آزمایش اسپرم (اسپرموگرام) و هر آنچه که باید در باره آن بدانید

امروزه ۱۰-۱۵ درصد زوجین به علت مشکل ناباروری مراجعه می نمایند که در بررسی مردان اولین آزمایش که بعد از معاینه بیضه ها انجام می شود آزمایش اسپرم می باشد. آزمایش اسپرم سه عامل اصلی در سلامت اسپرم ها را سنجش می کند که عبارتند از:

  • شمار اسپرم ها
  • شکل اسپرم ها
  • جا به جایی اسپرم ها که به تحرک اسپرم ها نیز شناخته می شود.

با توجه به اهمیت و نتیجه آزمایش اسپرم و تفسیر آن لازم می دانم نکاتی مهم را در این مورد عرض نمایم.

✅ حرکت اسپرم چیست؟

بر طبق شیوه شنا کردن اسپرم، دو نوع حرکت وجود دارند. حرکت پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که اغلب در خطی مستقیم یا دایره هایی بزرگ در حال شنا هستند. حرکت غیر پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که در خطوطی مستقیم حرکت نکرده و یا در دایره هایی بسیار کوچک شنا می کنند. اسپرم ها برای حرکت از میان مایع واژنی (موکوس) و بارور سازی یک تخمک باید حرکتی پیش رونده به میزان ۲۵ میکرومتر در ثانیه داشته باشند.

هنگامی که کم تر از ۳۲ درصد از اسپرم ها قابلیت حرکت موثر داشته باشند، تحرک کم اسپرم ها یا آستنو آزوسپرمی (آستنوسپرمی نیز نامیده می شود) تشخیص داده می شود.

چگونه آزمایش اسپرم بدهیم

✅ نکاتی لازم در هنگام انجام آزمایش اسپرم

۱-زمان آزمایش اسپرم

اولین نکته مهم در انجام آزمایش اسپرم زمان دادن آزمایش است و حتماً توصیه می شود مدت ۲-۳ روز قبل از آزمایش مایع منی از شما خارج نشده باشد چه در خواب و یا هنگام مقاربت جنسی. اگر آزمایش زود از ۳ روز انجام شود باعث اختلال در نتیجه اسپرم از جمله کاهش حجم اسپرم و افت نمونه آزمایش خواهد شد و برعکس اگر بیش از سه روز از انجام آخرین مقاربت جنسی آزمایش دهید مثلاً ۵-۶ روز بعد، باعث افت در حرکت اسپرم و گزارش نادرست خواهد شد.

۲-نحوه انجام آزمایش

دومین نکته مهم کیفیت دادن آزمایش اسپرم است. امروزه دو روش جهت دادن آزمایش منی وجود داد:

– روش استمنا: که فرد با تحریک خود تارسیدن به ارگاسم باعث خروج مایع منی می شود که شایعترین روش دادن آزمایش اسپرم می باشد.

– روش مقاربت: بعضی افراد انجام استمنا جهت آزمایش اسپرم برایشان بسیار سخت است و تنها راهشان استفاده از کاندوم و مقاربت و خروج مایع منی می باشد که در اینجا لازم است از کاندوم های معمولی مطلقاً استفاده نشود چرا که به علت اثرات ضد اسپرمی کاندومها باعث خراب شدن اسپرم و آزمایش غلط می شود. کاندوم های مخصوصی جهت این آزمایش در مراکز ناباروری وجود دارد که توصیه می شود تنها از این کاندوم ها استفاده گردد.

۳-زمان تحویل آزمایش اسپرم

سومین نکته مهم زمان تحویل دادن آزمایش به آزمایشگاه است. حتماً نمونه اسپرم خارج شده باید کمتر از نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود.توصیه می کنم از مقاربت بدون کاندوم جهت دادن آزمایش منی اجتناب نمایید چون PH واژن خانم ها باعث افت کیفیت اسپرم می شود و از طرفی باعث آلودگی اسپرم به باکتری های واژن نیز می شود. لذا حتماً از کاندوم های مخصوص آزمایش استفاده نمایید.

✅ آیا روش ارزیابی اسپرم در خانه توصیه می شود؟

آزمایش های خانگی منی در بازار وجود دارند اما آن ها تنها برای شمار اسپرم ها کاربرد دارند. این آزمایش ها تحرک و شکل اسپرم ها را ارزیابی نمی کنند. نتایج این آزمایش ها معمولا ظرف ۱۰ دقیقه نمایان می شود. از آن جایی که این آزمایش ها تمامی عوامل نازایی در مردان را در نظر نمی گیرند، عادی بودن شمار اسپرم های یک مرد (بالای ۲۰ میلیون اسپرم در هر میلی متر مکعب منی) در نتیجه یک آزمایش خانگی الزاما به معنای توانایی باروری او نمی باشد.

در صورتی که فرد در ارتباط با باروری خود نگران می باشد، بهترین کار انجام یک آزمایش اسپرم در آزمایشگاه است که توسط یک متخصص در زمینه پزشکی انجام می شود. این آزمایش یک ارزیابی جامع تر از باروری فرد به او ارائه می دهد.

✅ آیا عوامل خارجی از قبیل تغذیه و مصرف دخانیات روی اسپرم اثر دارد؟

بله، در مطالعات متعدد ثابت شده است که موارد زیر روی اسپرم اثر دارد:

۱- سیگار کشیدن و انواع دود باعث کاهش حرکت و تعداد اسپرم می شود.

۲- گرم نگه داشتن بیضه ها و استفاده زیاد از جکوزی، دوش آب گرم، گذاشتن لب تاب روی پاها و اثر حرارتی آن روی بیضه ها و نشستن های طولانی باعث افت کیفیت اسپرم می شود.

۳- بیماری واریکوسل امروزه شایعترین علت خرابی اسپرم ها از نظر تعداد، شکل و حرکت، بیماری واریکوسل بیضه ها میباشد و لذا حتماً باید با تشخیص به موقع درمان شود.

۴- استفاده از داروهای مکمل های بدنسازی که در باشگاه ها استفاده می شود. تزریق هورمون های ناندرولوژ و تستوسترن باعث خرابی اسپرم و کم کاری بیضه می گردد.

۵- هر گونه تورم درمان نشده بیضه: علت عفونت ممکن است باعث آسیب به سلول های نطفه ساز و یا باعث انسداد در قسمت خروجی منی شود و تعداد و حرکت اسپرم ها را کاهش دهد.

۶- سابقه پرتودرمانی و شیمی درمانی که باعث از بین رفتن سلول های نطفه ساز مرد می شود.

۷- مصرف آنتی اکسیدان ها از قبیل سلنیوم و ویتامین E و C و B باعث بهتر شدن کیفیت اسپرم های مرد می شوند.

۸- پزشکان اغلب دو یا سه آزمایش اسپرم جداگانه درخواست می کنند تا نتیجه ای مناسب از سلامت اسپرم ها بدست آورند.

۹- آزمایش ها باید حداقل هفت روز فاصله داشته و در طول ۲ تا ۳ ماه انجام شوند. شمار اسپرم ها می تواند به صورت روزانه تغییر کند. در نظر گرفتن میانگین نمونه های اسپرم می تواند سبب بدست آوردن بهترین نتیجه شود.

تفسیر ازمایش اسپرم

✅ تفسیر نرمال اسپرم چگونه است؟

در هر آزمایش اسپرم نرمال که با رعایت موارد ذکر شده انجام شود باید از لحاظ حجم مایع منی، حرکت، شکل، تعداد اسپرم بررسی شود.

۱- مایع منی نرمال باید cc2-3 حجم داشته باشد.

۲- ۴۰-۶۰ میلیون سلول ها باید از حرکت خوبی جهت باروری تخمک برخوردار باشند.

۳- بیش از ۵ درصد شکل اسپرم ها باید در آزمایش منی طبیعی گزارش شود.

۴- نوع آزمایشگاه و دقت آنها در گزارش آزمایش فاکتور بسیار مهمی می باشد.

اینجانب به بیماران خودم توصیه می کنم که آزمایش اسپرمشان را فقط در مراکز ناباروری انجام دهند.

 مدت زمان ارائه جواب آزمایش چه مقدار است؟

نتیجه آزمایش ساده اسپرموگرام ظرف یک ساعت آماده می شود. سپس رنگ آمیزی اسپرم برای ارزیابی مورفولوژیک (از نظر شکل) اسپرم ها صورت می گیرد. پس از این که اسپرم ها با روشی خاص رنگ آمیزی شدند حداقل ۱۰۰ سلول در زیر یک میکروسکوپ از نظر جنبه های ساختاری و ناهنجاری های شکلی ارزیابی شده و نسبت اسپرم هایی که از نظر شکلی سالم هستند محاسبه می شود.

با انجام این ارزیابی، نتیجه آزمایش اسپرم روز بعد حاضر خواهد شد.

✅ تاثیر شرایط کاری فرد در نتیجه ی آزمایش

اسپرم ها می توانند تحت تاثیر محیط کار فرد قرار گیرند. در افرادی که تعامل نزدیکی با سموم و آفت کش های کشاورزی دارند، امکان دارد کیفیت اسپرم ها کاهش یافته و مشکلات باروری پدیدار شوند. به عنوان یک احتیاط، این افراد می توانند با پوشاندن دهان خود به وسیله یک ماسک در حین کارکردن از مضرات سموم از طریق راه تنفسی جلوگیری کنند.

این گروه از افراد عموما شامل کشاورزان می شوند. همچنین، افرادی که به عنوان بخشی از شغلشان در معرض تشعشعات قرار گرفته یا در محیط های بسیار گرم فعالیت می کنند (مانند کارکنان نانوایی ها و صنایع ذوب آهن یا ریخته گری) باید مراقبت باشند.

نمونه آزمایش اسپرم

✅ وجود عفونت (باکتری) در داخل نمونه آزمایش

یافتن باکتری در منی نسبتا شایع بوده و برای تشخیص عفونت کافی نیست. زیرا باکتری می تواند در اثر آلوده شدن نمونه منی در حین جمع آوری پدیدار شده باشد. باکتری های موجود بر روی پوست مانند استافیلوکوکوس و استرپتوکوکوس منابع شایع در آلودگی هستند.

در صورتی که فرد به عفونت مجاری ادرار مبتلا باشد، منی می تواند به باکتری آلوده شود. باکتری اشریشیا کولای که در مجرای معده ای روده ای قرار دارد نیز می تواند سبب آلوده شدن منی در هنگام انزال شود. سازمان بهداشت جهانی، عفونت منی را حضور بیش از ۱۰۰۰ باکتری در هر میلی لیتر (یک قاشق چای خوری) آن می داند.

حضور مقادیر بالای گلبول های سفید خون در منی (بیش از یک میلیون در هر میلی لیتر) نیز می تواند نشانه حضور عفونت باشد. برای تشیخص عفونت، نمونه ای از منی در آزمایشگاه کشت داده می شود تا نوع باکتری که به صورت کلونی در صفحات کشت رشد می کند مشخص شود.

مطلب مرتبط: درمان واریکوسل برای ناباروری

در صورت داشتن مشکل ناباروری جهت اخذ نوبت با شماره تلفن ۲۲۶۴۲۷۴۴  تماس بگیرید. دوستدار شما دکتر حسین کرمی

اگر به دنبال روش های خانگی و طب سنتی برای افزایش اسپرم هستید بر روی لینک زیر کلیک کنید:

گیاهان اسپرم ساز

دکتر حسین کرمی متخصص کلیه و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

3.5 (70.37%) 27 رای

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مرتضی چهارشنبه ۶ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    پنجشنبه هفته گذشته عمل واریکوسل دوطرفه راست گرید2 و چپ گرید3 انجام دادم بعده سه روز خونمردگی زیادی زیر محل جراحی سمت چپ ،بیضه و آلت تناسلی ام بوجود اومده با پزشکم تماس گرفتم میگن که طبیعیس و بیا مطب شهرستانی هستم و مطب مرکز استان هست و برام مقدور نیست ک برم! خواهش میکنم راهنماییم کنید!
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۶ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      طبیعی است با زمان بهتر میشوید
  • تصویر کاربر ایمان شنبه ۲ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام خدمت دکتر.
    من 28 سال سن دارم و مجرد هستم.حدود یکسال پیش به دلیل التهاب پروستات به نزد دکتر رفتم و به صورت اتفاقی متوجه وجود واریکوسل گرید 3 در بیضه ی چپ شدم.براساس آزمایشات و معاینه دکتر بهم پیشنهاد عمل را نداد.
    ولی الان مدتی هست دچار درد در سمت چپ بیضه حس میکنم و آزار دهنده شده...
    میخواستم بدونم براساس تجربیاتتون آیا بعد از عمل درد خوب میشه یا نه؟
    چون شنیدم شاید درد کاهش پیدا نکنه.
    ومورد دیگه اینکه آیا ورزش بدنسازی تاثیر منفی داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      نه پرد بدنر هم میشود ولی مهم نیست
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام من ده روزی هست که عمل واریکوسل درجه 3 انجام دادم ولی الان دردی در کشاله ی ران بالای جای عمل شده دارم موقعی که صاف میشم هم درد داره
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      این درد طبیعی است
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      باید صبر کنید
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر ناصر پنجشنبه ۱۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    من 30 سال سن دارم و مجرد هستم و قبلا که در حدود 1 سال ميشه نعوظ صبحگاهي و میل جنسی و رابطه جنسی به زمان نرمال در حدود 15 دقیقه داشتم و به صورت مرتب جنب میشدم ولی الان در حدود 1 سال هست که یهو میل جنسی مو کامل از دست دادم و نعوظ صبحگاهي ندارم و اختلال نعوظ نیز دارم و وقتی الان هم جنب میشم منی از آلتم خارج نمی شود، و تعداد اسپرم هام پایین اومده در حد 4 میلیون هستش که 20 درصد حرکت داره بعد از انجام آزمایشات هورموني مقدار پرولاکتین که رنجش از 2 تا 18 میلی گرم بود مال من 26 بود که به دکترارولوزیست مراجعه کردم و تعداد 10 عدد آمپول hcg برام نسخه کردن و آمپول ها رو هفته ای یکبار مصرف کردم ولی الان در حدود 6 ماه از اتمام آمپول ها گذشته و حال من فرقی نکرده شما چه دستوری میدید و نظرتون چیه آقای دکتر؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      اگر هورمونها طبیعی باشد مال عصب واسترسهای زندهگی است
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    آیا عمل لاپراسک.پی بیضه در شیراز هم انجام میشه؟ اگر هست کدام بیمارستان یا کدام متخصص؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      بله نمیدان
  • تصویر کاربر حامد شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقتتون بخیر
    من جراحی واریکوسل داشتم حدود 2ماه پیش و به تازگی آزمایش اسپرم دادم می خواستم اگه مقدور باشه جواب این آزمایشو براتون بفرستم و نظرتونو بگین و اینکه آیا مشکلی هست بابت باروری , مشکل نازایی دارم چون در شرف ازدواج هستم می خواستم اگه مشکلی بدونم ممنون میشم با سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۱ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      ازمایش خوب است بله
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۸ آذر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    خوندن ازمایش اسپرم.یکسال پیش جراحی واریکوسل چپ وراست داشتم
    1. تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۸ آبان ۹۶( 1 سال پیش)
      واریکوسل چپ وراست داشتم.دوسال پیش جراحی کردم .خواستم ازمایش ی که فرستادم و ملاحضه ،وراهنمای بفرمائید،در ضمن قبل از این ازمایش که نورمال مورفولوژی بشه 16
      قبلا 14بود برابچه اقدام کردم ولی قلبش تشکیل نمیشد
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۵ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      یک بار عمل کافی است اقدام کنید تا نتیجه مشخص شود
    3. تصویر کاربر محمد یکشنبه ۵ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      سلام
      لطفا واضحتر برامون توضیح بدید
      دوسال پیش واریکوسل چپ وراست وعمل کردم.تو این مدت دوبار اقدام برای بچه کردیم ولی متأسفانه هر دوبار قلب بچه تشکیل نمیشد.البته نرمال مورفولوژی که پزشک م بیشتر تاکید داشت 14بود
      ولی حدود چهل روزه که نرمال مورفولوژی شده 16و خود پزشک گفته همه چی نرمال ه.ولی متأسفانه ترس داریم.خواستیم نظرتون وبفرمایید.درضمن عکس ازمایش اسپرم با کد رهگیری v17ww182460 هم فرستادمه.
      اسپرم کانکنترکشن33.8
      اسپرم کانت/توتال 104.8
      اسپرم موتیلیتی 59
      پروگرسیو موتیلیتی 24
      نان پروموتیلیتی 35
      ایموتیلیتی 41
      نرمال مورفولوژی 16
      Epithelial cell 1_2
      W.B.C. 2_3
      Ph 8
      Volume 3.1
      Liquefaction 30
      Color. Light grey Turbid
      Viscosity.low(loose
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      چون قلب تشکیل نمیشود باید مشاوره ژنتیک انجام دهید علتش اسپرم نیست واز طرفی ازمایشت عالی است
    5. تصویر کاربر محمد دوشنبه ۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      سلام
      واقعا خیلی خیلی ممنونم که وقت میزارید
      با این ازمایش هنوز اقدام برا بچه نکردیمه
      ازمایشات قبلی که پزشک مون هم رضایت نداشت قلب بچه تشکیل نمیشد.ولی این ازمایشی که شما ملاحضه کردید جدیدترینه ازمایش که پزشکمون گفته میتونید اقدام کنید.وشما هم رضایت داشتیم ایا با این تفاسیر هم مشاوره زنتیک میخواد؟مشاوره ژنتیک چیه وکجاباید انجام داد.
      ارزوی سلامتی برای شما دارم
      V17ww182460
    6. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۸ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۲ آذر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام .نزدیک ،13ساله ازدواج کردم ولی به علت کندی اسپرم وتعداد کم بچه دار نشدیم ایا راهی هست واریکوسل ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۶ آبان ۹۶( 1 سال پیش)
      باید معاینه شوید مرد از نظر علت ان
    2. تصویر کاربر محمد جمعه ۲۶ آبان ۹۶( 1 سال پیش)
      سلام من نه واریکوسل ندارم اندازه بیضه ام طبیعی سونوگرافی کردم ولی نمیدونم چرا کندی اسپرم دارم
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۲ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      خیلی از کوارد علت نامشخص است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سهیل یکشنبه ۳۰ مهر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام. من پسری 28 ساله هستم و از حدود 2 سال پیش به درد بیضه ها مخصوصا راست مبتلا شدم. به دکتر ارولوژ مراجعه و پس از سونو و معاینه فرمودند طبیعی است ولی داروی ناپروکسن و پنتافیل برایم تجویز کردن که پس از قطع مصرف هرچند درد نسبت به گذشته تخفیف یافته ولی بهبودی حاصل نشد. برای بار دوم به پروفسور تقی زاده در ارومیه مراجعه کردم ایشان فرمودن واریکوسل خفیف غیر قابل جراحی داری و برایم ویتامین e تجویز نمودن. که باز هم درمان قطعی نشدم. الان مشکلاتم افزوده شده و متاسفانه نعوظ صبحگاهی و احتلام شبانه ام از دست رفته و حتی میل جنسیم کم شده.درد بیضه مخصوصا راست وجود دارد گاهی به پاهایم سرایت میکند. حتی احساس گرما هم در کیسه بیضه دارم و بیضه راست تقریبا اویزان بوده و پایینتر از چپ میباشد. من قبلا برا ریزش مو فیناستاراید 1 میلی برا 5 یا 6 سال همراه ماینوکسیدیل استفاده میکردم که همان 2 سال پیش که به دلیل درد مراجعه کرده بودم فیناستتراید روقطع کردم. ماینوکسیدیل رو هم 10 روز پیش قطع کردم.البته طی مصرف فیناستاراید، تقریبا فیناستاراید هیچ تاثیری روی میل جنسیم و احتلام نداشت. فقط به جهت درد و توصیه پزشک قطع کردم. در ضمن رگ های بیضه من طوری هستند که گاهی بزرگی ان ها دیده میشن مخصوصا با عرض معذرت در هنگام اجابت مزاج که حتی شکل کیسه بیضه نیز تغییر میکند. ولی در حالت ایستاده در حمام و یا معاینه حالت زور زدن (بادکردن شم) معمولا نمایان نیست. خواهشا راهنماییم فرمایید ایا مسایل روحی روانی میتوانند دخیل باشند
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۳۰ مهر ۹۶( 1 سال پیش)
      اگر سونو نرمال است پس معم نيست
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۲ مهر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام من حدودیک ماه پیش عمل واریکوسل دوطرفه داشتم والان سه روز شده که دردخفیفی دربیضه چپ دارم وبیضه هام گاهی اوقات بالا وگاهی اوقات پایین میان ایااینهاعلتش چیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۲ مهر ۹۶( 1 سال پیش)
      طبيعي است ومسكن بخوريد
درحال دریافت اطلاعات