آزمایش اسپرم (اسپرموگرام) و هر آنچه که باید در باره آن بدانید

امروزه ۱۰-۱۵ درصد زوجین به علت مشکل ناباروری مراجعه می نمایند که در بررسی مردان اولین آزمایش که بعد از معاینه بیضه ها انجام می شود آزمایش اسپرم می باشد. آزمایش اسپرم سه عامل اصلی در سلامت اسپرم ها را سنجش می کند که عبارتند از:

  • شمار اسپرم ها
  • شکل اسپرم ها
  • جا به جایی اسپرم ها که به تحرک اسپرم ها نیز شناخته می شود.

با توجه به اهمیت و نتیجه آزمایش اسپرم و تفسیر آن لازم می دانم نکاتی مهم را در این مورد عرض نمایم.

✅ حرکت اسپرم چیست؟

بر طبق شیوه شنا کردن اسپرم، دو نوع حرکت وجود دارند. حرکت پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که اغلب در خطی مستقیم یا دایره هایی بزرگ در حال شنا هستند. حرکت غیر پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که در خطوطی مستقیم حرکت نکرده و یا در دایره هایی بسیار کوچک شنا می کنند. اسپرم ها برای حرکت از میان مایع واژنی (موکوس) و بارور سازی یک تخمک باید حرکتی پیش رونده به میزان ۲۵ میکرومتر در ثانیه داشته باشند.

هنگامی که کم تر از ۳۲ درصد از اسپرم ها قابلیت حرکت موثر داشته باشند، تحرک کم اسپرم ها یا آستنو آزوسپرمی (آستنوسپرمی نیز نامیده می شود) تشخیص داده می شود.

چگونه آزمایش اسپرم بدهیم

✅ نکاتی لازم در هنگام انجام آزمایش اسپرم

۱-زمان آزمایش اسپرم

اولین نکته مهم در انجام آزمایش اسپرم زمان دادن آزمایش است و حتماً توصیه می شود مدت ۲-۳ روز قبل از آزمایش مایع منی از شما خارج نشده باشد چه در خواب و یا هنگام مقاربت جنسی. اگر آزمایش زود از ۳ روز انجام شود باعث اختلال در نتیجه اسپرم از جمله کاهش حجم اسپرم و افت نمونه آزمایش خواهد شد و برعکس اگر بیش از سه روز از انجام آخرین مقاربت جنسی آزمایش دهید مثلاً ۵-۶ روز بعد، باعث افت در حرکت اسپرم و گزارش نادرست خواهد شد.

۲-نحوه انجام آزمایش

دومین نکته مهم کیفیت دادن آزمایش اسپرم است. امروزه دو روش جهت دادن آزمایش منی وجود داد:

– روش استمنا: که فرد با تحریک خود تارسیدن به ارگاسم باعث خروج مایع منی می شود که شایعترین روش دادن آزمایش اسپرم می باشد.

– روش مقاربت: بعضی افراد انجام استمنا جهت آزمایش اسپرم برایشان بسیار سخت است و تنها راهشان استفاده از کاندوم و مقاربت و خروج مایع منی می باشد که در اینجا لازم است از کاندوم های معمولی مطلقاً استفاده نشود چرا که به علت اثرات ضد اسپرمی کاندومها باعث خراب شدن اسپرم و آزمایش غلط می شود. کاندوم های مخصوصی جهت این آزمایش در مراکز ناباروری وجود دارد که توصیه می شود تنها از این کاندوم ها استفاده گردد.

۳-زمان تحویل آزمایش اسپرم

سومین نکته مهم زمان تحویل دادن آزمایش به آزمایشگاه است. حتماً نمونه اسپرم خارج شده باید کمتر از نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود.توصیه می کنم از مقاربت بدون کاندوم جهت دادن آزمایش منی اجتناب نمایید چون PH واژن خانم ها باعث افت کیفیت اسپرم می شود و از طرفی باعث آلودگی اسپرم به باکتری های واژن نیز می شود. لذا حتماً از کاندوم های مخصوص آزمایش استفاده نمایید.

✅ آیا روش ارزیابی اسپرم در خانه توصیه می شود؟

آزمایش های خانگی منی در بازار وجود دارند اما آن ها تنها برای شمار اسپرم ها کاربرد دارند. این آزمایش ها تحرک و شکل اسپرم ها را ارزیابی نمی کنند. نتایج این آزمایش ها معمولا ظرف ۱۰ دقیقه نمایان می شود. از آن جایی که این آزمایش ها تمامی عوامل نازایی در مردان را در نظر نمی گیرند، عادی بودن شمار اسپرم های یک مرد (بالای ۲۰ میلیون اسپرم در هر میلی متر مکعب منی) در نتیجه یک آزمایش خانگی الزاما به معنای توانایی باروری او نمی باشد.

در صورتی که فرد در ارتباط با باروری خود نگران می باشد، بهترین کار انجام یک آزمایش اسپرم در آزمایشگاه است که توسط یک متخصص در زمینه پزشکی انجام می شود. این آزمایش یک ارزیابی جامع تر از باروری فرد به او ارائه می دهد.

✅ آیا عوامل خارجی از قبیل تغذیه و مصرف دخانیات روی اسپرم اثر دارد؟

بله، در مطالعات متعدد ثابت شده است که موارد زیر روی اسپرم اثر دارد:

۱- سیگار کشیدن و انواع دود باعث کاهش حرکت و تعداد اسپرم می شود.

۲- گرم نگه داشتن بیضه ها و استفاده زیاد از جکوزی، دوش آب گرم، گذاشتن لب تاب روی پاها و اثر حرارتی آن روی بیضه ها و نشستن های طولانی باعث افت کیفیت اسپرم می شود.

۳- بیماری واریکوسل امروزه شایعترین علت خرابی اسپرم ها از نظر تعداد، شکل و حرکت، بیماری واریکوسل بیضه ها میباشد و لذا حتماً باید با تشخیص به موقع درمان شود.

۴- استفاده از داروهای مکمل های بدنسازی که در باشگاه ها استفاده می شود. تزریق هورمون های ناندرولوژ و تستوسترن باعث خرابی اسپرم و کم کاری بیضه می گردد.

۵- هر گونه تورم درمان نشده بیضه: علت عفونت ممکن است باعث آسیب به سلول های نطفه ساز و یا باعث انسداد در قسمت خروجی منی شود و تعداد و حرکت اسپرم ها را کاهش دهد.

۶- سابقه پرتودرمانی و شیمی درمانی که باعث از بین رفتن سلول های نطفه ساز مرد می شود.

۷- مصرف آنتی اکسیدان ها از قبیل سلنیوم و ویتامین E و C و B باعث بهتر شدن کیفیت اسپرم های مرد می شوند.

۸- پزشکان اغلب دو یا سه آزمایش اسپرم جداگانه درخواست می کنند تا نتیجه ای مناسب از سلامت اسپرم ها بدست آورند.

۹- آزمایش ها باید حداقل هفت روز فاصله داشته و در طول ۲ تا ۳ ماه انجام شوند. شمار اسپرم ها می تواند به صورت روزانه تغییر کند. در نظر گرفتن میانگین نمونه های اسپرم می تواند سبب بدست آوردن بهترین نتیجه شود.

تفسیر ازمایش اسپرم

✅ تفسیر نرمال اسپرم چگونه است؟

در هر آزمایش اسپرم نرمال که با رعایت موارد ذکر شده انجام شود باید از لحاظ حجم مایع منی، حرکت، شکل، تعداد اسپرم بررسی شود.

۱- مایع منی نرمال باید cc2-3 حجم داشته باشد.

۲- ۴۰-۶۰ میلیون سلول ها باید از حرکت خوبی جهت باروری تخمک برخوردار باشند.

۳- بیش از ۵ درصد شکل اسپرم ها باید در آزمایش منی طبیعی گزارش شود.

۴- نوع آزمایشگاه و دقت آنها در گزارش آزمایش فاکتور بسیار مهمی می باشد.

اینجانب به بیماران خودم توصیه می کنم که آزمایش اسپرمشان را فقط در مراکز ناباروری انجام دهند.

 مدت زمان ارائه جواب آزمایش چه مقدار است؟

نتیجه آزمایش ساده اسپرموگرام ظرف یک ساعت آماده می شود. سپس رنگ آمیزی اسپرم برای ارزیابی مورفولوژیک (از نظر شکل) اسپرم ها صورت می گیرد. پس از این که اسپرم ها با روشی خاص رنگ آمیزی شدند حداقل ۱۰۰ سلول در زیر یک میکروسکوپ از نظر جنبه های ساختاری و ناهنجاری های شکلی ارزیابی شده و نسبت اسپرم هایی که از نظر شکلی سالم هستند محاسبه می شود.

با انجام این ارزیابی، نتیجه آزمایش اسپرم روز بعد حاضر خواهد شد.

✅ تاثیر شرایط کاری فرد در نتیجه ی آزمایش

اسپرم ها می توانند تحت تاثیر محیط کار فرد قرار گیرند. در افرادی که تعامل نزدیکی با سموم و آفت کش های کشاورزی دارند، امکان دارد کیفیت اسپرم ها کاهش یافته و مشکلات باروری پدیدار شوند. به عنوان یک احتیاط، این افراد می توانند با پوشاندن دهان خود به وسیله یک ماسک در حین کارکردن از مضرات سموم از طریق راه تنفسی جلوگیری کنند.

این گروه از افراد عموما شامل کشاورزان می شوند. همچنین، افرادی که به عنوان بخشی از شغلشان در معرض تشعشعات قرار گرفته یا در محیط های بسیار گرم فعالیت می کنند (مانند کارکنان نانوایی ها و صنایع ذوب آهن یا ریخته گری) باید مراقبت باشند.

نمونه آزمایش اسپرم

✅ وجود عفونت (باکتری) در داخل نمونه آزمایش

یافتن باکتری در منی نسبتا شایع بوده و برای تشخیص عفونت کافی نیست. زیرا باکتری می تواند در اثر آلوده شدن نمونه منی در حین جمع آوری پدیدار شده باشد. باکتری های موجود بر روی پوست مانند استافیلوکوکوس و استرپتوکوکوس منابع شایع در آلودگی هستند.

در صورتی که فرد به عفونت مجاری ادرار مبتلا باشد، منی می تواند به باکتری آلوده شود. باکتری اشریشیا کولای که در مجرای معده ای روده ای قرار دارد نیز می تواند سبب آلوده شدن منی در هنگام انزال شود. سازمان بهداشت جهانی، عفونت منی را حضور بیش از ۱۰۰۰ باکتری در هر میلی لیتر (یک قاشق چای خوری) آن می داند.

حضور مقادیر بالای گلبول های سفید خون در منی (بیش از یک میلیون در هر میلی لیتر) نیز می تواند نشانه حضور عفونت باشد. برای تشیخص عفونت، نمونه ای از منی در آزمایشگاه کشت داده می شود تا نوع باکتری که به صورت کلونی در صفحات کشت رشد می کند مشخص شود.

مطلب مرتبط: درمان واریکوسل برای ناباروری

در صورت داشتن مشکل ناباروری جهت اخذ نوبت با شماره تلفن ۲۲۶۴۲۷۴۴  تماس بگیرید. دوستدار شما دکتر حسین کرمی

اگر به دنبال روش های خانگی و طب سنتی برای افزایش اسپرم هستید بر روی لینک زیر کلیک کنید:

گیاهان اسپرم ساز

دکتر حسین کرمی متخصص کلیه و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

4 (80%) 3 رای

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۲۷ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    بنده سونو و آزمایش اسپرم دادم
    رفتم پیش پزشک
    گفت واریکوسل داری
    یه پزشک گفت عمل کن
    پزشک دیگری گفت نیاز به عمل نیست
    حالا باید چیکار کنم
    در ضمن درد یا مشکل دیگه ای هم ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۶ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      بايد معاينه كنم
    2. تصویر کاربر رضا سه شنبه ۲۶ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      سونوی بیضه و آزمایش اسپرم چطور بود آقای دکتر
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۶ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      سونو واريكوسل داريد
    4. تصویر کاربر رضا سه شنبه ۲۶ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      بله آقای دکتر
      هم سونوی بیضه گرفتم
      هم آزمایش اسپرم
      مجرد هم هستم
      درضمن آقای دکتر درد یا مشکلی هم ندارم
    5. تصویر کاربر رضا سه شنبه ۲۶ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      ممنون میشم پاسخ بدین
    6. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۷ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      سلام نیاز به عمل ندارید
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر سامان پنجشنبه ۱۴ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    آقای دکتر من در ۱۵ سالگی واریکوسل گرید ۱ داشتم که بعد تبدیل به ۳ شد و در ۱۷ سالگی عمل دو طرفه کردم. من چند ماه بعد از عمل سونوگرافی کردم و سونکگرافیست می گفت واریکوسل گرید ۱ دو طرفه دارم. من الان خارج از کشور هستم و دوباره سونوگرافی کردم. سایز بیضه ها طبیعی و تقارن دارند. منتهی باز در سونوگرفی واریکوسل دیده شده. من در اینترنت خوندم که در یک مقاله ای می گفت نمی شود به سونوگرافی بسنده کرد برای واریکوسل چون ۸۰ درصد بیمارا بعد از عمل در سونوگرافی واریکوسل نشان دادند که این خیلی بیشتر از آماره. اگه نظرتونو بگید ممنون میشم.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۴ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      جواب سونو دلیل عود نیست نیاز به عمل مجدد نیست
  • تصویر کاربر مسعود پنجشنبه ۱۴ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و وقت بخیر
    9 ماه برا بچه داری اقدام کردیم ولی هنور نتیجه نگرفتیم. نظرتون در مورد آزمایشم؟ آیا من مشکلی دارم؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۱۳ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      سلام هنوز زود است باید بک سال اقدام کنید تا مشخص شود
    2. تصویر کاربر مسعود پنجشنبه ۱۴ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      سلام. آقای دکتر الان نزدیک یه سال هست.
      ببخشید میشه لطف کنین نظرتون در مورد آزمایشم بگین. آیا ضعفی و مشکلی در آزمایشم هست یا خیر؟
      ممنون
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۴ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      ازمايس قابل قبول است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر M.m شنبه ۹ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقت بخیر دکتر مدتیه روی التم دوسه رگ هست این رگ ها رو کیسه بیضه ام امتداد پیدا کرده داخل کیسه بیضه ام رگی رو لمس نکردم ایا واریس هست
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۹ دی ۹۶( 1 سال پیش)
    2. تصویر کاربر M.m شنبه ۹ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      آقای دکتر امکان داره واریس باشه داخل کیسه بیضه ام هیچ رگی رو حس نمیکنم فقد رو کیسه بیضه ام هست
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۹ دی ۹۶( 1 سال پیش)
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر حسن جمعه ۸ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام من 31 سالمه ده سال پیش جراحی واریکوسل سمت چپ داشتم الان ازمایش اسپرم دادم حرکت اسپرمم رو زده 20درصد وموارد دیگه نرمال هستن الان میخوام ازدواج کنم ایا دراینده به مشکل میخورم تو بچه دار شدن؟
    ایا بااستفاده از دارو مشکلم حل میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۸ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      باید دو سال اقدام به باروری کنید اگر نشود باید ای وی اف کنید
  • تصویر کاربر میلاد چهارشنبه ۶ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر من 28 سال دارم اهل کرمانشاه. چند روز پیش بعلت اقدام چند ماه برای بارداری و عدم بارداری همسرم به دکتر رفتم و بعد از انجام سنو گرافی و آزمایش اسپرم دکتر تشخیص صدرصد عمل رو دادن و گفتن امکان باروری من بعد از عمل فقط 30 درصد است من الان دارم از غصه میمیرم آقای دکتر کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۶ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      حرکت ضعیف است باید عمل کنید عمل میکروسرجری من را ببینید02122642744
  • تصویر کاربر مرتضی چهارشنبه ۶ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    پنجشنبه هفته گذشته عمل واریکوسل دوطرفه راست گرید2 و چپ گرید3 انجام دادم بعده سه روز خونمردگی زیادی زیر محل جراحی سمت چپ ،بیضه و آلت تناسلی ام بوجود اومده با پزشکم تماس گرفتم میگن که طبیعیس و بیا مطب شهرستانی هستم و مطب مرکز استان هست و برام مقدور نیست ک برم! خواهش میکنم راهنماییم کنید!
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۶ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      طبیعی است با زمان بهتر میشوید
  • تصویر کاربر ایمان شنبه ۲ دی ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام خدمت دکتر.
    من 28 سال سن دارم و مجرد هستم.حدود یکسال پیش به دلیل التهاب پروستات به نزد دکتر رفتم و به صورت اتفاقی متوجه وجود واریکوسل گرید 3 در بیضه ی چپ شدم.براساس آزمایشات و معاینه دکتر بهم پیشنهاد عمل را نداد.
    ولی الان مدتی هست دچار درد در سمت چپ بیضه حس میکنم و آزار دهنده شده...
    میخواستم بدونم براساس تجربیاتتون آیا بعد از عمل درد خوب میشه یا نه؟
    چون شنیدم شاید درد کاهش پیدا نکنه.
    ومورد دیگه اینکه آیا ورزش بدنسازی تاثیر منفی داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲ دی ۹۶( 1 سال پیش)
      نه پرد بدنر هم میشود ولی مهم نیست
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام من ده روزی هست که عمل واریکوسل درجه 3 انجام دادم ولی الان دردی در کشاله ی ران بالای جای عمل شده دارم موقعی که صاف میشم هم درد داره
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      این درد طبیعی است
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      باید صبر کنید
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر ناصر پنجشنبه ۱۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    من 30 سال سن دارم و مجرد هستم و قبلا که در حدود 1 سال ميشه نعوظ صبحگاهي و میل جنسی و رابطه جنسی به زمان نرمال در حدود 15 دقیقه داشتم و به صورت مرتب جنب میشدم ولی الان در حدود 1 سال هست که یهو میل جنسی مو کامل از دست دادم و نعوظ صبحگاهي ندارم و اختلال نعوظ نیز دارم و وقتی الان هم جنب میشم منی از آلتم خارج نمی شود، و تعداد اسپرم هام پایین اومده در حد 4 میلیون هستش که 20 درصد حرکت داره بعد از انجام آزمایشات هورموني مقدار پرولاکتین که رنجش از 2 تا 18 میلی گرم بود مال من 26 بود که به دکترارولوزیست مراجعه کردم و تعداد 10 عدد آمپول hcg برام نسخه کردن و آمپول ها رو هفته ای یکبار مصرف کردم ولی الان در حدود 6 ماه از اتمام آمپول ها گذشته و حال من فرقی نکرده شما چه دستوری میدید و نظرتون چیه آقای دکتر؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۶ آذر ۹۶( 1 سال پیش)
      اگر هورمونها طبیعی باشد مال عصب واسترسهای زندهگی است
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر