به دفع اضطراری و ناگهانی و غیرارادی ادرار بی اختیاری اورژانسی یا اضطراری می گویند. در این نوع بی اختیاری فرد به صورت ناگهانی احساس دفع ادرار می کند و چه بسا اگر دیر به دستشویی برود خودش را خیس می کند.
پوست گردو — بهویژه پوست سبز بیرونی (اکاردیوم) و پوست چوبی داخلی گردو — از دیرباز در طب سنتی ایران، چین، و کشورهای مدیترانهای بهعنوان داروی گیاهی استفاده شده است. یکی از کاربردهای سنتی این گیاه، کمک به بهبود عملکرد مثانه و کاهش علائمی مثل بیاختیاری ادرار و تکرر ادرار بوده است.
در این مقاله این ادعا را از زوایای مختلف بررسی میکنیم: ریشههای تاریخی و سنتی استفاده از پوست گردو، ترکیبات فعال آن، شواهد علمی موجود، نحوه مصرف، احتیاطها، و مهمتر از همه — مقایسه با درمانهای اثباتشده پزشکی.
ریشههای سنتی گردو
درخت گردو (Juglans regia) بیش از ۹۰۰۰ سال است که توسط انسان کشت میشود. اجزای مختلف این درخت در طب سنتی ملل مختلف کاربرد داشته:
– طب سنتی ایرانی و اسلامی: پوست گردو برای تقویت کلیه و مثانه، کاهش التهاب دستگاه ادراری
-طب سنتی چینی: پوست پیوندی داخلی گردو برای تقویت کلیه، تقویت «جوهر کلیوی»، و درمان تکرر ادرار
– طب سنتی اویغور: پوست چوبی داخلی گردو برای تقویت کلیه و درمان بیخوابی
–طب سنتی مراکش و مدیترانه: پوست و برگ گردو برای ضدالتهاب، ضدعفونی دستگاه ادراری
چرا پوست گردو ممکن است به بیاختیاری ادرار کمک کند؟
بر اساس ترکیبات فعال و کاربردهای سنتی، چند مکانیسم احتمالی مطرح است:
۱. کاهش التهاب مثانه:
التهاب مخاط مثانه یکی از علل تحریکپذیری بیش از حد آن است. ترکیبات ضدالتهابی پوست گردو (تانن، فلاونوئید، جوگلون) ممکن است این التهاب را کاهش دهند.
۲. خاصیت قابضی روی بافت مثانه:
تاننها در طب سنتی برای «سفت کردن» بافتهای شل و ضعیف استفاده میشدهاند. این خاصیت ممکن است به عضلات کف لگن کمک کند — اگرچه شواهد مستقیم علمی برای این ادعا در مثانه محدود است.
۳. پیشگیری از عفونت ادراری:
عفونت ادراری یکی از علل رایج تکرر و فوریت ادراری است. خاصیت ضدمیکروبی جوگلون و تاننها ممکن است از رشد باکتریهای مثانه جلوگیری کند.
۴. اثرات آنتیاکسیدانی:
استرس اکسیداتیو میتواند به بافت مثانه آسیب بزند. آنتیاکسیدانهای قوی پوست گردو از این آسیب جلوگیری میکنند.
نحوه مصرف پوست گردو
در طب سنتی، پوست گردو به چند روش مصرف میشود:
– دمنوش پوست گردو:
1. مقداری پوست سبز یا خشک گردو را بشویید.
2. در ۲ تا ۳ فنجان آب جوش بریزید.
3. ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم بگذارید.
4. صاف کنید و روزانه ۱ تا ۲ فنجان میل کنید.
توجه: دمنوش پوست گردو رنگ تیره دارد و طعم تانیک و کمی تلخ است.
– جوشانده پوست چوبی داخلی:
• پوستهای قهوهای داخلی را در آب بجوشانید.
• یک لیوان صبح ناشتا
• در طب سنتی چینی برای تقویت کلیه استفاده میشود.
– عصاره یا تنتور:
• محصولات آماده عصاره گردو در بازار موجود است.
• مطابق دستور روی محصول مصرف کنید.
محدودیتهای علمی
یکی از مهمترین نکاتی که اغلب در مقالات مشابه نادیده میماند، محدودیتهای شواهد علمی است:
- اکثر مطالعات موجود روی حیوانات انجام شده — نه انسان
- مطالعات بالینی انسانی اختصاصی برای «پوست گردو و بیاختیاری ادرار» بسیار محدود است.
- آیتم لیستمکانیسم دقیق اثر روی عضلات مثانه انسان هنوز کاملاً روشن نیست.
- آیتم لیست دوز بهینه، مدت مصرف، و نوع دقیق پوست گردو مناسب مشخص نشده
درمان اورژانسی بی اختیاری ادراری
اولین قدم درمان اورژانسی بی اختیاری ادراری، تشخیص درست نوع بی اختیاری ادرار با نوار مثانه یا تست اورودینامیک می باشد. طبق یک قانون: همه بیماران با بی اختیاری ادراری مخصوصاً نوع فورتی آن باید قبل از هر اقدام درمانی تست کامل ارودینامیک انجام دهند.
تست ارودینامیک به صورت سرپایی و یک ربع طول می کشد و با قرار دادن یک سوند باریک در مثانه توسط دستگاه ارودینامیک همه اطلاعات مثانه از قبیل: حس مثانه، حجم مثانه، قدرت کش آمدن مثانه، مثانه های بیش فعال، سلامتی دریچه مثانه، قدرت پمپاژ مثانه، مقدار ادرار باقیمانده اندازه گیری می شوند و لذا طبیب با تشخیص قطعی و درست بیمار به درمان آن می پردازد.
بررسی های دیگر که کمک کننده هستند عبارتند از: آزمایش ساده کشت ادرار، سونوگرافی از کلیه ها و مثانه و بررسی ادرار باقیمانده و در صورت نیاز جهت بررسی علل بیماری زمینه ای و بررسی سلامت دستگاه عصبی در بعضی بیماران CT اسکن و یا MRI نیز کمک کننده هستند.
برای اطلاعات بیشتر قوی ترین قرص کنترل ادرار سالمندان بخوانید .
آیا راه جراحی نیز برای درمان این بیماران وجود دارد؟
بله، در مواردی که بر اساس نتیجه تست ارودینامیک این بیماران:
- مثانه با حجم و قابلیت کشش خیلی پایین دارند.
- فشار داخل مثانه خیلی بالا است و خطر آسیب به کلیه ها وجود دارد.
- به درمان دارویی جواب ندهند.
از روش جراحی بزرگ کردن مثانه برای درمان بی اختیاری فوریتی استفاده می کنیم. در این روش که جراحی پیچیده ای می باشد قسمتی از روده کوچک را برداشته و جهت افزایش حجم مثانه استفاده می کنیم که به آن عمل سیستوپلاستی می گویند که این عمل باعث کاهش فشار مثانه و کاهش علایم تحریک پذیری مثانه می شود.
و اما توصیه های اینجانب
- در حالت عادی تکرر ادرار بیش از 7 بار در روز و 1 بار در شب غیرطبیعی است، پس باید بررسی شود.
- در صورت داشتن حملات تکرر ادراری و بی اختیاری حتماً به پزشک مراجعه نمایید.
- حملات تکرر ادراری و بی اختیاری فوریتی می تواند ثانویه به تومورهای نخاغ، مغز و بیماری MS و غیره باشد پس حتماً با مراجعه به پزشک بررسی کامل باید انجام شود.
- به بیماران داراری تکرر ادراری مزمن و بی اختیاری فوریتی باید از مصرف مایعات زیاد، چای پررنگ، الکل و غیره که ادرار آورند اجتناب نمایید.
- خوشبختانه خیلی از موارد بی اختیاری اورژانسی با دارو و درمان قابل کنترل هستند
- در صورت داشتن بی اختیاری فوریتی حتماً اولین وسیله تشخیص شما تست ارودینامیک یا نوار مثانه می باشد و با انجام تست ارودینامیک و تشخیص درست درمان قطعی تری خواهید داشت.
در صورت داشتن تکرر ادرار مزمن و بی اختیاری ادراری فوریتی ،جهت اخذ نوبت با شماره تلفن 22642744-021 تماس بگیرید.
دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی
ابوالفضل
سه شنبه ۱۹ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
تعداد بازدید: 533
مشاهده پرسش
همیارسیستم