کیست های کلیه اغلب بی علامت هستند و به صورت اتفاقی در بررسی های سونوگرافی تشخیص داده می شود. بیماری 45 ساله به علت درد پهلوی مبهم و جهت بررسی و چکاپ سلامتی کلیه ها به دکتر مراجعه می کند و در بررسی های انجام شده توسط دکتر در سونوگرافی، یک کیست به اندازه 5 سانتی متر در کلیه چپ تشخیص داده می شود.
این امر باعث نگرانی بیمار که مریم نام دارد شده و جهت پیگیری بیشتر به دکتر کرمی مراجعه می کند. به خاطر نگرانی مریم از این موضوع، سوال ها و جواب هایی که بین ایشان و دکتر کرمی مطرح شده است را در زیر می خوانیم.
کیست های کلیه
کیست کورتیکال، معمولاً کیسه گرد کوچکی هست که با مایع پر شده است. اکثر افرادی که به این کیست ها مبتلا هستند، از وجود آنها بی خبر هستند. در صورتی که این کیست ها بترکند، خونریزی کنند و یا به حدی رشد کنند که به دیگر اعضای بدن فشار وارد کنند، باید تحت درمان قرار بگیرند.
کیست های کلیه چه چیزی هستند؟
یک کیست کلیه، یک کیسه بسته است که با هوا یا مایع پر شده است. کلیه ها اندام های لوبیا شکلی هستند که در پایین کمر قرار گرفته اند و به کنترل مقدار نمک و آب بدن کمک می کنند. آنها همچنین با تصفیه ی خون و تولید ادرار، مواد زائد را از بدن خارج می کنند. درون کلیه، واحد های سازنده ای به نام نفرونها قرار دارند. هر نفرون از یک فیلتر و یک لوله تشکیل شده است.
زمانی که خون برای تصفیه سازی وارد کلیه ها می شود، نفرون ها آب اضافی و مواد زائد را خارج می کنند که به صورت ادرار از بدن دفع می شوند. کیست به جمع شدن مایع در یک حفره با دیواره نازک، که راه خروجی ندارد گفته می شود که به جمع شدن این مایع در دیواره کلیه ها کیست کلیه گفته می شود.(کیست های ساده کلیه، معمولاً دیواره نازکی دارند و پر از مایع هستند.)
اگر به اطلاعات بیشتر درمورد کیسه های کلیه میخواید، مقاله ی کیست کلیه را بخوانید.
کیست کورتیکال کلیه چیست؟
کیست کورتیکال کلیه یک کیسهی پر از مایع است که در لایه کورتکس (قشر خارجی) کلیه تشکیل میشود. این نوع کیستها معمولاً خوشخیم هستند و بهطور تصادفی در تصویربرداریهای پزشکی مانند سونوگرافی یا سیتیاسکن شناسایی میشوند. کیستهای کورتیکال کلیه اغلب بدون علامت هستند و به درمان خاصی نیاز ندارند، مگر اینکه بزرگ شوند یا باعث علائمی شوند.
علائم
در بیشتر موارد، کیستهای کورتیکال کلیه هیچ علائمی ندارند، اما در صورت افزایش اندازه یا ایجاد عفونت ممکن است علائمی مانند:
- درد مبهم یا شدید در ناحیه کمر یا پهلو
- عفونتهای مکرر ادراری
- وجود خون در ادرار (هماتوری)
- فشار خون بالا
علل
علت دقیق تشکیل کیستهای کورتیکال کلیه مشخص نیست، اما با افزایش سن احتمال ایجاد آنها بیشتر میشود. همچنین ممکن است زمینه ژنتیکی یا برخی بیماریها در این روند نقش داشته باشند.
این کیست ها ممکن است به کوچکی یک نخود یا به بزرگی یک گریپ فروت باشند و می توانند به مرور زمان بزرگتر شوند.
چه کسانی به کیست کورتیکال کلیه می شوند؟
با بالا رفتن سن، کیست کورتیکال کلیه شایع تر می شود. تقریباً نیمی از افراد 50 سال به بالا، حداقل یک کیست کلیه دارند. اکثر افراد فقط در یکی از کلیه های خود کیست دارند، اما با افزایش سن، تعداد کیست ها و احتمال تشکیل کیست در کلیه دوم بیشتر می شود.
آیا کیست های ساده کلیه خطرناک هستند؟
کیست کورتیکال کلیه، تقریباً همیشه بی خطر است. دلیل نامگذاری آنها این است که احتمال بسیار کمی وجود دارد که تبدیل به یک مسئله جدی تر شوند. گرچه، برخی از کیست ها دیواره های ضخیمی دارند و ممکن است روی اشعه ی ایکس ناهنجار به نظر برسند و می توانند مربوط به سرطان کلیه باشند.
چه چیزی موجب تشکیل کیست های ساده کلیه می شود؟
کیست های ساده کلیه زمانی تشکیل می شوند که لوله یک نفرون شروع به بزرگتر شدن کند و با مایع پر شود. محققان نمی داند چه چیزی موجب این اتفاق می شود اما می دانند که کیست های کلیه ارثی نیستند.
در کلیه چند نوع کیست وجود دارد؟
1- کیست ساده: که اغلب به صورت تکی و با دیواره صاف در سونوگرافی می باشد به علت سن بالا ایجاد می شود و 50درصد افراد بالای 50 سال در بررسی سونوگرافی ممکن است کیست ساده داشته باشند. کیستهای ساده در سونوگرافی دیواره صاف دارند و در داخل آنها چرک و خون و لخته وجود ندارد.
2- کیست های متعدد: که این کیستها باید دقیقاً بررسی شوند. بعضی از این کیست ها علت ارثی دارند و از والدین به بچه ها منتقل می شوند. که به آنها (APCK) گفته می شود. نکته مهم در مورد این کیست ها تشخیص به موقع و کنترل آنها می باشد چرا که ممکن است در نهایت منجر به از کار افتادن کلیه ها و دیالیز در سنین پایین شود. لذا انجام سونوگرافی قبل از ازدواج در تشخیص و جلوگیری از انتقال آن بسیار مهم است.
3- کیستهای مخلوط: که در سونوگرافی تعداد کیست ها متعدد و در داخل آنها دیواره های متعددی وجود دارد. این کیست ها باید از نظر سرطان کلیه دقیقاً بررسی کرد.
جمع بندی اینکه در کلیه سه نوع کیست وجود دارد:
- کیست های ساده
- کیست های متعدد و ارثی
- کیست های دیواره دار و نامنظم
علائم کیست های ساده کلیه چه چیزهایی هستند؟
کیست کورتیکال، معمولاً هیچ علائمی ندارد و به صورت اتفاقی در بررسی های سونوگرافی تشخیص داده می شود. در حقیقت، اکثر افرادی که این کیست ها را دارند از وجود آنها بی خبر هستند. در صورتی که این کیست ها پاره شوند و شروع به خونریزی کنند، عفونت کنند و یا بزرگتر شوند، می توانند مشکل ساز باشند. علائم کیست های ساده کلیه عبارتند از:
- درد پهلو بین دنده ها و لگن، شکم یا کمر
- تب
- تکرر ادرار
- وجود خون در ادرار یا ادرار تیره
کیست، بسته به محل خود می تواند بر عملکرد کلیه تأثیر بگذارد. همچنین در صورتی که کیست از تصفیه مواد زائد خون جلوگیری کند، می تواند منجر به نوعی فشار خون بالا شود.
کیست های ساده کلیه چگونه تشخیص داده می شوند؟
کیست های ساده کلیه معمولاً در زمانی شناسایی می شوند که بیمار به علت مشکل دیگری به پزشک مراجعه کرده است. رایج ترین آزمایشات مورد استفاده برای تشخیص این کیست ها عبارتند از:
سونوگرافی: امواج صوتی و اکوهای فرکانس بالا، تصاویری از درون بدن را ایجاد می کنند.
توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن): اشعه های ایکس و یک کامپیوتر، تصاویری سه بُعدی از درون بدن فراهم می کنند. این اسکن ها، نیاز به تزریق یک ماده کنتراست یونیزه شده دارند تا کیست های مایع را از توده های جامد تشخیص دهند.
تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): با استفاده از آهن ربا ها، امواج رادیویی و یک کامپیوتر، تصاویری از درون بدن تولید می شود. از این روش همچنین برای تشخیص کیست های پر از مایع، از کیست های جامد استفاده می شود. این روش نیازی به استفاده از ماده کنتراست یونیزه شده ندارد، بنابراین، برای بیمارانی استفاده می شود که به ماده کنتراست حساسیت دارند.
کیست های ساده کلیه چگونه درمان می شوند؟
در اکثر موارد، کیست های ساده کلیه نیازی به درمان ندارند. با این حال، اگر کیستی به اعضای دیگر بدن فشار وارد کند یا عملکرد کلیه ها را تحت تأثیر قرار دهد، کوچک کردن یا خارج کردن آن ممکن است ضروری باشد. 2 نوع روش برای درمان کیست های کلیه وجود دارد:
- آسپیراسیون و اسکلروتراپی: پزشک یک سوزن بلند را وارد پوست می کند تا کیست را سوراخ و مایع درون آن را تخلیه کند. سپس برای کوچکتر کردن کیست، یک محلول قوی به آن تزریق می کند. در صورت لزوم، این روش باید تکرار شود.
- جراحی: جراحی خارج کردن کیست معمولاً با روش لاپاروسکوپی انجام می شود. در این روش، وسیله ی نازکی به نام لاپاروسکوپ از طریق حفره هایی کوچک وارد شکم می شود. پزشک در طول جراحی، ابتدا کیست را تخلیه می کند، سپس آن را برش می دهد و یا می سوزاند.
آیا کیست های ساده کلیه قابل پیشگیری هستند؟
برخی از کیست های ساده قابل پیشگیری نیستند. شما می توانید با نوشیدن مایعات فراوان و مصرف نمک کمتر از 2300 میلی گرم در روز احتمال تشکیل آنها را کاهش دهید.
آیا ارتباطی بین کیست کلیه و تبدیل آن به سرطان کلیه وجود دارد؟
کیست ساده هیچ نگرانی نداشته و به سرطان تبدیل نمی شود. اما کیست هایی که دیواره آنها نامنظم و داخل آنها حفره حفره است حتماً باید از نظر سرطان کلیه هرچه زودتر بررسی شوند و کیست های ارثی متعدد اغلب باعث از کارافتادگی کلیه ها می شوند و ندرتاً به سرطان کلیه تبدیل می شوند.
در ویدئوی زیر کیست کلیه از داخل کلیه ی بیمار بیرون آورده می شود.
کالیکتازی کلیه معمولاً به دلیل درمان ویتامین D، پرکاری غده تیروئید، سارکوئیدوز و موارد دیگر اتفاق می افتد. درمان این شرایط بستگی به علت وقوع بیماری دارد. در صورتی که بیمار به خوبی درمان نشود، برخی از علل نفروکلسیوز می توانند منجر به بیماری کلیوی مزمن شوند.ش
سینوس کلیوی یک حفره ی پر از چربی است که در فضای داخلی کلیه قرار گرفته است. این حفره با فضای پری نفریک در ارتباط است. سینوس کلیوی حاوی هلیوم کلیوی است و از طرفین با پارانیشم کلیوی هم مرز است.
دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه، مجاری ادراری تناسلی و فلوشیپ فوق تخصصی درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی
عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه شهید بهشتی تهران، عضو انجمن ارولوژی اروپا، امریکا و آسیا
رضا
یکشنبه ۲۳ آذر ۴( 4 ماه پیش)
تعداد بازدید: 103
مشاهده پرسش
همیارسیستم