجابت مزاج کنید (یا بادکنکی را به زور باد کنید)، به شکم خود فشار بیاورید (زور بزنید).

-چه اتفاقی می‌افتد؟: این کار فشار داخل شکم را بالا می‌برد. اگر دریچه‌های لانه کبوتری در سیاهرگ‌های بیضه خراب باشند، این فشار باعث می‌شود خون به سمت پایین (بیضه) پس بزند و رگ‌ها ناگهان متورم و قابل لمس شوند. اگر با زور زدن، بالای بیضه متورم شد، احتمالاً واریکوسل دارید.

علائم واریکوسل

بر اساس یافته های زیر، واریکوسل به سه درجه خفیف، متوسط و شدید تقسیم می شود.

نوع خفیف

زمانی است که در حالت طبیعی رگ سالم است وقتی بیمار بینی را گرفته و فشار می دهد رگ خراب شده برجسته می شود که به این واریکوسل نوع Ι گفته می شود.

نوع متوسط

در معاینه رگ خراب شده کاملاً گشاد و مشخص است و نیاز به فشار شکمی ندارد ولی اگر بیمار بینی خود را گرفته و فشار دهد برجستگی رگ 2 الی 3 برابر می شود که به آن واریکوسل نوع Π می گویند.

نوع شدید

در این حالت برجستگی رگ های بیضه با نگاه کاملاً مشخص و مثل کیسه پر از کرم در بالای بیضه دیده می شود و در معاینه بالای بیضه پر از رگ های گشاد شده می باشد و اگر بیمار بینی خود را گرفته و فشار دهد چند برابر خواهد شدکه به آن واریکسل گرید Ш می گویند. هزینه عمل جراحی واریکوسل بسته به شدت بیماری و یکطرفه یا دو طرفه بودن آن متفاوت است.

سونوگرافی واریکوسل چگونه است؟

سونوگرافی رنگی داپلر تقریبا در تمامی موارد ابتلا به واریکوسل انجام شده و آزمایش تشخیصی انتخابی می باشد. ورید های متسع و پیچ خورده در این سونوگرافی (با مقیاس خاکستری) دیده می شوند. انجام مانور والسالوا می تواند قطر ورید را افزایش دهد. در واریکوسل هایی که بدون علامت و تحت بالینی هستند امکان دارد قطر داخلی ورید اسپرماتیک 2 تا 3 میلی متر باشد.

در مواردی که واریکوسل بسیار کوچک یا تحت بالینی می باشد، نمی توان جهت تشخیص ابتلا به واریکوسل قطر ورید ها را به عنوان معیاری مطمئن در نظر گرفت. این قطر ها تنها جهت مستند سازی و بررسی های پاتولوژی به کار گرفته می شوند. سونوگرافی رنگی داپلر جهت بررسی تغییرات همودینامیکی مرتبط با این بیماری به کار گرفته می شود. در صورتی که قطر ورید کوچک باشد این تغییرات را می توان معیار تشخیص قرار داد.

سونوگرافی واریکوسل

اغلب در هنگام تنفس آرام، ایستادن یا انجام مانور والسالوا بازگشت جریان خون در این ورید ها دیده می شود. در تحلیل طیفی داده ها الگو های مختلفی از جریان خون در این ورید های متسع نشان داده می شود. با این حال، اختصاصی ترین الگوی تشخیصی الگوی جریان خون وریدی است که به بیضه ها رسیده و با افزایش فشار شکمی افزایش می یابد. در یک مطالعه از یک سیستم امتیاز دهی جهت تشخیص واریکوسل استفاده شد.

برای آگاهی از بیماری واریکوسل و صحبت هایی که در مورد درمان واریکوسل با یخ، نخ و از این قبیل موارد در میان مردم شایع شده است بر روی لینک درمان واریکوسل کلیک کنید.

این سیستم به طور کلی یافته های انفرادی ذکر شده را در بر گرفته و به هر کدام از آن ها امتیاز دهی می کند. تصور بر این است که این فرایند نسبت به معاینه فیزیکی نتایج اختصاصی تری ارائه می دهد.سونوگرافی داپلر در بازه زمانی پس از عمل نیز جهت بررسی اثرات درمانی جراحی و پایش بروز مجدد بیماری اهمیت فراوانی دارد.

در اغلب موارد، ترمیم میکروسرجیکال (جراحی میکروسکوپی) واریکوسل انجام می شود. همچنین تحقیقات بیان دارند که سونوگرافی رنگی داپلر در ترسیم آناتومی و نمایش الگو های جریان آناستوموز میکروسرجیکال مفید است. به همین دلیل معمولا جهت تشخیص و پیگیری واریکوسل انجام سونوگرافی رنگی داپلر از کیسه بیضه پیشنهاد می شود.

تشخیص واریکوسل با آزمایش اسپرم

در رابطه با نحوه تشخیص واریکوسل با آزمایش اسپرم باید گفت که اگر پزشک به وجود واریکوسل مشکوک شود، انجام یک آزمایش سونوگرافی را درخواست خواهد داد. در صورتی که فرد با مشکلات باروری مواجه باشد، پزشک جهت بررسی کیفیت اسپرم ها انجام یک آزمایش اسپرم را برای او تجویز می کند.

آزمایش اسپرم به تنهایی نمی‌گوید “شما واریکوسل دارید”، بلکه آسیب‌های ناشی از واریکوسل را نشان می‌دهد. در واقع بسیاری از افراد واریکوسل دارند اما آزمایش اسپرمشان سالم است (که معمولاً نیاز به عمل ندارند). الگوی کلاسیک واریکوسل در آزمایش اسپرم (الگوی استرس):

در اینجا یک راهنمای ساده و کاربردی برای خواندن برگه‌ی آزمایش آورده شده است. اعداد زیر «حداقل‌های طبیعی» هستند؛ یعنی اگر اعداد شما بالاتر از این باشد، وضعیت نرمال است.

۱. تعداد اسپرم: این عدد نشان می‌دهد در هر میلی‌لیتر منی، چند میلیون اسپرم وجود دارد. حد نرمال آن بالای ۱۵ میلیون در هر میلی‌لیتر است.

-تفسیر شدت مشکل:

    • ۱۰ تا ۱۵ میلیون (خفیف): شانس بارداری طبیعی وجود دارد، اما ممکن است زمان‌بر باشد.

    • ۵ تا ۱۰ میلیون (متوسط): احتمال بارداری طبیعی کم است؛ معمولاً کاندیدای IUI (تزریق اسپرم به رحم) هستند.

    • زیر ۵ میلیون (شدید – الیگواسپرمی شدید): وضعیت جدی است. معمولاً نیاز به IVF یا میکرواینجکشن است.

    • صفر (آزواسپرمی): هیچ اسپرمی وجود ندارد (نیاز به نمونه‌برداری از بیضه).

۲. تحرک اسپرم: اسپرم باید شنا کند تا به تخمک برسد. حد نرمال مجموع اسپرم‌های پیش‌رونده باید بالای ۳۲٪ باشد (یا مجموع کل متحرک‌ها بالای ۴۰٪).

این بخش معمولاً به سه دسته تقسیم می‌شود:

-Progressive (پیش‌رونده): اسپرم‌هایی که مستقیم و سریع به جلو حرکت می‌کنند (بهترین نوع).

-Non-Progressive: در جا حرکت می‌کنند یا دور خود می‌چرخند (مفید نیستند).

-Immotile: کاملاً بی‌حرکت

 ۳. شکل اسپرم: این بخش سخت‌گیرانه‌ترین قسمت آزمایش است و اغلب باعث نگرانی بی‌مورد می‌شود. در این فاکتور، شکل سر و دم اسپرم بررسی می‌شود. حد نرمال آن بالای ۴٪ (بله، فقط ۴ درصد!) است.

-تفسیر: اگر در آزمایش شما نوشته شده ۹۵٪ اسپرم‌ها غیرطبیعی (Abnormal) هستند، نترسید! اگر فقط ۵٪ یا ۴٪ نرمال باشند، شما در محدوده سلامت هستید.

-وضعیت جدی: اگر شکل نرمال زیر ۲٪ یا ۱٪ باشد، نفوذ اسپرم به تخمک به صورت طبیعی بسیار دشوار است (عارضه: تراتواسپرمی).

۴. سایر فاکتورهای مهم (علائم خطر)

-Volume (حجم منی): باید بین ۱.۵ تا ۵ میلی‌لیتر باشد. حجم خیلی کم (زیر ۱) ممکن است نشانه انسداد یا انزال بازگشتی باشد.

-WBC (گلبول سفید): باید کمتر از ۱ میلیون باشد. اگر بیشتر باشد (Pyospermia)، نشانه عفونت است که می‌تواند موقتاً باعث ناباروری شود و با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود.

-Liquefaction (زمان روان شدن): منی باید ظرف ۱۵ تا ۳۰ دقیقه آبکی شود. اگر بیشتر از ۶۰ دقیقه طول بکشد، اسپرم‌ها نمی‌توانند آزاد شوند.

جدول جمع‌بندی: وضعیت شما چقدر جدی است؟

پارامتروضعیت نرمال (سبز)وضعیت هشدار (زرد)وضعیت جدی (قرمز)
تعداد> ۱۵ میلیون۱۰ تا ۱۵ میلیون< ۵ میلیون
تحرک پیش‌رونده> ۳۲٪۲۰٪ تا ۳۲٪< ۱۰٪
شکل نرمال> ۴٪۲٪ تا ۳٪

< ۱٪

یک اصطلاح مهم پزشکی: سندروم OAT

اگر در آزمایش شما هر سه مورد (تعداد، تحرک و شکل) پایین باشد، به آن OAT (Oligo-Astheno-Teratozoospermia) می‌گویند. این شایع‌ترین الگویی است که در واریکوسل‌های شدید دیده می‌شود و معمولاً قوی‌ترین دلیل برای انجام جراحی واریکوسل است.

جدول درجات (گرید) واریکوسل برای تشخیص

گرید (درجه)نحوه تشخیص
گرید ۱ (خفیف)فقط با مانور والسالوا (زور زدن) قابل لمس است.
گرید ۲ (متوسط)بدون زور زدن و در حالت ایستاده قابل لمس است، اما دیده نمی‌شود.
گرید ۳ (شدید)بدون لمس کردن و از فاصله دور، مثل یک کیسه پر از کرم روی بیضه دیده می‌شود.

اپیدیدیم را با واریکوسل اشتباه نگیرید!

بسیاری از افراد در معاینه خانگی دچار ترس می‌شوند چون یک لوله نرم را پشت بیضه حس می‌کنند.

-اپیدیدیم (طبیعی): یک لوله نرم و طنابی‌شکل است که به پشت بیضه چسبیده و کاملاً طبیعی است (محل بلوغ اسپرم).

-واریکوسل (غیرطبیعی): شبکه‌ای از رگ‌های کلاف‌شده است که معمولاً بالای بیضه قرار دارد و حجمش بیشتر از یک لوله ساده است.

چه زمانی معاینه خانگی نگران‌کننده است؟

اگر در معاینه با موارد زیر روبرو شدید، حتماً نیاز به سونوگرافی دارید:

-اختلاف سایز محسوس: اگر بیضه سمت چپ (که واریکوسل دارد) به وضوح کوچک‌تر و نرم‌تر از سمت راست شده باشد (نشانه تحلیل رفتن بیضه).

-توده سفت و بدون درد: اگر روی خودِ بدنه بیضه یک دکمه سفت یا سنگریزه حس کردید که با فشار دادن درد نمی‌گیرد (این می‌تواند خطرناک باشد و ربطی به واریکوسل ندارد).

-درد با لمس: اگر با لمس آرام رگ‌های بالای بیضه، درد تیزی حس کردید.

3.6/5 - (67 امتیاز)

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

  • تصویر کاربر اميرعلي سه شنبه ۲ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 530 مشاهده پرسش
    پسر دو ساله من يك هفته هستش كه متوجه شدم بيضه راستش بزرگتر از چپش هستش البته از وقتي كه از پوشك گرفتمش متوجه شدم تا قبل از اون وقتي ميشستمش اينجوري نبود يك مرتبه اينجوري بود
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر احمدی سه شنبه ۲ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 408 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    پسری 17 ساله ام که مدت 3 سال خودارضایی میکنم
    دکتر یه چند وقتیه یه درد بسیار خفیف در دو بیضه احساس میکنم که خودش خود به خود خوب میشه
    گاهی یک بیضه ( بعضی موقع ها چپ بعضی موقع ها راست ) و گاهی هردو بیضه هس
    لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر احمدی دوشنبه ۲۴ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      دکتر درد بیشتر به صورت تیر کشیدن هس ولی خفیفه
    2. تصویر کاربر احمدی سه شنبه ۲۵ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      دکتر البته بعضی موقع ها درد هم طول میکشه همینجور خفیف ولی خب مثلا اگه خواب برم بعدش بیدار شم دیگه نیست
      اون معاینه واریکوسل هم که آموزشش رو دادید رو انجام دادم و کیسه بیضه رو بررسی کردم چیز خاصی ندیدم
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ناصر یکشنبه ۲۳ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 464 مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشید من از مریض های شما هستم 3سال پیش واریکوسل عمل کردم ولی الان بیضه سمت چپم خیلی ورم داره به گونه ای که خط وسط دوتا بیضه مساوی نیست... مشکلی نیست.؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۳ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      سونو کنید بیایید ببینم
  • تصویر کاربر الف-ق شنبه ۲۲ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 455 مشاهده پرسش
    اگر فردی بیضه چپش رو که تومور خوش خیم داشته در بیاره .. ایا در سالهای بعد براش مشکلی پیش میاد ؟

    ( چه به لحاظ باروری و اسیب رسیدن به کلیه ها و سایر مشکلات )

    چه ازمایشاتی باید انجام بده تا مطمئن بشه مشکلی نداره ؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۲ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      شانس باروری کم میشود
  • تصویر کاربر Sonax جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 487 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ایا کیست 7 میلی متری در اپیدیدیم راست مشکل زاست و بزرگتر میشه؟
    و بیضه 4×2 سانتی کوچک نیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      نیاز به جراحی مدارد
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      ندارد
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر Mohammad جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 802 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید دوتا مشکل دارم و واقعا دنبال حل کردنش میگردم ولی تا الان نتونستم حلش کنم
    اولی اینکه هر روز صبح که بیدار میشم میبینم مقداری منی از بدنم خارج شده بدون اینکه تحریک جنسی شده باشم و دوم اینک میخواستم بدونم اینکه اندام جنسی رو به جلو هست و یه حالتی شبیه تورم داره راه درمانی داره یا نه
    قبلا خود ارضایی میکردم و یه مدت بعد متوجه این دو موضوع شدم و مطمئنم دلیل هردوی اینها خود ارضائی بوده ولی نتونستم درمانش کنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      با ترک وورزش ونشاط وبا زمان بهتر میشود
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 526 مشاهده پرسش
    با سلام. من 6ماه پیش عمل واریکوسل داشتم .تو پیج اینستاگرام تون دیدم گه گفته بودین سفتی بیضه یکی از علاعم سرطان بیضه هست. ..من هم بعضی اوقات بیضه ام صفت میشود و دوباره شل میشود میخواستم ببینم که آیا امکان این را دارد که خدای نکرده این اتفاق افتاده باشد...درضمن من برای واریکوسل سونوگرافی انجام داده بودم اگر خدای نکرده مشکلی بود آیا توی اون سونو مشخص میشد..لطفا جواب بدین.باتشکر فراوان ومن بعد از خود ارضایی پایین کمرم چند دقیقه ای میسوزه آیا این عادیه؟؟؟با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      سونو سرطان را مسخص میکند
  • تصویر کاربر امیرپیام شنبه ۲۲ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 452 مشاهده پرسش
    عوارض عمل بیوپیسی بیضه
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۲ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      عاضه خاصی ندارد
  • تصویر کاربر بهروز شنبه ۲۲ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 477 مشاهده پرسش
    با سلام حدود 2 سال است چوشی سفید رنگ و سفت اما بدون درد بر روی کیسه بیضه ام زده جدیدا کمی بزرگتر شده و مانند جوش سر چرکی هستش .درد و خارش و اذیت نداره. جهت اطلاع 5 ماه پیش به دلیل بیماری لنفوم پیوند مغز استخوان کردم اما این جوش قبل بیماری سرطانم هم بود، ممنون میشم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۲ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      این زگیل نیست
  • تصویر کاربر حیدر شنبه ۲۲ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 538 مشاهده پرسش
    H&amp;i:
    سلام دکتر بزرگوار
    بنده حیدر ایمنی
    مردی 42 ساله هستم
    چند وقتی است دانه هایی در زیر و اطراف آلت تناسلی ام پدیدار گشته که ابتدا بشکل دانه ای ریز سفید بودند اما بتازگی با شیو کردن و تراشیدن شکل جدیدی گشتند که سوزش هم دارد و در پیوست آزمایش و عکس از ناحیه مربوطه ارسال میشود👇
    ممنون میشوم که راهنمایی ام کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۲ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      ظاهرش زگیل نیست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر ملکی دوشنبه ۲۵ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 599 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    جناب دکتر بنده واریکوسل 3 چپ و 1 راست دارم و چند وقتی هست رگ های شکم از بالای ناف تا بخشی از آلت تناسلی حس درد و سفت شدن ، گشادی و تیر کشیدن شدید دارد و رگ آلت حس گز گز دارد و همینطور رگهای زیر شکم بالای پاها تیر میکشد آیا ربطی به واریکوسل دارد یا خیر ؟

    اگر ندارد نیازی میبینید به چه متخصصی مراجعه کنم و چه کسی ؟
    با نهایت سپاس و احترام .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۲۵ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      باید معاینه کنم 02122642744
  • تصویر کاربر بابک یکشنبه ۱۷ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 703 مشاهده پرسش
    با سلام و تبریک سال نو
    بنده از گیلان و شهر تالش مزاحمتون میشم و 36 سال دارم و از تاریخ 93/1/4 دچار خون شاشی شدم و هنوز ادامه دارد و هیچگونه دردی هم ندارم فقط درد خیلی خیلی خفیف تو کمرم احساس میکنم و رنگ آن صورتی و یا قهوه ای است . سابقه کلیه درد یا سنگ کلیه هم ندارم . چون متخصص ها تو مسافرت نوروزی هستند نزد پزشک عمومی رفتم ، ازمایش و سنوگرافی هم گرفتم ولی چیزی نشون نداد ولی یک روز قبل از خون شاشی کمردرد داشتم البته خیلی شدید نبود . پزشک عمومی گفت شاید سنگ ریزه دفع شده . طلفاً در زمینه مرا راهنمایی فرمائید . با سپاس بتاریخ 6/1/93
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۷ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      اگر تکرار شد اطلاع دهید
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه (مطب نیکان)

14:00 - 19:00

دوشنبه

تعطیل است

سه شنبه (مطب نیکان)

13:00 - 19:00

جستجو

حالب

+54 مطلب