حالب چیست؟ | دفع سنگ کلیه از لوله حالب

هر گونه انسداد در مسیر لوله حالب به منزله خفه کردن کلیه ها می باشد و هر چه سریعتر باید عامل انسدادی لوله حالب برطرف گردد. در این مقاله بیماری های لوله ی حالب از جمله وجود سنگ در آن بررسی شده است.

قطر لوله حالب چقدر است؟

لوله هالب به قطر 5 میلی متر است. این لوله، کلیه را به مثانه وصل می کند.

حالب چیست؟

حالب وظیفه ی انتقال ترشحات کلیه ها یا همان ادرار را از کلیه ها به مثانه بر عهده دارد. لوله حالب با انقباضات منظم خود که توسط اعصاب اتوماتیک سمپاتیک و یا پاراسمپاتیک کنترل می شود عمل تخلیه خود را انجام می دهد. لوله حالب در حقیقت به مانند لوله تنفسی کلیه می باشد.

حالب کجاست

حالب کجاست؟

حالب لوله ای است که وظیفه انتقال ادرار از کلیه ها به سمت مثانه را عهده دار است. در بدن هر فرد دو لوله حالب (ureter) قرار دارند که هر کدام به یک کلیه متصل است. نیمه بالایی حالب در داخل معده قرار دارد و نیمه پایینی آن نیز در ناحیه لگن است.

طول لوله حالب در بزرگسالان به صورت میانگین در حدود 10 الی 12 اینچ ( 25 الی 30 سانتی متر ) است. این لوله دارای دیواره های ضخیم عضلانی، فیبری و روکش مخاطی است و می تواند به راحتی منقبض شود.

مدت زمان دفع سنگ کلیه از حالب

حالب کلیه

یکی از شایعترین علل انسداد حالب حرکت سنگ از کلیه و گیر افتادن آن در لوله حالب می باشد. حرکت سنگ به طرف حالب دردی را ایجاد می که شاه درد عالم پزشکی بوده و حتی از درد زایمان در خانم ها نیز شدید تر می باشد.

مشخصات این درد عبارتند از: درد شدید ناگهانی که به صورت موجی به سراغ فرد آمده و او را زمین گیر و مستأصل می کند. تهوع، استفراغ، رنگ پریدگی، خون در ادرار ، تغییر رنگ ادرار و در کسانی که تک کلیه ای هستند قطع کامل ادرار می تواند از نشانه های گیر افتادن سنگ در لوله حالب باشد.

سنگ درون لوله حالب

امروزه قطعی ترین روش تشخیص گیر افتادن سنگ در لوله حالب انجام سی تی اسکن بدون تزریق و با تزریق می باشد. سونوگرافی اغلب گشاد شدگی کلیه ها یا هیدرونفروز را گزارش می کند که نشانه انسداد لوله حالب می باشد.

در صورت ایجاد چنین دردی بلافاصله به نزدیکترین اورژانس بیمارستانی مراجعه کرده و باید اقدامات تشخیصی و درمانی انجام گردد. از شما در اورژانس بیمارستان معاینه بالینی، آزمایش خون و ادرار و سونوگرافی و در صورت نیاز سی تی اسکن انجام خواهد شد و با تزریق مسکن های قوی که اغلب مورفین یا پتدین و یا کتورولاک است، درد شما تسکین پیدا خواهد کرد. اگر تب داشتید یا تک کلیه هستید و یا حامله می باشید باید به پزشک اطلاع دهید که شما را در بیمارستان بستری نمایند.

پروگزیمال حالب چیست؟

بخش بالایی از لوله حالب در بین نقطه برخورد حالب با لگن و بالاتر از مفصل ساکروایلیاک قرار دارد. سنگ های پروگزیمال حالب به صورت میانگین اندازه ای بیشتر از یک سانتی متر دارند و در معیار اندازه گیری قرار می گیرند. سنگ هایی که در دفع شدن به شکل طبیعی و سریع با مشکل مواجه می شوند، در نهایت منجر به کولیک مکرر کلیه و یا انسداد ادرار خواهند شد.

لوله حالب پروگزیمال در کدام ناحیه از بدن قرار دارد؟

در انتهای بخش پروگزیمال لوله حالب، لگن و کلیه ها قرار دارند. در بخش دیگر نیز مثانه فرد به حالب متصل است. لوله حالب از ابتدای شریان کلیوی تا این نواحی و مثانه کشیده می شود تا جریان ادرار را از کلیه ها به سمت مثانه هدایت کند.

علائم سنگ کلیه در حالب

سنگ در حالب کلیه ممکن است هیچ علامت یا نشانه ای نداشته باشد. نشانه ها و علائم به محل رخداد انسداد، کامل بودن یا نسبی بودن انسداد، سرعت مسدود شدن و تحت تاثیر قرار گرفتن یک یا هر دو کلیه بستگی دارند. نشانه ها و علائم می توانند شامل موارد زیر شوند:

  • درد
  • تغییرات در مقدار ادرار تولید شده
  • دشوار بودن ادرار
  • وجود خون در ادرار
  • عفونت های مکرر مجاری ادراری
  • فشار خون بالا (هایپرتانسیون)

دفع سنگ کلیه از لوله حالب

اگر مسیر لوله حالب تنگی نداشته باشد و اندازه سنگ زیر 4 میلی متر باشد در 95 درصد با درمان های داروئی و مصرف مایعات زیاد و ورزش کردن خودبه خود دفع می شوند و نیاز به اقدام بعدی نیست.

اگر اندازه سنگ بین 4 تا 6 میلی متر باشد 50 درصد احتمال خودبه خود افتادن سنگ وجود دارد و لذا اگر اندازه سنگ حالب زیر 6 میلی متر باشد به شرط اینکه:

1- بیمار تک کلیه نباشد.

2- تب نداشته باشد.

3- حامله نباشد،

به بیمار توصیه می شود دو هفته با مصرف مایعات زیاد و افزایش تحرک بدنی و با ادرار کردن در داخل ظرفی از نظر مشاهده سنگ دفع شده، در جهت دفع سنگ تلاش کند.

درمان سنگ کلیه گیر کرده در حالب

اگر بعد از دو هفته سنگ کلیه در حالب دفع نشود و یا اندازه سنگ گیرافتاده بالای 6 میلی متر باشد دو روش درمانی برای درمان این سنگ ها وجود دارد:

thCAW596LD

1- سنگ شکنی برون اندامی یا ESWL

در این روش که در فیلم زیر می بینید شما بدون بیهوشی و به صورت سرپائی به مدت 15-20 دقیقه زیر دستگاه سنگ شکنی می خوابید و دستگاه با متمرکز کردن امواج سنگ شکنی روی سنگ حالب اقدام به خرد کردن سنگ گیر افتاده حالب می کند.

عمل سنگ شکنی ESWL در موارد زیر توصیه نمی شود:

1- افراد چاق

2- افراد حامله

3- افراد دارای اختلال در انعقاد خون

سنگ شکن کلیه

2- سنگ شکنی درون اندامی یا TUL

دومین و مؤثرترین روش درمان سنگ حالب عمل سنگ شکنی درون اندامی یا TUL می باشد. در این روش که با بی حسی کمری و در اطاق عمل و به صورت سرپائی انجام می شود، با عبور دوربین آندوسکوپی از داخل مجرای ادراری به مثانه و لوله حالب محل گیر کردن سنگ حالب مشخص و با استفاده از امواج سنگ شکنی لیزر روی پنوماتیک سنگ را کاملاً خرد کرده و با پنس خارج می کنیم.

 در مواقعی جهت دفع شدن سنگ های خردشده داخل لوله حالب، لوله ای قلاب مانند به نام جی جی گذاشته می شود که در شکل زیر می بینید. و چهار هفته بعد به صورت سرپائی خارج می گردد.

فیلم کامل عمل TUL را می توانید در قسمت زیر مشاهده نمائید.

3- عمل لاپاراسکوپی

سومین درمان سنگ های بزرگ لوله حالب، عمل جراحی می باشد که در گذشته به صورت عمل جراحی باز ولی امروزه در راستای شعار عمل های جراحی بزرگ از شکاف کوچک تکنیک لاپاراسکوپی می باشد. در این روش به جای برش یک وجبی در شکم با عبور لوله هایی باریک به نام تروکار به داخل شکم و تزریق هوا و عبور دوربین محل سنگ حالب را مشخص کرده و با برش روی آن، سنگ حالب را خارج می کنیم که کیفیت عمل را در فیلم زیر مشاهده می نمائید.

سنگ حالب در بارداری

از جمله رایج ترین دلایل بروز درد معده در خانم های باردار می توان به وجود سنگ کلیه و حالب اشاره کرد. سنگ حالب در بارداری می تواند منجر به مسدود شدن مسیر کلیه شده و در نتیجه عفونت را ایجاد کند.

این عفونت در دیگر نواحی بدن پخش می شود. در نتیجه ممکن است خانم باردار زودتر از موعد نیاز به بستری شدن در بیمارستان و طی کردن درمان های لازم جهت به دنیا آوردن کودک را داشته باشد.

سنگ های کلیه دردناک از هر 3300 زن باردار، یک نفر را مبتلا می کنند. احتمال شکل گیری این سنگ ها در بانوانی که سابقه به دنیا آوردن کودک در گذشته را داشته اند، نسبت به افرادی که بارداری اول را تجربه می کنند، بیشتر است. بیشتر خانم هایی که سنگ کلیه و حالب دارند، معمولا در ماه های چهارم الی ششم با مشکلات مختلفی مواجه می گردند.

انواع دیگر بیماری های لوله ی حالب

1- دوتایی شدن حالب

دوتایی شدن حالب که عارضه ای مادرزادی است به وضعیتی گفته می شود که دو حالب بر روی یک کلیه تشکیل می شود. حالب دوم می تواند سالم بوده و یا تنها قسمتی از آن تشکیل شده باشد. در صورتی که هیچ کدام از حالب ها به درستی کار نکنند، ادرار می تواند به کلیه برگشته و سبب آسیب رساندن به آن شود.

2- وجود یک ناهنجاری در محل اتصال حالب به کلیه یا مثانه

اتصال غیر عادی بین حالب و کلیه (اتصال میزنای و لگنچه) می تواند سبب تورم کلیه و در نهایت توقف عملکرد آن شود. این ناهنجاری مادرزادی بوده و یا می تواند با رشد عادی کودک و در اثر یک آسیب یا جای زخم به وجود آید. همچنین، در موارد نادر این عارضه می تواند ناشی از تشکیل یک تومور نیز باشد. یک اتصال نادرست بین حالب و مثانه می تواند سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها شود.

3- یورتروسل

در صورتی که لوله ی حالب بسیار تنگ باشد و اجازه عبور جریان ادرار به صورت عادی را ندهد، ممکن است یک برآمدگی کوچک (یورتروسل) در آن تشکیل شود که معمولا در قسمت نزدیک به مثانه تشکیل می شود. این تورم و برآمدگی می تواند جریان ادرار را مسدود کرده و سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها شود. این وضعیت امکان دارد به کلیه آسیب برساند.

4- فیبروز رترو پریتوئن

این اختلال نادر هنگامی رخ می دهد که بافت فیبروز در ناحیه خلفی شکم رشد می کند. این فیبر ها می توانند در اثر سرطان ها یا برخی دارو های درمان میگرن رشد کنند. این فیبر ها میزنای ها را احاطه کرده و آن ها را مسدود می کنند که چنین وضعیتی سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها می شود.

دیگر عوامل احتمالی

عوامل مختلفی در درون و بیرون میزنای می توانند سبب انسداد آن شوند این عوامل شامل موارد زیر می شوند:

✅ یبوست شدید، با اینکه بیشتر در کودکان شیوع دارد اما در بزرگسالان هم اتفاق می افتد.

✅  تومور های سرطانی و غیر سرطانی

✅  رشد بافت داخلی مانند آندومتروزیس در زنان

✅ تورم طولانی مدت دیواره میزنای که معمولا ناشی از بیماری هایی مانند سل یا عفونتی انگلی به نام شیستوزومیازیس می باشد.

بیماری های حالب

اما توصیه های اینجانب در رابطه با سنگ حالب

1- لوله حالب به منزله نفسگاه کلیه می باشد و گیر افتادن سنگ و یا هر علتی که آن را ببندد مثل فشار به کلیه جهت خفه کردن می باشد و باید هر چه سریعتر درمان شود.

2- 95 درصد سنگ های زیر 4 میلی متر و 50 درصد سنگ های بین 4-6 میلی متر خودبخود دفع می شود.

3- حداکثر زمان برای دفع کردن 2-3 هفته است و اگر سنگ دفع نشود باید سریعاً جهت جلوگیری از خفه شدن و از دست دادن کلیه خود به پزشک مراجعه نمائید.

4- افراد تک کلیه و خانم های حامله و بیماران تب دار با سنگ انسدادی حالب باید اورژانسی در بیمارستان بستری شوند.

5- با انجام چکاب منظم و با شعار پیشگیری بهتر از درمان است، و مصرف مایعات هر دو ساعت یک لیوان و مصرف کم نمک از تشکیل سنگ در کلیه و گیرافتادن آن در لوله حالب جلوگیری نمائید.

در صورت داشتن سنگ حالب جهت اخذ نوبت با شماره تلفن 22642744-021 تماس بگیرید.

دکتر کرمی متخصص کلیه و مجاری ادراری

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر نادر یکشنبه ۲۵ آذر ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام اینجانب دچار بیماری سنگ کلیه شده ام و طی سونگرافی و مراجعه به اورولوژیست شهرمان متوجه شدم که باید سنگ شکسته و خارج شود آیا امکانش هست با ارسال نتایج سونوگرافی یک وقت عمل سنگ شکنی به بنده بدین
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۴ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
      بفرستید ببینم
    2. تصویر کاربر نادر شنبه ۲۴ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
      فرستادم
    3. تصویر کاربر نادر شنبه ۲۴ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
      جناب دکتر عکس سونو رو هم میفرستم
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۵ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
      اب زیاد بخورید دفع نیشود
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۷ دی ۹۷( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    سونوگرافی انجام دادم
    در حالت پر مثانه 350 cc ادرار میگیره
    بعد از دو بار تخلیه 60 cc باقی مانده
    آیا طبیعی است یا نه
    باید چه کار کرد
    موقع تخلیه نشدن ادرار بیضه،کلیه و کشاله سم
    ت راستم درد میکنه حتی کف پای راستم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۷ دی ۹۷( 10 ماه پیش)
      زیر ۱۰۰. مشکلی ندارد
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۲۰ آذر ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ببخشید در استان قم به کدام دکتر برای اورولوژ مراجعه کنیم ؟ چون به فردی مثل شما دسترسی نداریم این را می پرسم ممنون از جوابتون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۰ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
  • تصویر کاربر سمیه شنبه ۱۷ آذر ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب آقای دکتر کرمی من خانم باردار 22 هفته اولین حاملگی هستم با سنگ کلیه 7 میلی متری در حالب که درد بیشتری دارم و غیرقابل تحمل که ۳ روز با این درد دارم تحمل میکنم و دوبار هم مورفین و ۳ بارهم شیاف دیکلوفناک 50 مصرف کردم و استرس زیادی بابت این مسکن ها دارم و دکتر ها هم گفتن باید تحمل کنم تا آخر بارداری تا سنگ دفع بشه و نگران سلامتی بچه و خودم هستم لطفا کمکم کنید من باید چیکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۷ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
  • تصویر کاربر رقیه شنبه ۱۷ آذر ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سنگ حالب ده میل ,عمل Tul انجام شد ولی بهد از سونوگرافی مشاهده شد که سنگ کامل دفع نشده وبعد از سه ماه سنگ هفت میل مشاهده شد,ودکتر عمل مجدد Tulرو پیشنهاد داد,آیا کم کاری از پزشک معالج بوده وبهتره پزشک دیگری مراجعه کنیم ,
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۷ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
      تکرار کنید
  • تصویر کاربر سمیه چهارشنبه ۱۴ آذر ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام چند دیقه پیش سوال فرستادم خیلی دوست دارم سنگ شکن را پیش شما انجام بدم ولی نمیدونم هزینش چقدر میشه چون از لحاظ مالی ضعیفم رفتم سعادت اباد بیمارستان شهیدمدرس برای روز پنج شنبه 8 یعنی 2روز دیگه نوبت دادن ولی میترسم دستگاه سنگمو نشکنه باید ازبه راه لوله مثانه انجام بدن بازم هزینه میگیرن به نظر شما همون اول از راه مثانه وارد بشن بهتره؟؟ بهدش گفتن چون دوتا سنگه اولیشو یه روز انجام میدیم چند روز دیگه دومیشو انجام میدن به نظر شما همون اول از راه مثانه وارد بشن بهتره تا. یه بار دفع بشه ؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۱۴ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
      بايد مدارك را ببينم
  • تصویر کاربر سمیه چهارشنبه ۱۴ آذر ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وعرض ادب 12ساله کلیه هام سنگ ساز هستند 10روز پیش سنو دادم دوتا سنگ اکوزن یکی 6میلیمتر دیگری 8/5میلیمتر درکالیس پل میانی وتحتانی هست ایا از طریق لوله مثانه شکسته شود یا اون دستگاهی که روی کلیه میزارن جواب میده؟ صبح پنج شنبه نوبت دارم لطفا راهنمایم کنید؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۱۴ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
      بهترين درمان سنگ شكني است
  • تصویر کاربر محسن سه شنبه ۱۳ آذر ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام. آقای دکتر برای اینکه سنگ حالب راحت تر دفع بشه چه چیزهایی بخوریم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۳ آذر ۹۷( 11 ماه پیش)
  • تصویر کاربر آزيتا یکشنبه ۲۷ آبان ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام.
    سوزش و تكرر ادرار دارم
    كشت و آزمايش و سونوگرافي انجام دادم
    دكتر زنان هم رفتم .. طبق اطلاعات بدست اومده از سمت دكترا هيچ مشكل خاصي ندارم حتي عفونت
    دكتر مهرداد فلاح شمارو معرفي كرد سلام هم رسوند
    وقت گرفتم از بيمارستان نيكان براي ٢ بهمن اما من از كليه هام ميترسم يوقت با اين تكرر ادرار به مشكل بخوره
    ممنون ميشم راهنماييم كنيد مرسي
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۷ آبان ۹۷( 1 سال پیش)
      باید نوار عصب مثانه بگیرید تماس۰۲۱۲۲۶۴۲۷۴۴ ۰۲۱۷۱۰۶۲۳۰۰ برای نوار مثانه
  • تصویر کاربر سلمان یکشنبه ۲۷ آبان ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر. با عرض پوزش ۳ عدد سنگ درون حالب اومده که عکس سونو گرافی امروز رو براتون میفرستم.
    لطفا راهنمایی کنین.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۷ آبان ۹۷( 1 سال پیش)
      باید سنگ شکنی درون حالب شود فیلم عمل من را ببینید۰۲۱۲۲۶۴۲۷۴۴
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر