اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

نمونه برداری کلیه(بیوپسی) و مراقبت های بعد از انجام آن

تصویر دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

در این مقاله ما نمونه برداری از کلیه و مراقبت های بعد از آن را برای شما توضیح خواهیم داد.َ

بیوپسی کلیه چیست؟

بيوپسی كليه به منظور تعيين علت بيماری های كليه انجام مي گيرد.جهت ورود سوزن بيوپسی به محل مورد نظر معمولاً موقعيت كليه با سونوگرافی معين میشود.

بیوپسی کلیه چیست؟

نمونه برداری (بیوپسی) کلیه چیست؟

بیوپسی کلیه فرآیندی است که شامل برداشت قسمت کوچکی از بافت کلیه برای بررسی زیر میکروسکوپ میشود. متخصص پاتولوژی –پزشکی که در تشخیص بیماری ها تخصص دارد- در آزمایشگاه نمونه بافت کلیه را بررسی میکند. متخصص پاتولوژی به دنبال علائم بیماری های کلیوی یا عفونت می گردد. اگر کلیه پیوند زده شده باشد و عملکرد نداشته باشد، ممکن است نمونه برداری به روشن ساختن علت کمک کند.

متخصصانی که ممکن است برای درمان نیاز به نمونه برداری از کلیه داشته باشند:

  • متخصص کلیه (نفرولوژیست) –پزشکی که در درمان بیماری های کلیوی تخصص دارد
  • متخصص مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژیست) –پزشکی که در درمان بیماری های مجاری ادراری و تناسلی تخصص دارد
  • جراح پیوند –پزشکی که در انجام پیوند اعضا تخصص دارد
  • رادیولوژیست مداخله ای –پزشکی که فرآیند های مخلتف را با استفاده از وسایل تصویر برداری انجام می دهد.

چرا نمونه برداری از کلیه انجام میشود؟

پزشک برای بررسی یکی از مشکلات زیر نمونه برداری از کلیه را انجام خواهد داد:

هماچوری:

وجود خون در ادرار، چیزی که میتواند یکی از علائم بیماری های کلیوی یا دیگر مشکلات ادراری باشد

آلبومینوری:

مشکلی که در آن ادرار دارای مقدار بیشتری از میزان طبیعی پروتئینی به نام آلبومین است. ممکن است آلبومینوری یکی از نشانه های بیماری های کلیوی باشد.

تغییر در عملکرد کلیه:

چیزی که میتواند باعث تجمع مواد زائد در خون شود.

اندازه بیضه ها

نمونه برداری از بافت کلیه میتواند التهاب، اسکار، عفونت یا رسوب غیر طبیعی پروتئینی به اسم ایمونوگلوبین را نشان دهد. اگر شخص به بیماری مزمن کلیوی مبتلا باشد –هر مشکلی که باعث کاهش عملکرد کلیه در مدت زمانی طولانی شود_ نمونه برداری میتواند نشان دهد که چقدر سریع بیماری پیشرفت میکند. همچنین بیوپسی میتواند مشخص کند که چرا کلیه ی پیوندی به درستی عمکرد ندارد.

همچنین پزشک ممکن است برای تشخیص سرطان کلیه از نمونه برداری استفاده کند. اگر سرطان وجود داشته باشد، احتمال کمی وجود دارد که سوزن نمونه بردای سرطان را منتشر کند. به علاوه نمونه ی برداشته شده خیلی کوچک است و ممکن است سرطان را مشخص نکند، از این رو ممکن است تشخیص درستی فراهم نکند.

نکات لازم قبل از انجام بیوپسی کلیه

قبل از بیوپسی کلیه نمونه خون جهت بررسي فاكتور هاي انعقادي مانند UPT,PTTT و شمارش پلاكت ها از شما گرفته می شود.

✔️ بيوپسی کلیه بدون درد است زيرا محل ورود سوزن توسط يك ماده بي حس كننده، بي حس خواهد مي شود. 

✔️ محل نمونه برداری در ابتدا توسط تزريق ماده بي حسي در موقعيت كليه بي حس مي شود تا هنگام انجام بيوپسي ، متوجه درد نشويد.

✔️ 8-6 ساعت قبل از بيوپسی کلیه بايد ناشتا باشيد.

✔️ يك مسير وريدي باز براي شما برقرار مي شود.

✔️ يك نمونه ادرار از شما گرفته و ذخيره مي شود تا با ادرار بعد از بيوپسی کلیه مقايسه گردد.

✔️ توجه داشته باشيد چنانچه نقطه مشخص شده جهت بيوپسي قبلاً تعيين شده است با حمام رفتن پاك نشود.( در بعضي از بيمارستان ها همزمان اينكار انجام مي شود.)         

روش انجام بیوپسی کلیه

نمونه برداری از کلیه

ابتدا يك داروي آرامبخش از طريق مسير وريدي به شما تزريق خواهد شد.

شما در وضعيت دمر بر روي تخت معاينه قرار خواهيد گرفت.

يك كيسه شن زير شكم شما گذاشته مي شود تا محل كليه بهتر مشخص گردد.

پوست محل بیوپسی کلیه بعد از ضدعفوني با يك محلول ضدعفوني كننده ، با يك داروي بي حس كننده موضعي بي حس مي گردد.

سوزن بيوپسی کلیه در نقطعه مشخص شده با كمك سونوگرافي وارد پوست و سپس كليه  مي شود.

توجه داشته باشيد حين ورود سوزن نفس خود را حبس( نگه داريد) كنيد.

بعد از نمونه گيري و اتمام كار و خارج كردن سوزن، روي محل يك پانسمان فشاري و كيسه شن جهت پيشگيري از خونريزي  قرار داده میشود.

بعد از انجام بیوپسی کلیه پرستار مربوطه به شما كمك خواهد كرد تا در وضعيت درازكش به شكم قرار گيريد.

به منظور پيشگيري از خونريزي با اين وضعيت بر روي محل بيوپسي فشار وارد مي شود.

   

8-6 ساعت بعد از بيوپسي در بيمارستان تحت نظر خواهيد بود تا خطر خونريزي به حداقل برسد.

قبل از ترخيص يك نمونه خون به منظور بررسي تغييرات هموگلوبين و هماتوكريت تهيه خواهد شد.

نبض و فشار خون شما در ساعت اول هر 15 دقيقه يكبار و ساعت دوم هر 30 دقيقه و سپس تا پايدار شدن توسط پرستار كنترل مي گردد.

تا 24 ساعت پس از بيوپسي در منزل استراحت كنيد.

      

نمونه برداری کلیه

ممكن است تا 24 ساعت پس از بيوپسي ادرار شما خوني باشد كه جاي نگراني نيست.

در صورتي كه دچار درد مبهم شكمي، سوزش ادرار، كمر درد، درد شانه ، بي اشتهايي، استفراغ شديد فوراً به پزشك خود اطلاع دهيد.

درد بعد از بیوپسی

پس از انجام بیوپسی، معمولاً هیچ دردی را احساس نخواهید کرد. اما اگر نمونه بافتی از مغز استخوان، یا اندام اصلی مانند کبد گرفته اید، ممکن است درد مبهم یا مقدار کمی ناراحتی را احساس کنید. پزشک یا جراح شما ممکن است دارو های مسکن را برای کمک به تسکین آن توصیه کند.


دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی 

برای اطلاعات بیشتر و پرسیدن سوالات خود میتوانید به قسمت پرسش از دکتر مراجعه کنید.

3.7/5 - (34 امتیاز)

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

  • تصویر کاربر بهروز جمعه ۲۶ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 428 مشاهده پرسش
    عرض ادب و احترام خدمت جناب آقای دکتر کرمی بنده بهروزی هستم که مزاحمتون شدم و لطف کردین برام وقت گذاشتین و تجویز فرمودین....گفتم این چندتا سونو و عکس و آزمایش رو بفرستم خدمتتون ملاحظه کنید حالا که زحمت کشیدین شاید کمک بیشتری کرده باشه....قیلا از زحمات جنابعالی بسیار سپاسگذارم...
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۲۵ آبان ۲( 2 سال پیش)
      چه علائمی دارید؟
    2. تصویر کاربر بهروز پنجشنبه ۲۵ آبان ۲( 2 سال پیش)
      عرض سلام و ادب واحترام.....من بطور کلی احساس میکنم
      که ادارار تخلیه کامل نمیشه ضمن ایکه وقتی دستشویی میرم حتما باید شیر آب رو سرد و گرم کنم و رو خودم نگه دارم تا کمک کنه به تخلیه و در طول روز چون بیدارم یه مقدار هم خودمو کنترل میکنم که دیرتر برم چون واقعا خسته کننده ست و شبها بخاطر استرس اینکه نمیذاره بخوابم دو سه بار قبل از خواب میرم و میام سرمو روبالشت میذارم تا خوابم ببره دوبار تا سه بار میرم وقتی خوابم برد شاید یک تا دوساعت بعد حتی تو اوج خواب سنگین به شدت بیدارم میکنه و حتی بعضی شبها بخاطر اینکه حسرت خواب راحت دارم یه نصفه قرص خواب میخورم که بازم فایده نداره و کلا خیلی طول بکشه هر دوساعت خواب منو خراب میکنه و این خیلی وقته که برام عذاب آوره
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۶ آبان ۲( 2 سال پیش)
      جهت انجام نوار مثانه تشریف بیارید بعد از انجام نوار مثانه در صورتی که مشکل از مثانه نباشه باید براتون پروستات تراشیده بشه
    4. تصویر کاربر بهروز پنجشنبه ۲۵ آبان ۲( 2 سال پیش)
      عرض ادب و احترام ...از لطف جنابعالی سپاسگذارم...فقط تراشیدن پروستات نمیدونم چیه و واقعا نگران شدم..و میخواستم بپرسم آیا عکس و سونو و آزمایش بیماری خاصی رو برای شما نشون نداد....ضمنا ما کرج هستیم من گلینیک نیکان رو بلددنیستم آیا شماکرج هم تشریف میارین یا فقط تهران هستین
    5. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۶ آبان ۲( 2 سال پیش)
      عمل سختی نیست خیر کرج نیستم
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر ساده‌دل چهارشنبه ۲۴ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 357 مشاهده پرسش
    سلام
    ببخشید آقای دکتر چه روزهایی بیمارستان نیکان اقدسیه تشریف دارن؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۴ آبان ۲( 2 سال پیش)
      با مطب تماس بگیرید
  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۲۵ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 318 مشاهده پرسش
    سلام
    دکتر مادر من(62ساله) 10 سال هست که سوزش ادرار داره اوایل سالی یک یا دوبار ولی سه سال اخر ماهی یک بار یا دوبار سوزش دارن پیش 2 تا دکتر رفتم خانم مریم امام و آقای دکتر عباس بصیری
    دکتر امام در 4 مرحله سیتوسکوپی کردن و کورتون تزریق کردن که در بار اول تا 6 ماه مادرم سوزش نداشت ولی در مراحل بعدی بعد از 20 روز دوباره سوزش میگرفتن ودر اخر گفتن سوزش مزمن کاری نمیشود کرد
    دکتر عباس بصیری ازمایش خون و کشت میگرفتن که در هر مرتبه عفونت اداری مثبت بود و بعد منفی میشد بعد سیتوسکوپی گرفتن بعد سونوگرافی گرفتن بعد نوار مثانه گرفتن بعد عکس رنگی مثانه گرفتن همه سالم بود فقط در عکس رنگی مثانه ادرار کمی داخل مثانه میماند و قرص های نیتروفورانتوین -کوتریموکسازل_ ترازوسین تجویز کردن که قرصها تا 6ماه سوزش برطرف شد و دوبار برگشت
    الان ما دقیقا باید چیکار کنیم مادرم زندگی عادی ندارد وخوب نمیشود هرروز عصبی تر و نا امید تر ....😔
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۴ آبان ۲( 2 سال پیش)
      با سلام مجددا عکس هارو آپلود کنید
    2. تصویر کاربر علی چهارشنبه ۲۴ آبان ۲( 2 سال پیش)
      اپلود شد؟
    3. تصویر کاربر علی چهارشنبه ۲۴ آبان ۲( 2 سال پیش)
      اپلود شدن
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۲۵ آبان ۲( 2 سال پیش)
      شما همه ی اقدامات رو انجام دادین نیتروفورانتویین هر روز یک عدد مصرف کنید
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر امیر سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 406 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من سه ماه پیش رفتم دکتر بعلت خون داخل ادرار و عمل کردم نتیجه پاتولوژی گرید یک نشان داد میخواستم بدونم ممکنه از گرید یک به گزید دو یا سه بره یا همین گرید میمونه یا کامل خوب میشه دیروز هم رفتم سونوگرافی دکترگفت تو سونو چیزی دیده نشده خوشبختانه
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      باید مجددا سیستوسکوپی انجام شود
  • تصویر کاربر احمد سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 365 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر مرد ۳۳ ساله هستم متاهل هستم در یک هفته دو مرتبه پایان ادرارم یک قطر خون میاد رنگ ادرا رم تغییری نکرده ولی این مشکل دو مرتبه برام پیش اومده یه دارو به اسم تیمکس پلاس برای سرفه و خلط آور استفاده میکنم که بعد استفاده از این دارو این مشکل برام پیش اومده
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      دارو رو قطع کنید
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      در صورتی که مکررا براتون رخ داد باید معاینه شوید
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر ممد سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 417 مشاهده پرسش
    سلام دوست بنده دیابت نوع _1_داره و در طول هفته ی گذشته ۲ بار در خواب ادرار کرد یعنی میگه توی این ۲ هفته هر شبی ۵ یا ۶ بار بیدار میشه و ادرار میکنه ولی این ۲ باره وقتی از خواب پا میشه میبینه خودش و رخت خوابش خیس شده درضمن دوست بنده خود ارضایی هم میکنه و روش نمیشه پیش هیچ دکتری بره و خیلی ناراحته دلیل شب ادراری دوست بنده چی میتونه باشه ممنون میشم راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      چن سالشونه؟
    2. تصویر کاربر ممد سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      ۱۸ سال
    3. تصویر کاربر ممد سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      ۱۸ سال پسرم هست
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      دیابتش کنترل نیست به متخصص غدد مراجعه کنه
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر عزیزدل سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 427 مشاهده پرسش
    باسلام فردی 50ساله هستم درسال1400عمل سرطان کانسر پروستات انجام دادم سال1401پرتودرمانی اکنون دچار خونریزی وسوزش ادرار شده 2هفته گذشته سیستوسکوپی انجام دادم غیر نئوپلاستیک تشخیص داده ولی پس از گذشت دو هفته و مصرف داروهمچنان سوزش وخونریزی دارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      خونریزی واضح دارید؟
  • تصویر کاربر عزیزدل سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 399 مشاهده پرسش
    باسلام فردی 50ساله هستم درسال1400عمل سرطان کانسر پروستات انجام دادم سال1401پرتودرمانی اکنون دچار خونریزی وسوزش ادرار شده 2هفته گذشته سیستوسکوپی انجام دادم غیر نئوپلاستیک تشخیص داده ولی پس از گذشت دو هفته و مصرف داروهمچنان سوزش وخونریزی دارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      خونریزی واضح دارید؟
  • تصویر کاربر شبنم چهارشنبه ۲۴ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 357 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من خانمی هستم ۲۹ساله الان نزدیک یکماهه ادرارم درست تخلیه نمیشه همش احساس پری دارم شبا خیلی اذیت میشم اول صبح هم یکم سوزش دارم قطع وصل میشه ادرارم ب ۲دقیقه طول نمی‌کشه بازم ادرار دارم آزمایشم ادرار دادم گفتن خوبه دارو بهم دادن بازم خوب نشدم قرص ارومکس سیستون سیپروفاکسین سفیکسیم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      سلام باید نوار مثانه انجام شود
    2. تصویر کاربر شبنم سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      نوار مثانه بگیرم بنظرتون این مشکلم حل میشه؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۴ آبان ۲( 2 سال پیش)
      علتش مشخص میشه
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ایمان سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 379 مشاهده پرسش
    با سلام.پدر تومور مثانه باinvasion to limina propria دارند.پزشکشان ۶ تا ب ث ژ تجویز کرده اند آیا این درمان کافی است؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      بله
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      باید تحت نظر باشند
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۳ آبان ۲( 2 سال پیش)
      چندین نوبت سیستوسکوپی فالو اپ انجام شود
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر سهيل سه شنبه ۱۶ شهریور ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 474 مشاهده پرسش
    با سلام مجدد خدمت اقاي دكتر عزيز مسوليت پذير دلسوز بيمار و واقعا ممنون بابت ابن همه وجدان كاري كاش بقيه همكاراي شما هم از شما ياد بگيرن اقاي دكتر من مورد ديشب هست كه جند سوال در مورد زگيل تناسلي مطرح كردم و شما فرموديد عكسش رو خدمتتون ارسال كنم اين عكس پاي راستم كه كه من 2 هفته پيش خدمت يكي از همكاراتون كرايو كردم و بعد از 3 هفته ظاهرش اين شده البته اينم بگم كه من اگه دو هفته قبل با شما اشنا ميشدم حتما مزاحم شما ميشدم براي كرايو اقاي دكتر

    اين سوال ذهن منو در گير كرده ايا ويروس اچ پي وي در اقايون هم سرطان زايي ميكنه يا بيشتر براي خانم هاست چون همطور كه ديشب گفتم توي اينترنت تحقيق كردم بيشتر در مورد سرطان زايي دهانه رحم و واژن خانمها صحبت شده بود و در مورد اقايون چيزي نديدم؟؟؟ سپاسگذارم از لفطون در ضمن من همه فيلم جراحي هاي شمارو توي اپارات دنبال ميكنم مرحبا به شما شما جزو نخبگان كشور و از ستون هاي علمي كشور هستيد
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۶ شهریور ۹۵( 9 سال پیش)
      نه در خانمها است در اقايان نادر است
  • تصویر کاربر شورشمحمدی یکشنبه ۱۴ شهریور ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 618 مشاهده پرسش
    سلام به شما اقای دکتر من حدود 7روز است از درد کلیه رنج میبرم به پزشک مراجعه کردم سونو گرافی وازمایش و گرفتم هیچ کدام نشان نداده که من سنگ کلیه دارم ولی عکس نشان داد لطفا به بگید من چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۴ شهریور ۹۵( 9 سال پیش)
      سي تي اسكن كنيد
  • تصویر کاربر حسام جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 614 مشاهده پرسش
    باسلام..پیرو سوال قبلیم به کد رگیری s65o812706 ک گفته بودم التم به داخل میرود و شما جواب دادید که باید چربی ذوب کنید.خواستم بگم من 171 سانت قدمه و وزنم 71 کیلو میباشد BMI بدنمم خوبه اضافه وزن ندارم .فقط یکم شکم دارم.چطوری باید چربی ذوب کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۳۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      وزنت را كم كنيد
    2. تصویر کاربر حسام شنبه ۳۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      اخه چاق نیسم ک.. ادم داریم 100 کیلو ولی اینجوری نیس.. بعد ی سوال دیگه من از صبح تا ساعت 9 10 التم تو میرود 10 به بعد دیگه کمتر به داخل میرود
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      باید ببینم
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر mahdi شنبه ۲۶ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 5278 مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقت بخیر،دکتر بنده از شما در مورد دانه های قرمز روی آلت تناسليم سوال کردم در جواب ب من گفتيد باید عکس ببينم من هم عکس گرفتم واستون فرستادم،آقای دکتر این دونه ها ن درد داره ن سوزش داره و ن خارش میکنه فقط میخوام بدونم خوب میشه یا ن یا خدایی نکرده بد خیم نباشه
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۶ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      دیدم مهم نیست
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه (مطب نیکان)

14:00 - 19:00

دوشنبه

تعطیل است

سه شنبه (مطب نیکان)

13:00 - 19:00

جستجو

حالب

+54 مطلب