همه چیز درباره آزمایش اسپرم (اسپرموگرام)

امروزه ۱۰-۱۵ درصد زوجین به علت مشکل ناباروری مراجعه می نمایند که در بررسی مردان اولین آزمایش که بعد از معاینه بیضه ها انجام می شود آزمایش اسپرم می باشد. در این مقاله به بررسی زمان آزمایش اسپرم، نحوه ی انجام آن و هر آنچه که باید درباره ی این آزمایش بدانید پرداخته ایم.

آزمایش اسپرم سه عامل اصلی در سلامت اسپرم ها را سنجش می کند که عبارتند از:

  • شمار اسپرم ها
  • شکل اسپرم ها
  • جا به جایی اسپرم ها که به تحرک اسپرم ها نیز شناخته می شود.

با توجه به اهمیت و نتیجه آزمایش اسپرم و تفسیر آن لازم می دانم نکاتی مهم را در این مورد عرض نمایم.

تحرک اسپرم چقدر باید باشد؟

بر طبق شیوه شنا کردن اسپرم، دو نوع حرکت وجود دارند. حرکت پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که اغلب در خطی مستقیم یا دایره هایی بزرگ در حال شنا هستند. حرکت غیر پیش رونده به جنبش اسپرم هایی گفته می شود که در خطوطی مستقیم حرکت نکرده و یا در دایره هایی بسیار کوچک شنا می کنند. اسپرم ها برای حرکت از میان مایع واژنی (موکوس) و بارور سازی یک تخمک باید حرکتی پیش رونده به میزان ۲۵ میکرومتر در ثانیه داشته باشند.

هنگامی که کم تر از ۳۲ درصد از اسپرم ها قابلیت حرکت موثر داشته باشند، تحرک کم اسپرم ها یا آستنو آزوسپرمی (آستنوسپرمی نیز نامیده می شود) تشخیص داده می شود.

با آزمایش اسپرم چه مواردی مشخص می‌شود؟
با آزمایش اسپرم چه مواردی مشخص می‌شود؟

 

نکاتی لازم در هنگام انجام آزمایش اسپرم

1. زمان آزمایش اسپرم

اولین نکته مهم در انجام آزمایش اسپرم زمان دادن آزمایش است و حتماً توصیه می شود مدت ۲-۳ روز قبل از آزمایش مایع منی از شما خارج نشده باشد چه در خواب و یا هنگام مقاربت جنسی. اگر آزمایش زود از ۳ روز انجام شود باعث اختلال در نتیجه اسپرم از جمله کاهش حجم اسپرم و افت نمونه آزمایش خواهد شد و برعکس اگر بیش از سه روز از انجام آخرین مقاربت جنسی آزمایش دهید مثلاً ۵-۶ روز بعد، باعث افت در حرکت اسپرم و گزارش نادرست خواهد شد.

2. آزمایش اسپرم چگونه انجام می‌شود؟

دومین نکته مهم کیفیت دادن آزمایش اسپرم است. امروزه دو روش جهت دادن آزمایش منی وجود داد:

روش استمنا: که فرد با تحریک خود تارسیدن به ارگاسم باعث خروج مایع منی می شود که شایعترین روش دادن آزمایش اسپرم می باشد.

روش مقاربت: بعضی افراد انجام استمنا جهت آزمایش اسپرم برایشان بسیار سخت است و تنها راهشان استفاده از کاندوم و مقاربت و خروج مایع منی می باشد که در اینجا لازم است از کاندوم های معمولی مطلقاً استفاده نشود چرا که به علت اثرات ضد اسپرمی کاندومها باعث خراب شدن اسپرم و آزمایش غلط می شود. کاندوم های مخصوصی جهت این آزمایش در مراکز ناباروری وجود دارد که توصیه می شود تنها از این کاندوم ها استفاده گردد.

3. زمان تحویل آزمایش اسپرم

سومین نکته مهم زمان تحویل دادن آزمایش به آزمایشگاه است. حتماً نمونه اسپرم خارج شده باید کمتر از نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود.توصیه می کنم از مقاربت بدون کاندوم جهت دادن آزمایش منی اجتناب نمایید چون PH واژن خانم ها باعث افت کیفیت اسپرم می شود و از طرفی باعث آلودگی اسپرم به باکتری های واژن نیز می شود. لذا حتماً از کاندوم های مخصوص آزمایش استفاده نمایید.

آیا روش ارزیابی اسپرم در خانه توصیه می شود؟

آزمایش های خانگی منی در بازار وجود دارند اما آن ها تنها برای شمار اسپرم ها کاربرد دارند. این آزمایش ها تحرک و شکل اسپرم ها را ارزیابی نمی کنند. نتایج این آزمایش ها معمولا ظرف ۱۰ دقیقه نمایان می شود. از آن جایی که این آزمایش ها تمامی عوامل نازایی در مردان را در نظر نمی گیرند، عادی بودن شمار اسپرم های یک مرد (بالای ۲۰ میلیون اسپرم در هر میلی متر مکعب منی) در نتیجه یک آزمایش خانگی الزاما به معنای توانایی باروری او نمی باشد.

در صورتی که فرد در ارتباط با باروری خود نگران می باشد، بهترین کار انجام یک آزمایش اسپرم در آزمایشگاه است که توسط یک متخصص در زمینه پزشکی انجام می شود. این آزمایش یک ارزیابی جامع تر از باروری فرد به او ارائه می دهد.

راه‌های تقویت اسپرم در مردان

 در مطالعات متعدد ثابت شده است که موارد زیر روی اسپرم اثر دارد:

  •  سیگار کشیدن و انواع دود باعث کاهش حرکت و تعداد اسپرم می شود.
  •  گرم نگه داشتن بیضه ها و استفاده زیاد از جکوزی، دوش آب گرم، گذاشتن لب تاب روی پاها و اثر حرارتی آن روی بیضه ها و نشستن های طولانی باعث افت کیفیت اسپرم می شود.
  •  بیماری واریکوسل امروزه شایعترین علت خرابی اسپرم ها از نظر تعداد، شکل و حرکت، بیماری واریکوسل بیضه ها میباشد و لذا حتماً باید با تشخیص به موقع درمان شود.
  •  استفاده از داروهای مکمل های بدنسازی که در باشگاه ها استفاده می شود. تزریق هورمون های ناندرولوژ و تستوسترن باعث خرابی اسپرم و کم کاری بیضه می گردد.
  •  هر گونه تورم درمان نشده بیضه: علت عفونت ممکن است باعث آسیب به سلول های نطفه ساز و یا باعث انسداد در قسمت خروجی منی شود و تعداد و حرکت اسپرم ها را کاهش دهد.
  •  سابقه پرتودرمانی و شیمی درمانی که باعث از بین رفتن سلول های نطفه ساز مرد می شود.
  •  مصرف آنتی اکسیدان ها از قبیل سلنیوم و ویتامین E و C و B باعث بهتر شدن کیفیت اسپرم های مرد می شوند.
  •  پزشکان اغلب دو یا سه آزمایش اسپرم جداگانه درخواست می کنند تا نتیجه ای مناسب از سلامت اسپرم ها بدست آورند.
  •  آزمایش ها باید حداقل هفت روز فاصله داشته و در طول ۲ تا ۳ ماه انجام شوند. شمار اسپرم ها می تواند به صورت روزانه تغییر کند. در نظر گرفتن میانگین نمونه های اسپرم می تواند سبب بدست آوردن بهترین نتیجه شود.

تفسیر پارامترهای آزمایش اسپرموگرام

در هر آزمایش اسپرم نرمال که با رعایت موارد ذکر شده انجام شود باید از لحاظ حجم مایع منی، حرکت، شکل، تعداد اسپرم بررسی شود.

  •  مایع منی نرمال باید cc2-3 حجم داشته باشد.
  •  ۴۰-۶۰ میلیون سلول ها باید از حرکت خوبی جهت باروری تخمک برخوردار باشند.
  •  بیش از ۵ درصد شکل اسپرم ها باید در آزمایش منی طبیعی گزارش شود.
  •  نوع آزمایشگاه و دقت آنها در گزارش آزمایش فاکتور بسیار مهمی می باشد.

اینجانب به بیماران خودم توصیه می کنم که آزمایش اسپرمشان را فقط در مراکز ناباروری انجام دهند.

 مدت زمان ارائه جواب آزمایش چه مقدار است؟

نتیجه آزمایش ساده اسپرموگرام ظرف یک ساعت آماده می شود. سپس رنگ آمیزی اسپرم برای ارزیابی مورفولوژیک (از نظر شکل) اسپرم ها صورت می گیرد. پس از این که اسپرم ها با روشی خاص رنگ آمیزی شدند حداقل ۱۰۰ سلول در زیر یک میکروسکوپ از نظر جنبه های ساختاری و ناهنجاری های شکلی ارزیابی شده و نسبت اسپرم هایی که از نظر شکلی سالم هستند محاسبه می شود.

با انجام این ارزیابی، نتیجه آزمایش اسپرم روز بعد حاضر خواهد شد.

تاثیر شرایط کاری فرد در نتیجه ی آزمایش

اسپرم ها می توانند تحت تاثیر محیط کار فرد قرار گیرند. در افرادی که تعامل نزدیکی با سموم و آفت کش های کشاورزی دارند، امکان دارد کیفیت اسپرم ها کاهش یافته و مشکلات باروری پدیدار شوند. به عنوان یک احتیاط، این افراد می توانند با پوشاندن دهان خود به وسیله یک ماسک در حین کارکردن از مضرات سموم از طریق راه تنفسی جلوگیری کنند.

این گروه از افراد عموما شامل کشاورزان می شوند. همچنین، افرادی که به عنوان بخشی از شغلشان در معرض تشعشعات قرار گرفته یا در محیط های بسیار گرم فعالیت می کنند (مانند کارکنان نانوایی ها و صنایع ذوب آهن یا ریخته گری) باید مراقبت باشند.

آزمایش آنالیز اسپرم
آزمایش آنالیز اسپرم

نقش عفونت های باکتریایی در ناباروری مردان

یافتن باکتری در منی نسبتا شایع بوده و برای تشخیص عفونت کافی نیست. زیرا باکتری می تواند در اثر آلوده شدن نمونه منی در حین جمع آوری پدیدار شده باشد. باکتری های موجود بر روی پوست مانند استافیلوکوکوس و استرپتوکوکوس منابع شایع در آلودگی هستند.

در صورتی که فرد به عفونت مجاری ادرار مبتلا باشد، منی می تواند به باکتری آلوده شود. باکتری اشریشیا کولای که در مجرای معده ای روده ای قرار دارد نیز می تواند سبب آلوده شدن منی در هنگام انزال شود. سازمان بهداشت جهانی، عفونت منی را حضور بیش از ۱۰۰۰ باکتری در هر میلی لیتر (یک قاشق چای خوری) آن می داند.

حضور مقادیر بالای گلبول های سفید خون در منی (بیش از یک میلیون در هر میلی لیتر) نیز می تواند نشانه حضور عفونت باشد. برای تشیخص عفونت، نمونه ای از منی در آزمایشگاه کشت داده می شود تا نوع باکتری که به صورت کلونی در صفحات کشت رشد می کند مشخص شود.

در صورت داشتن مشکل ناباروری جهت اخذ نوبت با شماره تلفن ۲۲۶۴۲۷۴۴  تماس بگیرید. دوستدار شما دکتر حسین کرمی

شاید دوست داشته باشید بخوانید:

بهترین درمان زگیل تناسلی مردانه

دکتر حسین کرمی متخصص کلیه و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید:

ویزیت تلفنی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر کیارش شنبه ۵ مهر ۹۹( 5 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب آقای دکتر عزیز خواهشمند است در خصوص فایل پیوست در صورت امکان توضیحاتی هرچند مختصر ارائه دهید و اینکه من مشکل دارم یا خیر ؟شرایط امکان بارداری با همسرم را داریم چون جایی نوشته شده بود که باید جهندگی پیشرونده حداقل 25 باشد و من 16.5 می باشم ..
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۵ مهر ۹۹( 5 روز پیش)
      مشکلی ندارید. مجموع a , b باید بالای ۵۰ باشد
  • تصویر کاربر سامان دوشنبه ۳۱ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    44 ساله هستم و اسفندماه 98 اقدام به بچه دار شدن کردیم و همسرم اواخر اردیبهشت باردار شدن و پس از 2 هفته دکتر زنان گفتند که به دلیل تشکیل جنین در بیرون از رحم (حاملگی پوچ) باید سقط صورت گیرد. همسرم علت را سن و مشکل دار بودن من دانست و به همین دلیل من آزمایش اسپرموگرام دادم که نتایج آن به پیوست است. لطفن بفرمایید که آیا مشکلی هست؟ در صورت وجود مشکل راه حل چیست؟ الان همسرم گیر داده که باید واریوکسل چک شود! از محبت شما سپاسگزارم
    با تقدیم احترام
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۳۱ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      کمی حرکت اسپرم های شما کند هست ولی دلیل حاملگی پوچ نمی باشد. مجددا تلاش کنین براس بارداری. اگر در طول ۶ ماه باردار نشدن ، سونوگرافی جهت واریکوسل انجام شود
  • تصویر کاربر فرشا دوشنبه ۳۱ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    بنده می‌خواستم اقدام به بچه دار شدن کنم آزمایش رو که ضمیمه کردم به دکتر نشون دادم گفت نیاز به عمل دارید خواستم نظر شما رو بدونم و اینکه میتونم اقدام کنم به بچه دار شدن یا قبلش نیاز به عمل هست
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۳۰ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      فعلا کار بیشتری نیاز نیست. یک سال تلاش کنید اگر نشد سونوگرافی کنید
    2. تصویر کاربر فرشا یکشنبه ۳۰ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      از این نگران هستم که اقدام کنیم و برای مادر یا بچه مشکلی پیش بیاد
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۳۱ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      نه از این جهت مشکلی نیست
    4. تصویر کاربر فرشا یکشنبه ۳۰ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      شما یه آزمایش قوی تر یا یه راه کار مطمئن تر پیشنهاد ندارید انجام بدم
    5. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۳۱ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      فعلا مشکلی نیست و نیاز به کار بیشتری نیست
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر وحيد شنبه ۲۹ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    آقای دکتر مایع منی از من خارج نمیشه اراضای خشک دارم میل جنسیم خیلی کمه نهایت ماهی یکبار یا 3ماه یه بار نعوظ و انزال ندارم ساکن قزوینم چه کنم؟بسیار ناراحتیم و همسرم اذیت میشن
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۹ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      یک بار ازمایش اسپرم بدهید. اگر چیزی خارج نشد ، شاید نیاز به نمونه برداری باشد
    2. تصویر کاربر وحيد شنبه ۲۹ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      اقاي دكتر وقتي هيچ مايعي ازمن خارج نميشود چطور ازمايش اسپرم بدهم؟به كجا مراجعه كنم مركز ناباروري؟
    3. تصویر کاربر وحيد شنبه ۲۹ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      هيچ مايعي ازمن خارج نميشود چگونه ازمايش اسپرم بدهم با هيچ روشي تحريك نميشوم
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۹ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      ازمایش های هورمونی و ژنتیک انجام شود
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۲۷ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر.همسر من دو بار باردار شد.متاسفانه بار اول در ۱۱ هفتگی و بار دوم در هفت هفتگی جنین سقط شد.آیا امکان داره دلیل سقط مشکل در اسپرم من باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۲۷ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      ابتدا باید خانم بررسی شن ، معمولا سقط های مکرر منشا مادری دارن تا پدری
  • تصویر کاربر عرفان پنجشنبه ۲۷ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام بنده بعد از مراجعه به دکتر و سونوگرافی و تشخیص اینکه واریکوسل خفیف دارم ازمایش اسپرم دادم که این آزمایش اسپرم هست آزمایش اسپرم بعد از ۲روز از آخرین انزال انجام شده عکسش را ارسال میکنم خدمتتون خواستم بدونم که در چه وضعیتی هست چون در بعضی قیمت ها اعداد خیلی پایینه ولازمه چه کاری انجام بدم با تشکر
    1. تصویر کاربر عرفان چهارشنبه ۲۶ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش)
      درضمن جناب دکتر ۲۵ ساله ومجرد هستم
    2. تصویر کاربر عرفان چهارشنبه ۲۶ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش)
      در ضمن آقای دکتر ۲۵ ساله و مجرد هستم هیچ دردی در ناحیه بیضه ندارم
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۲۷ شهریور ۹۹( 1 هفته پیش)
      خوبه ، نیاز به اقدام خاصی نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهرداد یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب خدمت دکتر کرمی ..جناب اقای دکتر من پارسال ازمایش اسپرم دادم تعداد اسپرمهام ۱۲ملیون بود ..امروز هم ازمایش مجدد دادم تعداد اسپرمها ب ۶ ملیون رسیدن ..می خواستم بدونم علت کاهش اسپرم چی هست ..
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۲۳ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش)
      با توجه به شکل و حرکت اسپرم ها قدرت باروری دارین ، ولی باید بررسی بیشتر شوین
  • تصویر کاربر امیر دوشنبه ۲۴ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من مورفولوژی اسپرمم در انالیز اسپرم 10 درصد هستش
    میخواستم بدونم مشکلی داره یا نه
    اگر ایرادی داره چه دارویی رو توصیه میکنید
    ضمنا ازمایشم رو واستون ارسال میکنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۲۴ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش)
      بالای ۴ درصد طبیعی هست. نگران نباشین. میتونین از مولتی ویتامین wellman استفاده کنین
  • تصویر کاربر سامان سه شنبه ۲۵ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید من ۳ ماه پیش عمل واریکوسل انجام دادم و امروز بعد ۳ ماه آزمایش اسپرم دادم نتیجه اش رو عکسش خدمتتون میدم نظرتون رو لطف بفرمایید البته شب قبلش سیگار هم مصرف کرده بودم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۵ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش)
      با این ازمایش میتوانید بارور کنید
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۲۵ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام جناب دکتر
    من مرداد ۹۷ واریکوسل دوطرفه عمل کردم
    مهر ۹۸ سیمن دادم خواستم ببینم نرماله ؟
    Volume 2.4
    Ph 8.0
    Liquefaction 80
    Concentration 32 M/ml
    Progressive 54%
    Non progressive 41%
    Immotile 5%
    Morphology normal 35%
    Pathology 65%
    Vitality 95%
    ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۵ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش)
      خوب است. میتوانید با این ازمایش بارداری انجام شود
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر