هر آنچه که باید درباره سنگ کلیه بدانیم

درد سنگ کلیه در کنار درد زایمان و دندان درد یکی از شاه دردهای علم پزشکی است. از مشخصات درد سنگ کلیه این است که ناگهانی بوده با تهوع و استفراغ همراه است.

سنگ کلیه به‌ خصوص در کشور ما یکی از بیماری‌های شایع کلینیک ارولوژی محسوب می‌شود و موادی که از آن با عنوان سنگ کلیه یاد می‌شود واقعاَ سنگ هستند، درباره این مشکل بسیار شایع و بی‌نهایت دردناک پای صحبت‌های دکتر حسین کرمی نشستیم. وی جراح و متخصص بیماری‌های کلیوی و فوق تخصص اندویورولوژی(درمان اندوسکوپی بیماریهای کلیه) و دانشیار دانشکده پزشکی دانشگاه شهید بهشتی است…

کیست ساده کلیه

آقای دکتر می‌گویند درد سنگ کلیه یکی از شاه‌ دردهای علم پزشکی است؟

بله. درد سنگ کلیه در کنار درد زایمان و دندان درد یکی از شاه دردهای علم پزشکی است. از مشخصات درد سنگ کلیه این است که ناگهانی بوده با تهوع و استفراغ همراه است و حالت موجی دارد یعنی درد اصطلاحا می‌گیرد و ول می‌کند. بیمار به‌شدت بی‌قرار می‌شود و به‌دنبال راهی برای کاهش درد می‌گردد.

یعنی اگر کسی سنگ کلیه داشته باشد الزاما درد هم دارد؟

نه، ممکن است سنگ در کلیه یا سایر بخش‌های سیستم ادراری بیمار گیر کرده باشد و کلیه را از کار انداخته یا به آن صدمه رسانده باشد و کوچکترین علامتی هم نداشته باشد. از طرفی امکان دارد سنگ‌ریزه کوچکی از جای خود حرکت کرده و شدیدترین دردها را در پهلوی بیمار ایجاد کند یا اینکه ممکن است فردی به‌طور اتفاقی آزمایش بدهد یا سونوگرافی انجام دهد و متوجه سنگ بزرگ شاخ گوزنی در کلیه خود بشود بدون اینکه کوچکترین علامتی داشته باشد.یکی از نمونه‌های سنگ، تشکیل سنگ در مثانه است که می‌تواند باعث احتباس و قطع ناگهانی ادرار شود. این حالت هم بدون علامت قبلی و به‌طور ناگهانی اتفاق می‌افتد.

سنگ کلیه و سوالات شایع‌ آن

اصلاً به چه دلیلی سنگ کلیه ایجاد می‌شود؟

دلایل مختلفی وجود دارد. در برخی موارد علت ایجاد سنگ نامعلوم است. اما یک علت ایجاد آن ارث است. در کسانی که پدر یا مادرشان کلیه سنگ‌ساز داشته‌اند احتمال بروز سنگ بالاتر است. در کلیه این افراد کلسیم بیشتری دفع می‌شود یا اینکه موادی به نام مهارکننده در ادرار این افراد وجود ندارد که می‌تواند باعث ایجاد سنگ شود.

برخی بیماری‌های ارثی خاص هم می‌تواند باعث تسریع سنگ‌سازی‌ شود. بیماری‌های مادرزادی و انسداد در سیستم کلیوی و مجاری ادرار هم می‌تواند باعث تشکیل سنگ شود چون ادرار در ناحیه انسداد جمع وته نشین شده و دفع نمی‌شود. همین ته‌نشین‌شدن می‌تواند باعث تسریع سنگ‌سازی‌ شود. علت دیگر شغل است. در کشورهای صنعتی افرادی که پشت میزنشین هستند و شغلشان با تحرک کمی همراه است بیشتر در معرض سنگ کلیه هستند.
رژیم و عادات غذایی هم در ایجاد سنگ کلیه نقش دارد. برخی از افراد پروتئین زیادی مصرف می‌کنند. منظور مصرف زیاد از حد موادی مثل گوشت قرمز، لبنیات، خامه و کله‌پاچه است. در عین حال مصرف زیاد نمک هم مزید بر علت می‌شود. پروتئین و قند و نمک زیاد در کنار مصرف کم آب باعث تسریع سنگ‌سازی‌ می‌شود. یکی دیگر از علت‌های تشکیل سنگ وجود عفونت‌های ادراری مکرر است. وجود برخی از باکتری‌های عفونت‌زا می‌تواند باعث تشدید سنگ‌سازی‌ شود.

آقای دکتر وضعیت آب و هوا در تشکیل سنگ کلیه نقش دارد؟

ـ بله، مناطق جغرافیایی هم در تشکیل سنگ نقش دارد. سنگ کلیه در ساکنین مناطق گرم و مرطوب بیشتر تشکیل می‌شود مثلاً در شمال ایران.

سونوگرافی کلیه

با توجه به اینکه گفتید ممکن است سنگ کلیه اصلاً علامت نداشته باشد بیمار از کجا باید متوجه چنین مشکلی شود؟

اگر بیمار دردی مشابه آنچه گفتیم داشته باشد احتمال اینکه سنگ کلیه داشته باشد زیاد است. اما جدا از این توصیه می‌کنیم هر فردی حتی اگر هیچ‌گونه علامت و مشکل کلیوی نداشته باشد باید دو بار در سال از نظر وضعیت کلیه و مجاری ادرار معاینه و آزمایش شود. انجام یک سونوگرافی و آزمایش ادرار ساده در بسیاری از مواقع باعث تشخیص سریع بیماری می‌شود.

درباره انواع سنگ‌های کلیه و روش‌های درمانی آنها توضیح دهید.

ببینید سنگ‌های با قطر کمتر از ۴ میلیمتر در ۹۰ درصد موارد اصلا نیازی به درمان ندارد و خودبه‌خود دفع می‌شود. با مصرف مایعات، تحرک و فعالیت بدنی و یکسری از داروها سنگ دفع می‌شود و چون کوچک هستند هنگام دفع، درد خاصی ایجاد نمی‌کند. سنگ‌های بین ۶-۴ میلیمتر تا ۷۰ درصد خودبه‌خود دفع می‌شود.

در نتیجه اگر سنگ تشخیص داده شود و اندازه‌اش کمتر از ۶ میلیمتر باشد ۴هفته زمان درنظر می‌گیریم تا دفع شود. در این مدت بیمار مایعات فراوان همراه با دارو مصرف کرده و فعالیت بدنی‌اش را افزایش می‌دهد تا سنگ دفع شود. اما اگر سنگ بالای ۶‌میلیمتر بود باید درمان دیگری را در نظر بگیریم. در درجه اول اگر علت زمینه‌ای مانند انسداد یا عفونت ادراری وجود داشته باشد سعی می‌کنیم آن را برطرف نماییم. سپس در مرحله درمان سنگ اگر اندازه سنگ کلیه بین ۶تا۱۵ میلی متر باشد با سنگ‌شکنی برون اندامی در عرض ۳جلسه خرد می‌شود. بیمار به‌صورت سرپایی و بدون گرفتن بی‌هوشی و بدون بستری شدن، زیر دستگاه سنگ شکن می‌خوابد و امواج اولتراسونیک که روی سنگ متمرکز شده آن‌را خرد می‌کند.

آقای دکتر بسیاری از بیماران از روش‌های جراحی برای خارج کردن سنگ وحشت دارند. واقعاً چند درصد از بیماران مبتلا به سنگ کلیه باید تحت عمل جراحی قرار بگیرند؟

امروزه خوشبختانه بیشتر از ۹۵ درصد از سنگ‌های سیستم ادراری نیاز به جراحی باز ندارد. درگذشته برای خارج کردن این سنگ‌ها از جراحی باز با برش‌های یک وجبی در شکم یا پهلوی بیمار استفاده می‌کردند. در نتیجه همین شکاف جراحی باعث زمینگیر شدن بیمار و درد بیشتر می‌شد و جای ۱۵-۱۰ بخیه روی شکم بیمار اصلاً وضعیت جالبی نداشت ولی خوشبختانه در حال حاضر ما روش‌هایی کاملاً محافظه‌کارانه برای درمان سنگ‌های کلیه در اختیار داریم که درد و ناراحتی بیمار در آنها بسیار بسیار اندک بوده و قابل مقایسه با روش‌های قدیمی جراحی باز نیست.

این روش‌ها ی جدید دقیقا چیست؟

ببینید، اگر سنگی در کلیه باشد که بزرگ بوده یا پس از ۳جلسه به روش سنگ شکنی اولیه برون اندامی جواب ندهد با روش غیرتهاجمی سنگ‌شکنی درون اندامی و بدون شکاف جراحی، آن را درمان می‌کنیم. از طریق پوست سوزنی وارد کلیه می‌شود بدون اینکه شکافی روی پوست و عضلات بدهیم. سپس یک دوربین وارد کلیه شده و سنگ با دید مستقیم کاملاً خرد و از همان طریق خارج می‌شود و فقط یک بخیه روی پوست قرار می‌گیرد.

در واقع به‌جای یک شکاف یک وجبی فقط یک سوراخ کوچک ایجاد می‌شود و بیمار به‌جای ۱۵ بخیه فقط یک بخیه می‌خورد. اگر سنگ‌های بزرگ به این روش هم جواب ندهند می‌توان با لاپاراسکوپی سنگ را خارج کرد که این روش هم بدون برش جراحی وسیع و فقط با یک برش بسیار کوچک انجام شده و حداقل درد و ناراحتی را برای بیمار به همراه دارد.

فکر می‌کنم این روش‌های درمانی غیرتهاجمی در بیمارانی که کلیه سنگ‌ساز دارند اهمیت بیشتری داشته باشد؟

دقیقاً. این درمان‌ها وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که بدانیم. کلیه برخی از بیماران سنگ‌ساز است و شاید لازم باشد چندین بار تحت درمان قرار بگیرند. حالا تصور کنید اگر بخواهیم با روش‌های قدیمی پنج شش بار شکم بیمار را با برش‌های وسیع یک وجبی باز کنیم که دیگر تاب و توانی برای بیمار باقی نمی‌ماند و دائماً باید بستری باشد.

آقای دکتر برای اینکه دچار سنگ کلیه نشویم شما چه مواردی را توصیه می‌کنید؟

برای جلوگیری از سنگ کلیه در وهله اول بررسی‌های منظم سیستم ادراری را توصیه می‌کنم. هر کسی حتی اگر کلیه‌هایش کاملاً سالم باشد باید هر ۶ ماه یک سونوگرافی و آزمایش ادرار انجام دهد. نکته دوم اینکه مصرف فراوان مایعات به‌خصوص برای بیماران سنگ‌ساز واجب است. بیماران سنگ‌ساز باید طی شبانه روز ۲ تا ۳ لیتر مایعات مصرف کنند یعنی هر ۵/۱ تا ۲ ساعت یک لیوان آب بخورند و رنگ ادرارشان باید همیشه نزدیک به رنگ آب باشد. نکته سوم کم مصرف کردن نمک است.

نمک‌زدن زیاد به غذا باعث رسوب املاح و تشدید سنگ‌سازی‌ می‌شود. توصیه بعدی تعدیل رژیم غذایی‌است. در گذشته به افرادی که کلیه سنگ‌ساز داشتند می‌گفتند گوشت نخور، نمک نخور، لبنیات نخور، شکلات نخور، تخم مرغ نخور، نوشابه نخور و…

خوب بیمار می‌گفت پس چی بخورم؟! شما فرض کنید یک بیمار جوان که کلیه‌اش سنگ‌ساز است نمی‌تواند چنین رژیم غذایی وحشتناکی را اجرا کند. امروزه توصیه ما تعدیل رژیم غذایی‌است. ما نمی‌گوییم هیچ‌چیز نخور، بلکه می‌گوییم همه چیز بخور ولی در حد اعتدال. مثلاً گوشت و لبنیات یک وعده در روز مصرف شود. البته تمام اینها به شرطی است که بیمار مایعات فراوان مصرف کند. مصرف مایعات اصلی‌ترین کلید سلامت کلیه‌ها است.

نوشیدن آب برای پیشگیری از عفونت کلیه

رای تامین سلامت کلیه‌ها، یک فرد عادی و سالم باید چقدر در طول روز آب بخورد؟

افراد عادی که کلیه‌های سالمی دارند، در ۲۴ ساعت باید دست کم ۲ لیتر آب مصرف کنند. به عبارت ساده‌تر باید هر سه ساعت یک لیوان آب مصرف شود. این مقدار در ماه‌های گرم سال افزایش می‌یابد و باید حدود ۳ لیتر در روز باشد. افرادی که کلیه سنگ‌ساز دارند باید بیشتر از افراد عادی مایعات، مصرف کنند. بهترین مایعات آب آشامیدنی سالم و تصفیه شده است. در کنار آب، چای کمرنگ و ماء‌الشعیر هم مایعات مفیدی هستند ولی هرگز جای آب را نمی‌گیرند.

در ماه‌های سرد سال بسیاری از مردم از نوشیدن آب به مقدار کافی غافل می‌شوند. چطور متوجه شویم که مقدار آبی که مصرف کرده‌ایم کافی بوده یا نه؟

مهم‌ترین معیار، رنگ ادرار است. اگر مایعات به حد کافی مصرف شده باشد ادرار باید صاف، به رنگ زرد روشن و شفاف باشد. ادرار نباید غلیظ و پررنگ باشد. اگر ادرار غلیظ و رنگ آن تیره باشد بدین معناست که فرد مایعات کافی مصرف نکرده است. رنگ ادرار غلیظ و پررنگ به‌مدت طولانی می‌تواند به کلیه صدمه زده و زمینه را برای عفونت‌های ادراری یا تشکیل سنگ فراهم کند.

 

 دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی 

.

هر آنچه که باید درباره سنگ کلیه بدانیم
4.4 (88.57%) 14 رای



سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
التهاب پروستات تکرر ادرار

اینجانب مدت دو سال است که ادرارم دوشاخه میشود و تکرر ادرار دارم و ادرارم دیر شروع میشه و در آخر چکه چکه میریزد
و کامل تخلیه نمیشه و بعد چند دقیقه از نو احساس دفع ادرار دارم

ولیکن سوزش ادرار ندارم

اینجا (اهواز)به دکتر سیدمختار حسینی مراجعه کردم
تصویر سونو و آزمایش ها رو فرستادم خدمت شما

لطفا بفرمایید با توجه به مدرارک پزشکی
از چه دارویی استفاده کنم تا مشکلم حل شود
پیشاپیش از زحمات شما و وقتی که در اینستاگرام و اینجا می گذارید کمال تشکر رو دارم
🙏🏻🌺❤🌹
مشاهده پاسخ دکتر
2
زائده شبيه به زيگيل تناسلي اطراف ختنه گاه

سلام اقاي دكتر خسته نباشيد. ٢٢ سالمه و اينكه قبلا دچار زگيل تناسلي ناحيه كشاله رانم شده بودم كه با تقويت سيستم ايمني بدنم و محلول و اينجور موارد برطرف شد دو سه تا دونشو با محلول از بين بردم ولي دو سه تا دونشم تو طول زمان خودش از بين رفت و فقط سعي كردم سيستم ايمنيمو تقويت كنم. ولي اطراف ختنه گاهم يه زائده هايي هست ك تا اونجايي ك يادمه هميشه بوده ولي نگران شدم كه نكنه زيگيل باشه. ميخواستم ببيم ايا زيگيه يا خير
و يه سوال ديگه اينكه سمت راست سرم هم يه زائده زيگيل مانند هست بصورت گل كلمي. ميخواستم ببينم كه ايا اونم زيگيليه؟
مشاهده پاسخ دکتر
3
برگشت \nعمل واریکوسل

با عرض سلام و وقت بخیر
اقای دکتر بنده شوهرم حدود دو سال پیش بیمارستان شهدای تجریش عمل واریکوسل انجام دادن عمل باز بود خیلی هم اذیت شد اینم بگم که ما تو بارداری هم مشکل پیدا کردیم الان دو سالی هست منتظریم بچه دار بشیم اما متاسفانه بچه دار که نشدیم واریکوسل شوهرم درمان نشد و بدتر شد الان سوال من اینکه اقای دکتر علت برگشت واریکوسل شوهرم چی بوده و اینکه به نظر شما علت ناباروی ما واریکوسل هست ؟ اگر مجدد عمل کنه خوب میشه ؟ و اینکه هزینه عمل با بیمه تامین اجتماعی چقدره اگر ایندفعه برگرده بیماریش مجدد چکار کنیم چون یکبار عمل کرده هرچند من فکر کنم خوب عمل نشده بوده چون آموزشی بوده بیمارستانش .اقای دکتر راهنماییمون کنید ممنون میشیم و انشالله مزاحمتون میشیم .با تشکر کمایستانی
مشاهده پاسخ دکتر
4
وضعیت نعوظ

سلام وقت بخیر
تست تزریق پاپاورین دادم کاملا سالمم
اما نعوظم کامل نیست. .قرص تادالافیل 20هم استفاده کردم نعوظم سفت و کامل نشد
لطفاً بفرمایید چه قرصی استفاده کنم بهتر عمل کنه
مشاهده پاسخ دکتر
5
زگیل و هرپس

جناب دکتر من ۴ ماه پیش اولین بار فهمیدم تبخال تناسلی گرفتم با تاول هایی که زده بود
شروع مردم به ازمایش دادن برای همه چی
Hiv هپاتیت و سفلیس که مشکلی نبود
ولی هفته پیش جواب ازمایش
Hpv رو گرفتم و متاسفانه به بدترین نوعش یعنی تایپ ۱۶ مبتلا شدم
چند ماهه مدام تحت نظرم برای عفونت واژن اما خوب نمیشه
کلا امید به زندگی هم دیگه ندارم افسردگی و استرس گرفتم
باید برم کلپوسکوپی اما واقعا نمیدونم کجا هر دکتری یه جایی رو میگه
من هفته پیش قبل اینکه جواب اچ وی وی رو بگیرم پیش خودتون ویزیت شدم و گفتین تبخال مشکلی نداره واسه سلامتیت
درضمن من ۳۲ سالمه و پزشک بهم گفته واکسن گارداسیل بزن که تایپ های دیگه رو نگیری
اما واکسن نه هلال احمر هست نه سیزده ابان
توروخدا دکتر کمکم کنین دیگه واقعا کم آوردم بخاطر اعتماد به یک ادم دروغگو و سادگی خودم
زندگیم تباه شد
هیچ دکتری وقتی میرم ویزیت درست راهنماییم نمیکنه همه دکترا عجله دارن
هیچکس دلسوز مریض نیست با اینکه من به امید اینکه راهنمایی بشم پول ویزیت میدم هر هفته.

حدااقل شما منو راهنمایی کنین
مشاهده پاسخ دکتر
6
عود کاریکسل

سلام دکتر، من ۶ ماه پیش عمل واریکسل کردم دوطرفه به گفته ایشون سمت راست گرید ۲ سمت چپ گرید ۴ ، دکترم گفتند امکان عود هست ولی اگر لود کنه گرید دو ، امروز دوباره پبش ایشون رفتم و گفتن عود کرده گرید ۳ و گفتن باید عمل کنی ایندفعه از روی بیضه ، واقعا دیوانه دارم میشم نمیدونم چیکار کنم ، اگر میشه کمک کنید ، هرچند حس میکنم باید حضوریم خدمتتون برسم مشاهده پاسخ دکتر
7
چسبندگی نوک الت نوزاد به پوست قبل از ان

سلام، نوزاد سه ماه ای دارم که در 20 روزگی ختنه به روش حلقه انجام شده به تازگی متوجه شدم به اندازه یک میلیمتر از نوک الت به پوست قبل از ان چسبیده برای رفع ان چه کار میتوانم انجام دهم؟ مشاهده پاسخ دکتر
8
عمل جراحی پروستات بدخیم

اینجانب 70 سال سن دارم و قبلا پروستات خود را لیزر نمودم. علایم و مشکل خاصی نداشتم تا اینکه خود به خود تصیم به گرفتن آزمایش psa گرفتم. طی دو نوبت شش و هفت دهم و پنج و دو دهم نشان داد. دکتر تشخیص به نمونه برداری داد. میخواستم نظرتون رو درخصوص اینکه باید عمل کنم یا نه جویا شوم مشاهده پاسخ دکتر
9
چسبندگی ختنه گاه

باسلام. پسرم چهل روزگی ختنه شد بعد از چند ماه متوجه شدم که ختنه گاه به دور کلاهک آلت جوش خورده و چسبندگی ایجاد شده . دکتر اطفال گفت تا سه سالگی خوب میشه و نیازی نیست اقدامی انجام بدین اما الان که دو سالش شده هیچ تغییری نکرده. آیا نیاز هست که جدا بشه؟ آیا جراحی میخواد یا به صورت سرپایی در مطب جدا میشه؟ و اینکه آیا برای اینکار نیاز به بیحسی هست؟ مشاهده پاسخ دکتر
10
زگيل تناسلي

با سلام جناب دكتر ميخواستم بدونم اين ضايعه روي آلت بنده زگيل تناسلي هست يا خير مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 2740 بعدی »

نظرات بسته شده است.