حالب چیست؟ | دفع سنگ کلیه از لوله حالب

هر گونه انسداد در مسیر لوله حالب به منزله خفه کردن کلیه ها می باشد و هر چه سریعتر باید عامل انسدادی لوله حالب برطرف گردد. در این مقاله بیماری های لوله ی حالب از جمله وجود سنگ در آن بررسی شده است.

قطر لوله حالب چقدر است؟

لوله حالب به قطر 5 میلی متر است. این لوله، کلیه را به مثانه وصل می کند.

حالب چیست؟

حالب وظیفه ی انتقال ترشحات کلیه ها یا همان ادرار را از کلیه ها به مثانه بر عهده دارد. لوله حالب با انقباضات منظم خود که توسط اعصاب اتوماتیک سمپاتیک و یا پاراسمپاتیک کنترل می شود عمل تخلیه خود را انجام می دهد. لوله حالب در حقیقت به مانند لوله تنفسی کلیه می باشد.

حالب کجاست؟

حالب لوله ای است که وظیفه انتقال ادرار از کلیه ها به سمت مثانه را عهده دار است. در بدن هر فرد دو لوله حالب (ureter) قرار دارند که هر کدام به یک کلیه متصل است. نیمه بالایی حالب در داخل معده قرار دارد و نیمه پایینی آن نیز در ناحیه لگن است.

طول لوله حالب در بزرگسالان به صورت میانگین در حدود 10 الی 12 اینچ ( 25 الی 30 سانتی متر ) است. این لوله دارای دیواره های ضخیم عضلانی، فیبری و روکش مخاطی است و می تواند به راحتی منقبض شود.

مدت زمان دفع سنگ کلیه از حالب

حالب کلیه

یکی از شایعترین علل انسداد حالب حرکت سنگ از کلیه و گیر افتادن آن در لوله حالب می باشد. حرکت سنگ به طرف حالب دردی را ایجاد می که شاه درد عالم پزشکی بوده و حتی از درد زایمان در خانم ها نیز شدید تر می باشد.

مشخصات این درد عبارتند از: درد شدید ناگهانی که به صورت موجی به سراغ فرد آمده و او را زمین گیر و مستأصل می کند. تهوع، استفراغ، رنگ پریدگی، خون در ادرار، تغییر رنگ ادرار و در کسانی که تک کلیه ای هستند قطع کامل ادرار می تواند از نشانه های گیر افتادن سنگ در لوله حالب باشد.

امروزه قطعی ترین روش تشخیص گیر افتادن سنگ در لوله حالب انجام سی تی اسکن بدون تزریق و با تزریق می باشد. سونوگرافی اغلب گشاد شدگی کلیه ها یا هیدرونفروز را گزارش می کند که نشانه انسداد لوله حالب می باشد.

در صورت ایجاد چنین دردی بلافاصله به نزدیکترین اورژانس بیمارستانی مراجعه کرده و باید اقدامات تشخیصی و درمانی انجام گردد. از شما در اورژانس بیمارستان معاینه بالینی، آزمایش خون و ادرار و سونوگرافی و در صورت نیاز سی تی اسکن انجام خواهد شد و با تزریق مسکن های قوی که اغلب مورفین یا پتدین و یا کتورولاک است، درد شما تسکین پیدا خواهد کرد. اگر تب داشتید یا تک کلیه هستید و یا حامله می باشید باید به پزشک اطلاع دهید که شما را در بیمارستان بستری نمایند.

بیماری های حالب

پروگزیمال حالب چیست؟

بخش بالایی از لوله حالب در بین نقطه برخورد حالب با لگن و بالاتر از مفصل ساکروایلیاک قرار دارد. سنگ های پروگزیمال حالب به صورت میانگین اندازه ای بیشتر از یک سانتی متر دارند و در معیار اندازه گیری قرار می گیرند. سنگ هایی که در دفع شدن به شکل طبیعی و سریع با مشکل مواجه می شوند، در نهایت منجر به کولیک مکرر کلیه و یا انسداد ادرار خواهند شد.

لوله حالب پروگزیمال در کدام ناحیه از بدن قرار دارد؟

در انتهای بخش پروگزیمال لوله حالب، لگن و کلیه ها قرار دارند. در بخش دیگر نیز مثانه فرد به حالب متصل است. لوله حالب از ابتدای شریان کلیوی تا این نواحی و مثانه کشیده می شود تا جریان ادرار را از کلیه ها به سمت مثانه هدایت کند.

علائم سنگ کلیه در حالب

سنگ در حالب کلیه ممکن است هیچ علامت یا نشانه ای نداشته باشد. نشانه ها و علائم به محل رخداد انسداد، کامل بودن یا نسبی بودن انسداد، سرعت مسدود شدن و تحت تاثیر قرار گرفتن یک یا هر دو کلیه بستگی دارند. نشانه ها و علائم می توانند شامل موارد زیر شوند:

  • درد
  • تغییرات در مقدار ادرار تولید شده
  • دشوار بودن ادرار
  • وجود خون در ادرار
  • عفونت های مکرر مجاری ادراری
  • فشار خون بالا (هایپرتانسیون)

دفع سنگ کلیه از لوله حالب

اگر مسیر لوله حالب تنگی نداشته باشد و اندازه سنگ زیر 4 میلی متر باشد در 95 درصد با درمان های داروئی و مصرف مایعات زیاد و ورزش کردن خودبه خود دفع می شوند و نیاز به اقدام بعدی نیست.

اگر اندازه سنگ بین 4 تا 6 میلی متر باشد 50 درصد احتمال خودبه خود افتادن سنگ وجود دارد و لذا اگر اندازه سنگ حالب زیر 6 میلی متر باشد به شرط اینکه:

  •  بیمار تک کلیه نباشد.
  •  تب نداشته باشد.
  •  حامله نباشد.

به بیمار توصیه می شود دو هفته با مصرف مایعات زیاد و افزایش تحرک بدنی و با ادرار کردن در داخل ظرفی از نظر مشاهده سنگ دفع شده، در جهت دفع سنگ تلاش کند.

درمان سنگ کلیه گیر کرده در حالب

اگر بعد از دو هفته سنگ کلیه در حالب دفع نشود و یا اندازه سنگ گیرافتاده بالای 6 میلی متر باشد دو روش درمانی برای درمان این سنگ ها وجود دارد:

1️⃣ سنگ شکنی برون اندامی یا ESWL

در این روش که در فیلم زیر می بینید شما بدون بیهوشی و به صورت سرپائی به مدت 15-20 دقیقه زیر دستگاه سنگ شکنی می خوابید و دستگاه با متمرکز کردن امواج سنگ شکنی روی سنگ حالب اقدام به خرد کردن سنگ گیر افتاده حالب می کند.

عمل سنگ شکنی ESWL در موارد زیر توصیه نمی شود:

  •  افراد چاق
  •  افراد حامله
  •  افراد دارای اختلال در انعقاد خون

2️⃣ سنگ شکنی درون اندامی یا TUL

دومین و مؤثرترین روش درمان سنگ حالب عمل سنگ شکنی درون اندامی یا TUL می باشد. در این روش که با بی حسی کمری و در اطاق عمل و به صورت سرپائی انجام می شود، با عبور دوربین آندوسکوپی از داخل مجرای ادراری به مثانه و لوله حالب محل گیر کردن سنگ حالب مشخص و با استفاده از امواج سنگ شکنی لیزر روی پنوماتیک سنگ را کاملاً خرد کرده و با پنس خارج می کنیم.

 در مواقعی جهت دفع شدن سنگ های خردشده داخل لوله حالب، لوله ای قلاب مانند به نام جی جی گذاشته می شود که در شکل زیر می بینید. و چهار هفته بعد به صورت سرپائی خارج می گردد.

فیلم کامل عمل TUL را می توانید در قسمت زیر مشاهده نمائید.

3️⃣ عمل لاپاراسکوپی

سومین درمان سنگ های بزرگ لوله حالب، عمل جراحی می باشد که در گذشته به صورت عمل جراحی باز ولی امروزه در راستای شعار عمل های جراحی بزرگ از شکاف کوچک تکنیک لاپاراسکوپی می باشد. در این روش به جای برش یک وجبی در شکم با عبور لوله هایی باریک به نام تروکار به داخل شکم و تزریق هوا و عبور دوربین محل سنگ حالب را مشخص کرده و با برش روی آن، سنگ حالب را خارج می کنیم که کیفیت عمل را در فیلم زیر مشاهده می نمائید.

سنگ حالب در بارداری

از جمله رایج ترین دلایل بروز درد معده در خانم های باردار می توان به وجود سنگ کلیه و حالب اشاره کرد. سنگ حالب در بارداری می تواند منجر به مسدود شدن مسیر کلیه شده و در نتیجه عفونت را ایجاد کند.

این عفونت در دیگر نواحی بدن پخش می شود. در نتیجه ممکن است خانم باردار زودتر از موعد نیاز به بستری شدن در بیمارستان و طی کردن درمان های لازم جهت به دنیا آوردن کودک را داشته باشد.

سنگ های کلیه دردناک از هر 3300 زن باردار، یک نفر را مبتلا می کنند. احتمال شکل گیری این سنگ ها در بانوانی که سابقه به دنیا آوردن کودک در گذشته را داشته اند، نسبت به افرادی که بارداری اول را تجربه می کنند، بیشتر است. بیشتر خانم هایی که سنگ کلیه و حالب دارند، معمولا در ماه های چهارم الی ششم با مشکلات مختلفی مواجه می گردند.

انواع دیگر بیماری های لوله ی حالب

1️⃣ دوتایی شدن حالب

دوتایی شدن حالب که عارضه ای مادرزادی است به وضعیتی گفته می شود که دو حالب بر روی یک کلیه تشکیل می شود. حالب دوم می تواند سالم بوده و یا تنها قسمتی از آن تشکیل شده باشد. در صورتی که هیچ کدام از حالب ها به درستی کار نکنند، ادرار می تواند به کلیه برگشته و سبب آسیب رساندن به آن شود.

2️⃣ وجود یک ناهنجاری در محل اتصال حالب به کلیه یا مثانه

اتصال غیر عادی بین حالب و کلیه (اتصال میزنای و لگنچه) می تواند سبب تورم کلیه و در نهایت توقف عملکرد آن شود. این ناهنجاری مادرزادی بوده و یا می تواند با رشد عادی کودک و در اثر یک آسیب یا جای زخم به وجود آید. همچنین، در موارد نادر این عارضه می تواند ناشی از تشکیل یک تومور نیز باشد. یک اتصال نادرست بین حالب و مثانه می تواند سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها شود.

3️⃣ یورتروسل

در صورتی که لوله ی حالب بسیار تنگ باشد و اجازه عبور جریان ادرار به صورت عادی را ندهد، ممکن است یک برآمدگی کوچک (یورتروسل) در آن تشکیل شود که معمولا در قسمت نزدیک به مثانه تشکیل می شود. این تورم و برآمدگی می تواند جریان ادرار را مسدود کرده و سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها شود. این وضعیت امکان دارد به کلیه آسیب برساند.

4️⃣ فیبروز رترو پریتوئن

این اختلال نادر هنگامی رخ می دهد که بافت فیبروز در ناحیه خلفی شکم رشد می کند. این فیبر ها می توانند در اثر سرطان ها یا برخی دارو های درمان میگرن رشد کنند. این فیبر ها میزنای ها را احاطه کرده و آن ها را مسدود می کنند که چنین وضعیتی سبب بازگشت ادرار به درون کلیه ها می شود.

دیگر عوامل احتمالی

عوامل مختلفی در درون و بیرون میزنای می توانند سبب انسداد آن شوند این عوامل شامل موارد زیر می شوند:

  • یبوست شدید، با اینکه بیشتر در کودکان شیوع دارد اما در بزرگسالان هم اتفاق می افتد.
  • تومور های سرطانی و غیر سرطانی
  • رشد بافت داخلی مانند آندومتروزیس در زنان
  • تورم طولانی مدت دیواره میزنای که معمولا ناشی از بیماری هایی مانند سل یا عفونتی انگلی به نام شیستوزومیازیس می باشد.

اما توصیه های اینجانب در رابطه با سنگ حالب

  •  لوله حالب به منزله نفسگاه کلیه می باشد و گیر افتادن سنگ و یا هر علتی که آن را ببندد مثل فشار به کلیه جهت خفه کردن می باشد و باید هر چه سریعتر درمان شود.
  •  95 درصد سنگ های زیر 4 میلی متر و 50 درصد سنگ های بین 4-6 میلی متر خودبخود دفع می شود.
  • حداکثر زمان برای دفع کردن 2-3 هفته است و اگر سنگ دفع نشود باید سریعاً جهت جلوگیری از خفه شدن و از دست دادن کلیه خود به پزشک مراجعه نمائید.
  •  افراد تک کلیه و خانم های حامله و بیماران تب دار با سنگ انسدادی حالب باید اورژانسی در بیمارستان بستری شوند.
  •  با انجام چکاب منظم و با شعار پیشگیری بهتر از درمان است، و مصرف مایعات هر دو ساعت یک لیوان و مصرف کم نمک از تشکیل سنگ در کلیه و گیرافتادن آن در لوله حالب جلوگیری نمائید.

شاید دوست داشته باشید بخوانید:

بهترین درمان زگیل تناسلی مردانه

در صورت داشتن سنگ حالب جهت اخذ نوبت با شماره تلفن 22642744-021 تماس بگیرید.

دکتر کرمی متخصص کلیه و مجاری ادراری

جهت آسایش و حفظ سلامتی شما بیماران عزیز از اول فروردین ماه، سیستم ویزیت آنلاین در این سایت فعال شده است. شما می توانید به جای پرسش از دکتر و یا مراجعه حضوری، به صورت تلفنی با پزشک متخصص صحبت کنید. برای این کار روی ویزیت تلفنی کلیک کنید:

ویزیت تلفنی

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر امید دوشنبه ۲۴ شهریور ۹۹( 4 روز پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    من سوالم تو سایت google پرسیدم اما گفته بودند که تا 48 ساعت پاسخ داده میشه ولی هنوز پاسخ داده نشده
    بنده 15 سالمه و پسرم و 92 کیلو وزنمه بعد از ادرار چند قطره یا بیشتر در مثانه ام باقی میمونه که با استبرا حل نشد لطفا یه راهی برام پیشنهاد کنید که زودتر حل بشه با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۲۴ شهریور ۹۹( 4 روز پیش)
      سلام ، سونوگرافی انجام دهید و ازمایش ادرار، در صورت نرمال بودن نیاز به نوار مثانه خواهد بود
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۲۵ شهریور ۹۹( 3 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من رفتم سونوگرافی یک سنگ در حال گیر کرده به قطر ۵میلی و یکی در گلیه ۴ میلی آیا نیاز به سنگ شکن دارم؟
    1. تصویر کاربر محمد جمعه ۱۴ شهریور ۹۹( 2 هفته پیش)
      وسوزش ادرار دارم و درد و حتلت تهوع همچنین فرزندم ۴ سال دارد چند شن ریز دارد
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۵ شهریور ۹۹( 3 روز پیش)
      سلام ، سنگ های زیر ۶ میلیمتر حالب احتمال دفع خودبخودیشون زیاده ولی بالای ۶ میلیمتر معمولا خود بخود دفع نمیشود. برای سنگ های زیر ه میلیمتر تامسولوسین شبی ۱ عدد و نصف قرص هیدروکلروتیازید صبح ها مصرف شود. اگر دفع نشد باید tul شود. سنگ های بالای ۶ میلیمتر باید tul شوند.
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر بهزاد سه شنبه ۲۴ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من ۲ سال پیش عمل پیوند انجام دادم الان بخاطر سنگ لوله خروجی در کلیه ام هست میخواستم بپرسم که شما عمل میکنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۴ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام با شماره ۰۹۳۸۹۲۰۱۲۱۲ تماس بگیرید
  • تصویر کاربر مرندیان چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام
    جناب دکتر۱۸روز هست‌که سنگی به اندازه ۱۰ میلیمتردر انتهایی ترین نقطه حالب که به مثانه وصل میشود گیر کرده ولی خوشبختانه انسداد کامل نداده ؛ دراین مدت با مصرف زیاد معایعات و همچنین کمک دارو خواستم باعث افتادنش شوم ولی نتیجه نداده لطفا بفرمایید ایا از طریق دستگ ESWL میتوان سنگ را شکست یا نیاز به روش اورتروسکوپی هست؟ سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام، جهت انجام TUL. مراجعه کنید ۰۹۳۸۹۲۰۱۲۱۲
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام بياييد برأي عمل تي يو ال02122642744 از ساعت ١٠ الي ١٢ تماس صبح
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر کاظمی چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید.من همفته پیش سنگ شگن درون اندتمی انجام دادم سنگ ۵میلیمتر بود در لوله حالب گیر کرده بود.الان درد شدید دارم مایعات خیلی میخورم ولی ادارم یا نمیاد یا خیلی کمه .چیکارکنم ؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۵ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام، جهت TUL با ۰۹۳۸۹۲۰۱۲۱۲ تماس بگیرید
  • تصویر کاربر امامی شنبه ۱۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و درود جناب آقای دکتر کرمی عزیز سونوگرافی من سنگ 8/3 در یک سانتی مثانه در حالب نشان داده آیا امکان دفع به روش عادی هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام، عکس سونوگرافی رو بفرستید
  • تصویر کاربر امید شنبه ۱۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر کلیه سمت چپم سنگ داره الان سنگ به قطر 7میلی متر در دیستال حالب چپ در فاصله 27میلی متری مخاط مثانه رویت شده
    میخواستم بپرسم امکانش هست با پیاده روی خوردن مایعات زیاده اونو دفع کنم
    البته یه دکتر بهم پیشنهاد کرد که با لیزر سنگ شکنش کنه ولی من قبول نکردم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۱ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)
      سلام، باید tulیعنی سنک شکنی داخل حالب باید انجام بشه
  • تصویر کاربر امید شنبه ۱۴ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    کلیه سمت چک بنده دارای سنگ به اندازه4و5در کالیس میانی ،اندازه8 در کالیس تحتانی واخیرا دو سنگ به قطر 7.5و6در حالب فوقانی قرار گرفته که این دو سنگ در لگنچه بودند که دو هفته قبل حرکت کردند وبرابر سنوگرافی امروز هیدرونفروز گردید2 دارم.قبلا این کلیه را سال80و83تی یو ال وسنگ شکن کرده بودم وتا به امروز این گرفتاری را نداشتم.سوال این است امکان دفع سنگ از حالب وجود داره ،اگر نداره چکار کنم .
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۴ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام جهت TUL با ۰۹۳۸۹۲۰۱۲۱۲ تماس بگیرید
  • تصویر کاربر جعفر جمعه ۶ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و احترام من سی تی اسکن شکم اسپیرال kuB بدون تزریق کردم .نتیجه : 1-هیدرویورترونفروز متوسط در کلیه راست رویت میشود2- یک سنگ 2.5 در کالیس تحتانی کلیه راست دیده میشود.3- دو سنگ 4 و یک سنگ 6.5 در 1/3 میانی حالب راست مشاهده میشود. 4-مثانه جدار طبیعی دارد و فاقد ضایعه میباشد.. خواهشمنداست دستورات لازم را بفرمایید با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۶ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام جهت TUL با ۰۹۳۸۹۲۰۱۲۱۲ تماس بگیرید
  • تصویر کاربر حمید شنبه ۳۱ خرداد ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید.فردی هستم 58 ساله که مدتی پیش به دنبال درد کلیه به پزشک مراجعه نمودم پس از انجام سونگرافی و عکس رنگی متوجه سنگی به قطر 6_12 میلیمتر در مسیر حالب راست و در سطح مهره ی L4 رویت شد که دوبار سنگ شکن کردم و بعد از هر سنگ شکن عکس kub گرفتم که متاسفانه نتیجه ای حاصل نشد آخرین عکس در تاریخ 25 خرداد 99 برداشته شده است حال اگر من عمل tul را نزد جناب عالی انجام بدهم آیا مدارک و عکس های برداشته شده در همدان مورد قبول است یا خیر؟
    ضمنا جهت رزرو وقت عمل بنده را رهنمایی بفرمایید.
    با تشکر ح.چ از همدان
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۳۱ خرداد ۹۹( 2 ماه پیش)
      سلام جهت عمل TUL با ۰۹۳۸۹۲۰۱۲۱۲ تماس بگیرید
درحال دریافت اطلاعات
ممکن است شما دوست داشته باشید
پرسش از دکتر