آزمایش اسپرم (اسپرموگرام) و هر آنچه که باید در باره آن بدانید

امروزه ۱۰-۱۵ درصد زوجین به علت مشکل ناباروری مراجعه می نمایند که در بررسی مردان اولین آزمایش که بعد از معاینه بیضه ها انجام می شود آزمایش اسپرم می باشد. آزمایش اسپرم سه عامل اصلی در سلامت اسپرم ها را سنجش می کند که عبارتند از:

  • شمار اسپرم ها
  • شکل اسپرم ها
  • جا به جایی اسپرم ها که به تحرک اسپرم ها نیز شناخته می شود.

با توجه به اهمیت و نتیجه آزمایش اسپرم و تفسیر آن لازم می دانم نکاتی مهم را در این مورد عرض نمایم.

✅ حرکت اسپرم چیست؟

بر طبق شیوه شنا کردن اسپرم، دو نوع حرکت وجود دارند. حرکت پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که اغلب در خطی مستقیم یا دایره هایی بزرگ در حال شنا هستند. حرکت غیر پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که در خطوطی مستقیم حرکت نکرده و یا در دایره هایی بسیار کوچک شنا می کنند. اسپرم ها برای حرکت از میان مایع واژنی (موکوس) و بارور سازی یک تخمک باید حرکتی پیش رونده به میزان ۲۵ میکرومتر در ثانیه داشته باشند.

هنگامی که کم تر از ۳۲ درصد از اسپرم ها قابلیت حرکت موثر داشته باشند، تحرک کم اسپرم ها یا آستنو آزوسپرمی (آستنوسپرمی نیز نامیده می شود) تشخیص داده می شود.

چگونه آزمایش اسپرم بدهیم

✅ نکاتی لازم در هنگام انجام آزمایش اسپرم

۱-زمان آزمایش اسپرم

اولین نکته مهم در انجام آزمایش اسپرم زمان دادن آزمایش است و حتماً توصیه می شود مدت ۲-۳ روز قبل از آزمایش مایع منی از شما خارج نشده باشد چه در خواب و یا هنگام مقاربت جنسی. اگر آزمایش زود از ۳ روز انجام شود باعث اختلال در نتیجه اسپرم از جمله کاهش حجم اسپرم و افت نمونه آزمایش خواهد شد و برعکس اگر بیش از سه روز از انجام آخرین مقاربت جنسی آزمایش دهید مثلاً ۵-۶ روز بعد، باعث افت در حرکت اسپرم و گزارش نادرست خواهد شد.

۲-نحوه انجام آزمایش

دومین نکته مهم کیفیت دادن آزمایش اسپرم است. امروزه دو روش جهت دادن آزمایش منی وجود داد:

– روش استمنا: که فرد با تحریک خود تارسیدن به ارگاسم باعث خروج مایع منی می شود که شایعترین روش دادن آزمایش اسپرم می باشد.

– روش مقاربت: بعضی افراد انجام استمنا جهت آزمایش اسپرم برایشان بسیار سخت است و تنها راهشان استفاده از کاندوم و مقاربت و خروج مایع منی می باشد که در اینجا لازم است از کاندوم های معمولی مطلقاً استفاده نشود چرا که به علت اثرات ضد اسپرمی کاندومها باعث خراب شدن اسپرم و آزمایش غلط می شود. کاندوم های مخصوصی جهت این آزمایش در مراکز ناباروری وجود دارد که توصیه می شود تنها از این کاندوم ها استفاده گردد.

۳-زمان تحویل آزمایش اسپرم

سومین نکته مهم زمان تحویل دادن آزمایش به آزمایشگاه است. حتماً نمونه اسپرم خارج شده باید کمتر از نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود.توصیه می کنم از مقاربت بدون کاندوم جهت دادن آزمایش منی اجتناب نمایید چون PH واژن خانم ها باعث افت کیفیت اسپرم می شود و از طرفی باعث آلودگی اسپرم به باکتری های واژن نیز می شود. لذا حتماً از کاندوم های مخصوص آزمایش استفاده نمایید.

✅ آیا روش ارزیابی اسپرم در خانه توصیه می شود؟

آزمایش های خانگی منی در بازار وجود دارند اما آن ها تنها برای شمار اسپرم ها کاربرد دارند. این آزمایش ها تحرک و شکل اسپرم ها را ارزیابی نمی کنند. نتایج این آزمایش ها معمولا ظرف ۱۰ دقیقه نمایان می شود. از آن جایی که این آزمایش ها تمامی عوامل نازایی در مردان را در نظر نمی گیرند، عادی بودن شمار اسپرم های یک مرد (بالای ۲۰ میلیون اسپرم در هر میلی متر مکعب منی) در نتیجه یک آزمایش خانگی الزاما به معنای توانایی باروری او نمی باشد.

در صورتی که فرد در ارتباط با باروری خود نگران می باشد، بهترین کار انجام یک آزمایش اسپرم در آزمایشگاه است که توسط یک متخصص در زمینه پزشکی انجام می شود. این آزمایش یک ارزیابی جامع تر از باروری فرد به او ارائه می دهد.

✅ آیا عوامل خارجی از قبیل تغذیه و مصرف دخانیات روی اسپرم اثر دارد؟

بله، در مطالعات متعدد ثابت شده است که موارد زیر روی اسپرم اثر دارد:

۱- سیگار کشیدن و انواع دود باعث کاهش حرکت و تعداد اسپرم می شود.

۲- گرم نگه داشتن بیضه ها و استفاده زیاد از جکوزی، دوش آب گرم، گذاشتن لب تاب روی پاها و اثر حرارتی آن روی بیضه ها و نشستن های طولانی باعث افت کیفیت اسپرم می شود.

۳- بیماری واریکوسل امروزه شایعترین علت خرابی اسپرم ها از نظر تعداد، شکل و حرکت، بیماری واریکوسل بیضه ها میباشد و لذا حتماً باید با تشخیص به موقع درمان شود.

۴- استفاده از داروهای مکمل های بدنسازی که در باشگاه ها استفاده می شود. تزریق هورمون های ناندرولوژ و تستوسترن باعث خرابی اسپرم و کم کاری بیضه می گردد.

۵- هر گونه تورم درمان نشده بیضه: علت عفونت ممکن است باعث آسیب به سلول های نطفه ساز و یا باعث انسداد در قسمت خروجی منی شود و تعداد و حرکت اسپرم ها را کاهش دهد.

۶- سابقه پرتودرمانی و شیمی درمانی که باعث از بین رفتن سلول های نطفه ساز مرد می شود.

۷- مصرف آنتی اکسیدان ها از قبیل سلنیوم و ویتامین E و C و B باعث بهتر شدن کیفیت اسپرم های مرد می شوند.

۸- پزشکان اغلب دو یا سه آزمایش اسپرم جداگانه درخواست می کنند تا نتیجه ای مناسب از سلامت اسپرم ها بدست آورند.

۹- آزمایش ها باید حداقل هفت روز فاصله داشته و در طول ۲ تا ۳ ماه انجام شوند. شمار اسپرم ها می تواند به صورت روزانه تغییر کند. در نظر گرفتن میانگین نمونه های اسپرم می تواند سبب بدست آوردن بهترین نتیجه شود.

تفسیر ازمایش اسپرم

✅ تفسیر نرمال اسپرم چگونه است؟

در هر آزمایش اسپرم نرمال که با رعایت موارد ذکر شده انجام شود باید از لحاظ حجم مایع منی، حرکت، شکل، تعداد اسپرم بررسی شود.

۱- مایع منی نرمال باید cc2-3 حجم داشته باشد.

۲- ۴۰-۶۰ میلیون سلول ها باید از حرکت خوبی جهت باروری تخمک برخوردار باشند.

۳- بیش از ۵ درصد شکل اسپرم ها باید در آزمایش منی طبیعی گزارش شود.

۴- نوع آزمایشگاه و دقت آنها در گزارش آزمایش فاکتور بسیار مهمی می باشد.

اینجانب به بیماران خودم توصیه می کنم که آزمایش اسپرمشان را فقط در مراکز ناباروری انجام دهند.

 مدت زمان ارائه جواب آزمایش چه مقدار است؟

نتیجه آزمایش ساده اسپرموگرام ظرف یک ساعت آماده می شود. سپس رنگ آمیزی اسپرم برای ارزیابی مورفولوژیک (از نظر شکل) اسپرم ها صورت می گیرد. پس از این که اسپرم ها با روشی خاص رنگ آمیزی شدند حداقل ۱۰۰ سلول در زیر یک میکروسکوپ از نظر جنبه های ساختاری و ناهنجاری های شکلی ارزیابی شده و نسبت اسپرم هایی که از نظر شکلی سالم هستند محاسبه می شود.

با انجام این ارزیابی، نتیجه آزمایش اسپرم روز بعد حاضر خواهد شد.

✅ تاثیر شرایط کاری فرد در نتیجه ی آزمایش

اسپرم ها می توانند تحت تاثیر محیط کار فرد قرار گیرند. در افرادی که تعامل نزدیکی با سموم و آفت کش های کشاورزی دارند، امکان دارد کیفیت اسپرم ها کاهش یافته و مشکلات باروری پدیدار شوند. به عنوان یک احتیاط، این افراد می توانند با پوشاندن دهان خود به وسیله یک ماسک در حین کارکردن از مضرات سموم از طریق راه تنفسی جلوگیری کنند.

این گروه از افراد عموما شامل کشاورزان می شوند. همچنین، افرادی که به عنوان بخشی از شغلشان در معرض تشعشعات قرار گرفته یا در محیط های بسیار گرم فعالیت می کنند (مانند کارکنان نانوایی ها و صنایع ذوب آهن یا ریخته گری) باید مراقبت باشند.

نمونه آزمایش اسپرم

✅ وجود عفونت (باکتری) در داخل نمونه آزمایش

یافتن باکتری در منی نسبتا شایع بوده و برای تشخیص عفونت کافی نیست. زیرا باکتری می تواند در اثر آلوده شدن نمونه منی در حین جمع آوری پدیدار شده باشد. باکتری های موجود بر روی پوست مانند استافیلوکوکوس و استرپتوکوکوس منابع شایع در آلودگی هستند.

در صورتی که فرد به عفونت مجاری ادرار مبتلا باشد، منی می تواند به باکتری آلوده شود. باکتری اشریشیا کولای که در مجرای معده ای روده ای قرار دارد نیز می تواند سبب آلوده شدن منی در هنگام انزال شود. سازمان بهداشت جهانی، عفونت منی را حضور بیش از ۱۰۰۰ باکتری در هر میلی لیتر (یک قاشق چای خوری) آن می داند.

حضور مقادیر بالای گلبول های سفید خون در منی (بیش از یک میلیون در هر میلی لیتر) نیز می تواند نشانه حضور عفونت باشد. برای تشیخص عفونت، نمونه ای از منی در آزمایشگاه کشت داده می شود تا نوع باکتری که به صورت کلونی در صفحات کشت رشد می کند مشخص شود.

مطلب مرتبط: درمان واریکوسل برای ناباروری

در صورت داشتن مشکل ناباروری جهت اخذ نوبت با شماره تلفن ۲۲۶۴۲۷۴۴  تماس بگیرید. دوستدار شما دکتر حسین کرمی

اگر به دنبال روش های خانگی و طب سنتی برای افزایش اسپرم هستید بر روی لینک زیر کلیک کنید:

گیاهان اسپرم ساز

دکتر حسین کرمی متخصص کلیه و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

4 (80%) 3 رای

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر هادی دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر آقای دکتر در حین عمل واریکوسل گرید 3 به علت ناباروری از بیضه ام نمونه برداری شد لذا خواهشمند هستم جواب نمونه آزمایش رو برام تفسیر نمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 ماه پیش)
      بسيار ضعيف است
  • تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من جوانی 20ساله هستم حدودا یک ماه پیش عمل واریکوسل چپ انجام دادم بعد از عمل با چند بار خود ارضایی منی خارج می‌شد ولی الان چند روز هستش که منی اصلا خارج نمیشه آیا این می‌تونه عوارض عمل واریکوسل باشه درضمن من دوتا قرص استفاده میکنم ک یکی دیروز تمام شده ولی یکی دیگ هست سیپرو فلوکساسین تمام شده است ولی تامسولوسین 0/4استفاده میکنم این قرص رو هم دکتر بهم داد برای ادرارم تا آخر خالی نمیشد تکه تکه می آمد آقای دکتر خواهش میکنم بنده رو راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 7 ماه پیش)
      قطع كنيد بايد نوار مثانه بگيريد
  • تصویر کاربر سعید شنبه ۶ مرداد ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر یه یک ساله یک سری لکه سیاه کم رنگ دور کلاهک التم زده میخواستم ببینم طبیعیه یا نه درمان داره همین جوری اونجا مونده فقط کمرنگ شده؟؟؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۶ مرداد ۹۷( 7 ماه پیش)
      اینرگیل نیست
    2. تصویر کاربر سعید شنبه ۶ مرداد ۹۷( 7 ماه پیش)
      اقای دکتر یعنی این لکه های که روی کلاهک زده طبیعیه و اینکه من نگران نباشم راهی برای از بین بردنش وجود نداره؟ یا کلا بیخطره؟؟؟؟؟؟؟؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۶ مرداد ۹۷( 7 ماه پیش)
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر عرشیا شنبه ۳۰ تیر ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من یک پسر ۱۵ساله ام و بیماری واریکوسل دارم ، بیضه چپ گرید ۳ و بیضه رلست گرید ۲ میخواستم بدونم آیا نیازی به عمل هست یا نه ، بعد من نوک آلتم گاهی وقت ها سوزشی خفیف دارد آیا این ربطی به بیماریم دار یا نه با تشگر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۳۰ تیر ۹۷( 8 ماه پیش)
      بیایید معاینه۰۲۱۷۱۰۶۲۳۰۹
  • تصویر کاربر حمید شنبه ۳۰ تیر ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر>
    ببخشی با توجه به این ازمایش اسپرم که عکشو براتون ارسال می کنم ما با iui میتونیم بچه ار بشیم یا باید ivf انجام بدیم و آیا امیدی هست با مصرف دارو اسپرمم بهتر بشه.
    ممنون میشم پاسخ بدین
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۷ تیر ۹۷( 8 ماه پیش)
      نه فقط ای وی اف
    2. تصویر کاربر حمید چهارشنبه ۲۷ تیر ۹۷( 8 ماه پیش)
      با سلام و خسته نباشید خدمت اقای دکتر.
      پس من با این آزمایشم فقط میتونم ivfانجم بدم و آیا در این آزمایشم من اسپرم زنده دارم جناب دکتر؟
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۳۰ تیر ۹۷( 8 ماه پیش)
      خیلی کم
    4. تصویر کاربر حمید شنبه ۳۰ تیر ۹۷( 8 ماه پیش)
      با سلام خسته نباشید خدمت جناب دکتر.،پس ما میتونیم امید به خدا ivfانجام بدیم؟
    5. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۳۰ تیر ۹۷( 8 ماه پیش)
      بله
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر Mohammad یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر کرمی
    من در سربازی متوجه واریکوسل گرید 3 شدم و سر همین داستان معافیت گرفتم الان 14 سال میگزره و من هیچ کاری نکردم تا چند وقت پیش خواستم برای پدر شدن اقدام کردیم و نشد دکتر ازمایش اسپرم داد صفر درامد ایا واریکوسل در آزمایش اسپرم که دادم صفر شده تاثیری داره
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۳ تیر ۹۷( 8 ماه پیش)
      بیایید ببینم۰۲۱۷۱۰۶۲۳۰۰
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۲۹ خرداد ۹۷( 9 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    بنده يك فرزند پسر دارم كه دچار عارضه هيپوسپاديازيس البته از نوع خفيف مي باشد.سن پسرم يك سال مي باشد و با مراجعه به دكتر متخصص شهرستان فرمودند كه بايد عمل بشن.خواستم بدونم سن مناسب براي عمل كي هست در ضمن يك دكتر خوب براي عمل با توجه به اينكه بنده ساكن شهرستان جنوب فارس هستم كجا رو پيشنهاد ميكنين.عمل پسرم چگونه عملي هست خطري كه تهديدش نميكنه؟ممنونم از لطف و عنايت شما.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۹ خرداد ۹۷( 9 ماه پیش)
      باید عکسش را ببینم
  • تصویر کاربر امیر شنبه ۲۶ خرداد ۹۷( 9 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام‌ و عرض خسته نباشی
    من حدود دو ماهی هست که درد خفیفی‌ در بیضه سمت راست خودم داشتم که درد به پهلو و زیر شکم و رانم میزد نگران شدم رفتم پیش دکتر عمومی گفت احتمال فتق یا سنگ کلیه مثانه هست سونوگرافی کردم از کلیه و ها مثانه و سنگ حالب و بیضه و هیچ مشکلی در من دیده نشده.و درد بعد از انجام سونو کاهش پیدا کرد تا 1 ماه بعد که الان دوباره درد ب سراغم اومده فکر نمیکنم درد یه بیضه ربطی داشته باشه بیشتر ب رگ های بیضه مرتبطه چون یکم متورم شدن مثل یک غده کوچیک و درد خفیفی دارن.میخواستم ببینم الان من چیکار کنم تمام زندگیمو ریخته بهم این درد کوچیک فکرای عقیم شدن‌و بچه دار نشدن و اینا میاد تو ذهنم.حالا درد هی میگیرع بعد یه مدتی شروع میشه و دکتر و سونوگرافی هم که گفتم مشکلی نداره من چیکار باید انجام بدم از کجا بفهمم رگ بیضه هام مشکل داره یا نه؟
    ممنون‌میشم‌ پاسخ بدین.تشکر ممنون میشم در مورد رگ های بیضه و اینکه مشخص نشدن مشکل در سونوگرافی منو راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۶ خرداد ۹۷( 9 ماه پیش)
      چون سونو طليعي است اصلا جاي نگراني نيست
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۶ خرداد ۹۷( 9 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من حدود 4ماه پیش عمل واریکوسل بیضه راست انجام دادم که هنوزم اندازه بیضه ام تغییری نکرده و از سمت دیگه بزرگتره و همچنین لکه های وریدی داره و کمی هم درد داره مخصوصا به هنگام لمس کردن
    میخواستم علت و راه درمانش رو بدونم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۶ خرداد ۹۷( 9 ماه پیش)
      بعد از عمل طبیعی است
  • تصویر کاربر عباسعلی یکشنبه ۶ خرداد ۹۷( 9 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام جناب آقای دکتر
    حدودا سه سال ازدواج کردم و32 سال سن دارم ودچارناباروری هستم وبه چندین دکتر مراجعه کردم که هرکدام علل مختلفی راعنوان نمودن ولی اخیرا یه یکی پزشکان تهران مراجعه کردم و به من گفتن حتما باید آزمایشDNiبرم که بعد ازنتیجه فرمودن من دچارشکست کروموزومی شدم .وهیچ راهی برای معالجه وجود ندارد حتی ivfهم نمیتوانی انجام دهی.خواهشی که ازشمادارم اینه که واقعا هیچ راهی برای فرزند دار شدن وجود ندارد.یا اینکه پیگیر باشم وچکارکنم؟درضمن واریوسل گرید 2هم دارم .خواهشا راهنمایی فرمایید.متشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۶ خرداد ۹۷( 9 ماه پیش)
      اگر طبیعی نشود باید ایوی اف کنید راه برای شما باز است
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر