آزمایش اسپرم (اسپرموگرام) و هر آنچه که باید در باره آن بدانید

امروزه ۱۰-۱۵ درصد زوجین به علت مشکل ناباروری مراجعه می نمایند که در بررسی مردان اولین آزمایش که بعد از معاینه بیضه ها انجام می شود آزمایش اسپرم می باشد. آزمایش اسپرم سه عامل اصلی در سلامت اسپرم ها را سنجش می کند که عبارتند از:

  • شمار اسپرم ها
  • شکل اسپرم ها
  • جا به جایی اسپرم ها که به تحرک اسپرم ها نیز شناخته می شود.

با توجه به اهمیت و نتیجه آزمایش اسپرم و تفسیر آن لازم می دانم نکاتی مهم را در این مورد عرض نمایم.

✅ حرکت اسپرم چیست؟

بر طبق شیوه شنا کردن اسپرم، دو نوع حرکت وجود دارند. حرکت پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که اغلب در خطی مستقیم یا دایره هایی بزرگ در حال شنا هستند. حرکت غیر پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که در خطوطی مستقیم حرکت نکرده و یا در دایره هایی بسیار کوچک شنا می کنند. اسپرم ها برای حرکت از میان مایع واژنی (موکوس) و بارور سازی یک تخمک باید حرکتی پیش رونده به میزان ۲۵ میکرومتر در ثانیه داشته باشند.

هنگامی که کم تر از ۳۲ درصد از اسپرم ها قابلیت حرکت موثر داشته باشند، تحرک کم اسپرم ها یا آستنو آزوسپرمی (آستنوسپرمی نیز نامیده می شود) تشخیص داده می شود.

چگونه آزمایش اسپرم بدهیم

✅ نکاتی لازم در هنگام انجام آزمایش اسپرم

۱-زمان آزمایش اسپرم

اولین نکته مهم در انجام آزمایش اسپرم زمان دادن آزمایش است و حتماً توصیه می شود مدت ۲-۳ روز قبل از آزمایش مایع منی از شما خارج نشده باشد چه در خواب و یا هنگام مقاربت جنسی. اگر آزمایش زود از ۳ روز انجام شود باعث اختلال در نتیجه اسپرم از جمله کاهش حجم اسپرم و افت نمونه آزمایش خواهد شد و برعکس اگر بیش از سه روز از انجام آخرین مقاربت جنسی آزمایش دهید مثلاً ۵-۶ روز بعد، باعث افت در حرکت اسپرم و گزارش نادرست خواهد شد.

۲-نحوه انجام آزمایش

دومین نکته مهم کیفیت دادن آزمایش اسپرم است. امروزه دو روش جهت دادن آزمایش منی وجود داد:

– روش استمنا: که فرد با تحریک خود تارسیدن به ارگاسم باعث خروج مایع منی می شود که شایعترین روش دادن آزمایش اسپرم می باشد.

– روش مقاربت: بعضی افراد انجام استمنا جهت آزمایش اسپرم برایشان بسیار سخت است و تنها راهشان استفاده از کاندوم و مقاربت و خروج مایع منی می باشد که در اینجا لازم است از کاندوم های معمولی مطلقاً استفاده نشود چرا که به علت اثرات ضد اسپرمی کاندومها باعث خراب شدن اسپرم و آزمایش غلط می شود. کاندوم های مخصوصی جهت این آزمایش در مراکز ناباروری وجود دارد که توصیه می شود تنها از این کاندوم ها استفاده گردد.

۳-زمان تحویل آزمایش اسپرم

سومین نکته مهم زمان تحویل دادن آزمایش به آزمایشگاه است. حتماً نمونه اسپرم خارج شده باید کمتر از نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود.توصیه می کنم از مقاربت بدون کاندوم جهت دادن آزمایش منی اجتناب نمایید چون PH واژن خانم ها باعث افت کیفیت اسپرم می شود و از طرفی باعث آلودگی اسپرم به باکتری های واژن نیز می شود. لذا حتماً از کاندوم های مخصوص آزمایش استفاده نمایید.

✅ آیا روش ارزیابی اسپرم در خانه توصیه می شود؟

آزمایش های خانگی منی در بازار وجود دارند اما آن ها تنها برای شمار اسپرم ها کاربرد دارند. این آزمایش ها تحرک و شکل اسپرم ها را ارزیابی نمی کنند. نتایج این آزمایش ها معمولا ظرف ۱۰ دقیقه نمایان می شود. از آن جایی که این آزمایش ها تمامی عوامل نازایی در مردان را در نظر نمی گیرند، عادی بودن شمار اسپرم های یک مرد (بالای ۲۰ میلیون اسپرم در هر میلی متر مکعب منی) در نتیجه یک آزمایش خانگی الزاما به معنای توانایی باروری او نمی باشد.

در صورتی که فرد در ارتباط با باروری خود نگران می باشد، بهترین کار انجام یک آزمایش اسپرم در آزمایشگاه است که توسط یک متخصص در زمینه پزشکی انجام می شود. این آزمایش یک ارزیابی جامع تر از باروری فرد به او ارائه می دهد.

✅ آیا عوامل خارجی از قبیل تغذیه و مصرف دخانیات روی اسپرم اثر دارد؟

بله، در مطالعات متعدد ثابت شده است که موارد زیر روی اسپرم اثر دارد:

۱- سیگار کشیدن و انواع دود باعث کاهش حرکت و تعداد اسپرم می شود.

۲- گرم نگه داشتن بیضه ها و استفاده زیاد از جکوزی، دوش آب گرم، گذاشتن لب تاب روی پاها و اثر حرارتی آن روی بیضه ها و نشستن های طولانی باعث افت کیفیت اسپرم می شود.

۳- بیماری واریکوسل امروزه شایعترین علت خرابی اسپرم ها از نظر تعداد، شکل و حرکت، بیماری واریکوسل بیضه ها میباشد و لذا حتماً باید با تشخیص به موقع درمان شود.

۴- استفاده از داروهای مکمل های بدنسازی که در باشگاه ها استفاده می شود. تزریق هورمون های ناندرولوژ و تستوسترن باعث خرابی اسپرم و کم کاری بیضه می گردد.

۵- هر گونه تورم درمان نشده بیضه: علت عفونت ممکن است باعث آسیب به سلول های نطفه ساز و یا باعث انسداد در قسمت خروجی منی شود و تعداد و حرکت اسپرم ها را کاهش دهد.

۶- سابقه پرتودرمانی و شیمی درمانی که باعث از بین رفتن سلول های نطفه ساز مرد می شود.

۷- مصرف آنتی اکسیدان ها از قبیل سلنیوم و ویتامین E و C و B باعث بهتر شدن کیفیت اسپرم های مرد می شوند.

۸- پزشکان اغلب دو یا سه آزمایش اسپرم جداگانه درخواست می کنند تا نتیجه ای مناسب از سلامت اسپرم ها بدست آورند.

۹- آزمایش ها باید حداقل هفت روز فاصله داشته و در طول ۲ تا ۳ ماه انجام شوند. شمار اسپرم ها می تواند به صورت روزانه تغییر کند. در نظر گرفتن میانگین نمونه های اسپرم می تواند سبب بدست آوردن بهترین نتیجه شود.

تفسیر ازمایش اسپرم

✅ تفسیر نرمال اسپرم چگونه است؟

در هر آزمایش اسپرم نرمال که با رعایت موارد ذکر شده انجام شود باید از لحاظ حجم مایع منی، حرکت، شکل، تعداد اسپرم بررسی شود.

۱- مایع منی نرمال باید cc2-3 حجم داشته باشد.

۲- ۴۰-۶۰ میلیون سلول ها باید از حرکت خوبی جهت باروری تخمک برخوردار باشند.

۳- بیش از ۵ درصد شکل اسپرم ها باید در آزمایش منی طبیعی گزارش شود.

۴- نوع آزمایشگاه و دقت آنها در گزارش آزمایش فاکتور بسیار مهمی می باشد.

اینجانب به بیماران خودم توصیه می کنم که آزمایش اسپرمشان را فقط در مراکز ناباروری انجام دهند.

 مدت زمان ارائه جواب آزمایش چه مقدار است؟

نتیجه آزمایش ساده اسپرموگرام ظرف یک ساعت آماده می شود. سپس رنگ آمیزی اسپرم برای ارزیابی مورفولوژیک (از نظر شکل) اسپرم ها صورت می گیرد. پس از این که اسپرم ها با روشی خاص رنگ آمیزی شدند حداقل ۱۰۰ سلول در زیر یک میکروسکوپ از نظر جنبه های ساختاری و ناهنجاری های شکلی ارزیابی شده و نسبت اسپرم هایی که از نظر شکلی سالم هستند محاسبه می شود.

با انجام این ارزیابی، نتیجه آزمایش اسپرم روز بعد حاضر خواهد شد.

✅ تاثیر شرایط کاری فرد در نتیجه ی آزمایش

اسپرم ها می توانند تحت تاثیر محیط کار فرد قرار گیرند. در افرادی که تعامل نزدیکی با سموم و آفت کش های کشاورزی دارند، امکان دارد کیفیت اسپرم ها کاهش یافته و مشکلات باروری پدیدار شوند. به عنوان یک احتیاط، این افراد می توانند با پوشاندن دهان خود به وسیله یک ماسک در حین کارکردن از مضرات سموم از طریق راه تنفسی جلوگیری کنند.

این گروه از افراد عموما شامل کشاورزان می شوند. همچنین، افرادی که به عنوان بخشی از شغلشان در معرض تشعشعات قرار گرفته یا در محیط های بسیار گرم فعالیت می کنند (مانند کارکنان نانوایی ها و صنایع ذوب آهن یا ریخته گری) باید مراقبت باشند.

نمونه آزمایش اسپرم

✅ وجود عفونت (باکتری) در داخل نمونه آزمایش

یافتن باکتری در منی نسبتا شایع بوده و برای تشخیص عفونت کافی نیست. زیرا باکتری می تواند در اثر آلوده شدن نمونه منی در حین جمع آوری پدیدار شده باشد. باکتری های موجود بر روی پوست مانند استافیلوکوکوس و استرپتوکوکوس منابع شایع در آلودگی هستند.

در صورتی که فرد به عفونت مجاری ادرار مبتلا باشد، منی می تواند به باکتری آلوده شود. باکتری اشریشیا کولای که در مجرای معده ای روده ای قرار دارد نیز می تواند سبب آلوده شدن منی در هنگام انزال شود. سازمان بهداشت جهانی، عفونت منی را حضور بیش از ۱۰۰۰ باکتری در هر میلی لیتر (یک قاشق چای خوری) آن می داند.

حضور مقادیر بالای گلبول های سفید خون در منی (بیش از یک میلیون در هر میلی لیتر) نیز می تواند نشانه حضور عفونت باشد. برای تشیخص عفونت، نمونه ای از منی در آزمایشگاه کشت داده می شود تا نوع باکتری که به صورت کلونی در صفحات کشت رشد می کند مشخص شود.

مطلب مرتبط: درمان واریکوسل برای ناباروری

در صورت داشتن مشکل ناباروری جهت اخذ نوبت با شماره تلفن ۲۲۶۴۲۷۴۴  تماس بگیرید. دوستدار شما دکتر حسین کرمی

اگر به دنبال روش های خانگی و طب سنتی برای افزایش اسپرم هستید بر روی لینک زیر کلیک کنید:

گیاهان اسپرم ساز

دکتر حسین کرمی متخصص کلیه و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر عادل جمعه ۱۰ آبان ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر بنده سنم ۳۵سال است یکبار همسرم باردار شده سقط شد در ۹هفته واریکوسل دارم آزمایش اسپرم انجام دادم ممنون میشم مطالعه کنید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۰ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)
      ازمایش بد نیست
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۰ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)
      ادامه دهید اقدام باروری را
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر جمال چهارشنبه ۸ آبان ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    مشخصه morphology
    Abnormal=97
    A Head=97
    A Neck=15
    Immature=10
    A Tail=10
    مشخصه Motility
    Motility=65
    Progressive=50
    Non progressive=15
    Immotile=35
    مشخصه concentration
    120mil/ml
    مشخصه total count
    228mil/ml
    پیش دوتا دکتر رفتم هرکدوم ی چیز میگن
    یکی میگه خوبه یکی‌میگه احتمال باروری سه درصد
    لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۴ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)
    2. تصویر کاربر جمال شنبه ۴ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)
      منظورتون از قابل قبول چیه؟
      یعنی مشکلی ندارم؟
    3. تصویر کاربر جمال شنبه ۴ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)
      یعنی مشکلی ندارم؟
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۸ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)
      بعنی منعی برای باروری ندارد
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر Reza جمعه ۳ آبان ۹۸( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکترجان خسته نباشد،شیش ماهه که عمل واریکوسل کردم خانمم یکبار سابقه سقط دارن که مربوط میشه به قبل عمل من!!الان بعداز شیش ماه حرکت نوعAرسیده به هشت ومجمع A,Bرسیده به پنجاه وپنج،به نظرشما واسه باروری اقدام کنم چون خانومم ازسقط مجدد واقعا میترسه وایا لازمه داروی مصرف کنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۳ آبان ۹۸( 4 هفته پیش)
      حتما اقدام کنید نتیجه میگیرید
  • تصویر کاربر Pariii یکشنبه ۲۸ مهر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید در مورد این آزمایش راهنمایی میخواستم به غیر از تعداد کم اسپرم.چه مشکل دیگه ای هست؟ و چی پیشنهاد میدین؟
    Liguifaction time 30
    Sperm count 16
    Normal form 25
    Abnormal forms 75
    Giant head 35
    Juvenile sperm 15
    Pin head 25
    Non mobile 70
    Motility after 1hr 30
    W.B.C 0-1
    R.B.C 0-1
    Epith.cells/hpf 5
    Grade 1 5
    Grade2 5
    Grade3 10
    Grade4 10
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۸ مهر ۹۸( 1 ماه پیش)
  • تصویر کاربر alirezaem یکشنبه ۲۱ مهر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من هفت سال ازدواج کردم .به تازگی قصد بچه دار شدن پیدا کردیم این ازمایش اسپرم رو انجام دادم .میخواستم نظرتون رو بابت جواب بدونم .با سپاس
    1. تصویر کاربر alirezaem یکشنبه ۲۱ مهر ۹۸( 1 ماه پیش)
      چرا به سوال جواب نمیدی
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۱ مهر ۹۸( 1 ماه پیش)
      کیفیت پایین است سونو بیضه کنید بفرستید ببینم
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر جواد سه شنبه ۹ مهر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام در سونو گرافی بهم گفتن واز سمت راست تشیل نشده ولی سمت چپ رو داری بعد آزمایش اسپرم که آزو بود تو نمونه برداری اسپرم داشتم لطفا راهنمایی بفرمایید من بصورت طبیعی میتونم زوج باروری باشم یا میشه واز پیوند زده بشه یا نه نه نه
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۹ مهر ۹۸( 1 ماه پیش)
      تنها راه شما ای وی اف است
  • تصویر کاربر ساسان سه شنبه ۲ مهر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. ایا مدت زمان ۹۰ دقیقه برای liqefication در ازمایش اسپرم برای بارداری نرمال است؟ همسر من تنبلی تخمدان دارند و با دارو فولیکول هایشان نرمال میشوند ولی باردار نمیشوند
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲ مهر ۹۸( 1 ماه پیش)
      بله مشکلی ندارد همسرتان باید توسط متخصص زنان معاینه شود
  • تصویر کاربر مجید یکشنبه ۱۷ شهریور ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما دکتر گرامی
    بنده 28 ساله و متاهل ، تصمیم به بچه دار شدن گرفتیم . طی آزمایش اسپرمی که سال گذشته دادم و دکتر همسرم عنوان کرده که احتمال بچه دار شدن 50-50 هستش . (نتیجه آزمایش پیوست هستش) از فرم بیضه ها احتمال واریکوسل بعید نیست که حتما برای معاینه دقیق خدمت میرسم . مشکل زودانزالی هم دارم . خواستم نظر شما در خصوص جواب آزمایش رو بدونم . سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۷ شهریور ۹۸( 2 ماه پیش)
      حرکت صفر ایت اگرواریکوسل دارید باید عمل کنید
  • تصویر کاربر مجید سه شنبه ۱۵ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من مجرد هستم و ۲۰ سالمه و واریکوسل دارم و سونوگرافی و آزمایش اسپرم هم انجام دادم . دکتر سونوگرافی گفتند واریکوسل شدید دارم ولی نتایج آزمایش اسپرم خوب بود و دکترم گفتند مشکلی نداره . امکان داره آزمایش اسپرم اشتباه شده باشه و اینکه آیا الان نیاز به عمل دارم یا باید چند وقت یه بار برم معاینه؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۵ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)
      باید معاینه کنم02122642744
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۱۳ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر یه ساله که از عمل واریکسلم میگذره و اریکوسل گرید 1 بود بیضه چپم ولی بعضی مواقع بیضه هم درد میکنه آخرین آزمایشم دادم بیصورت زیر بود
    Liquefaction Time=60 H
    Sperm Concentration=7 L
    Total Sperm Count 27.3 L
    Total motility (PR+NPR ) 31 L
    Progressive motilityv (PR ) 15 L
    Non_Motile 69 H
    Normal Morphology 1 L
    Abnormal Morphology 99 H
    آیا عفونت در اسپرم ندارم درضمن آزمایش هورمون و ادرار بعد از اسپرم دادم با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۳ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)
      از نظر من قابل قبول است
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر