اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

نمونه برداری کلیه(بیوپسی) و مراقبت های بعد از انجام آن

تصویر دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

در این مقاله ما نمونه برداری از کلیه و مراقبت های بعد از آن را برای شما توضیح خواهیم داد.َ

بیوپسی کلیه چیست؟

بيوپسی كليه به منظور تعيين علت بيماری های كليه انجام مي گيرد.جهت ورود سوزن بيوپسی به محل مورد نظر معمولاً موقعيت كليه با سونوگرافی معين میشود.

بیوپسی کلیه چیست؟

نمونه برداری (بیوپسی) کلیه چیست؟

بیوپسی کلیه فرآیندی است که شامل برداشت قسمت کوچکی از بافت کلیه برای بررسی زیر میکروسکوپ میشود. متخصص پاتولوژی –پزشکی که در تشخیص بیماری ها تخصص دارد- در آزمایشگاه نمونه بافت کلیه را بررسی میکند. متخصص پاتولوژی به دنبال علائم بیماری های کلیوی یا عفونت می گردد. اگر کلیه پیوند زده شده باشد و عملکرد نداشته باشد، ممکن است نمونه برداری به روشن ساختن علت کمک کند.

متخصصانی که ممکن است برای درمان نیاز به نمونه برداری از کلیه داشته باشند:

  • متخصص کلیه (نفرولوژیست) –پزشکی که در درمان بیماری های کلیوی تخصص دارد
  • متخصص مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژیست) –پزشکی که در درمان بیماری های مجاری ادراری و تناسلی تخصص دارد
  • جراح پیوند –پزشکی که در انجام پیوند اعضا تخصص دارد
  • رادیولوژیست مداخله ای –پزشکی که فرآیند های مخلتف را با استفاده از وسایل تصویر برداری انجام می دهد.

چرا نمونه برداری از کلیه انجام میشود؟

پزشک برای بررسی یکی از مشکلات زیر نمونه برداری از کلیه را انجام خواهد داد:

هماچوری:

وجود خون در ادرار، چیزی که میتواند یکی از علائم بیماری های کلیوی یا دیگر مشکلات ادراری باشد

آلبومینوری:

مشکلی که در آن ادرار دارای مقدار بیشتری از میزان طبیعی پروتئینی به نام آلبومین است. ممکن است آلبومینوری یکی از نشانه های بیماری های کلیوی باشد.

تغییر در عملکرد کلیه:

چیزی که میتواند باعث تجمع مواد زائد در خون شود.

اندازه بیضه ها

نمونه برداری از بافت کلیه میتواند التهاب، اسکار، عفونت یا رسوب غیر طبیعی پروتئینی به اسم ایمونوگلوبین را نشان دهد. اگر شخص به بیماری مزمن کلیوی مبتلا باشد –هر مشکلی که باعث کاهش عملکرد کلیه در مدت زمانی طولانی شود_ نمونه برداری میتواند نشان دهد که چقدر سریع بیماری پیشرفت میکند. همچنین بیوپسی میتواند مشخص کند که چرا کلیه ی پیوندی به درستی عمکرد ندارد.

همچنین پزشک ممکن است برای تشخیص سرطان کلیه از نمونه برداری استفاده کند. اگر سرطان وجود داشته باشد، احتمال کمی وجود دارد که سوزن نمونه بردای سرطان را منتشر کند. به علاوه نمونه ی برداشته شده خیلی کوچک است و ممکن است سرطان را مشخص نکند، از این رو ممکن است تشخیص درستی فراهم نکند.

نکات لازم قبل از انجام بیوپسی کلیه

قبل از بیوپسی کلیه نمونه خون جهت بررسي فاكتور هاي انعقادي مانند UPT,PTTT و شمارش پلاكت ها از شما گرفته می شود.

✔️ بيوپسی کلیه بدون درد است زيرا محل ورود سوزن توسط يك ماده بي حس كننده، بي حس خواهد مي شود. 

✔️ محل نمونه برداری در ابتدا توسط تزريق ماده بي حسي در موقعيت كليه بي حس مي شود تا هنگام انجام بيوپسي ، متوجه درد نشويد.

✔️ 8-6 ساعت قبل از بيوپسی کلیه بايد ناشتا باشيد.

✔️ يك مسير وريدي باز براي شما برقرار مي شود.

✔️ يك نمونه ادرار از شما گرفته و ذخيره مي شود تا با ادرار بعد از بيوپسی کلیه مقايسه گردد.

✔️ توجه داشته باشيد چنانچه نقطه مشخص شده جهت بيوپسي قبلاً تعيين شده است با حمام رفتن پاك نشود.( در بعضي از بيمارستان ها همزمان اينكار انجام مي شود.)         

روش انجام بیوپسی کلیه

نمونه برداری از کلیه

ابتدا يك داروي آرامبخش از طريق مسير وريدي به شما تزريق خواهد شد.

شما در وضعيت دمر بر روي تخت معاينه قرار خواهيد گرفت.

يك كيسه شن زير شكم شما گذاشته مي شود تا محل كليه بهتر مشخص گردد.

پوست محل بیوپسی کلیه بعد از ضدعفوني با يك محلول ضدعفوني كننده ، با يك داروي بي حس كننده موضعي بي حس مي گردد.

سوزن بيوپسی کلیه در نقطعه مشخص شده با كمك سونوگرافي وارد پوست و سپس كليه  مي شود.

توجه داشته باشيد حين ورود سوزن نفس خود را حبس( نگه داريد) كنيد.

بعد از نمونه گيري و اتمام كار و خارج كردن سوزن، روي محل يك پانسمان فشاري و كيسه شن جهت پيشگيري از خونريزي  قرار داده میشود.

بعد از انجام بیوپسی کلیه پرستار مربوطه به شما كمك خواهد كرد تا در وضعيت درازكش به شكم قرار گيريد.

به منظور پيشگيري از خونريزي با اين وضعيت بر روي محل بيوپسي فشار وارد مي شود.

   

8-6 ساعت بعد از بيوپسي در بيمارستان تحت نظر خواهيد بود تا خطر خونريزي به حداقل برسد.

قبل از ترخيص يك نمونه خون به منظور بررسي تغييرات هموگلوبين و هماتوكريت تهيه خواهد شد.

نبض و فشار خون شما در ساعت اول هر 15 دقيقه يكبار و ساعت دوم هر 30 دقيقه و سپس تا پايدار شدن توسط پرستار كنترل مي گردد.

تا 24 ساعت پس از بيوپسي در منزل استراحت كنيد.

      

نمونه برداری کلیه

ممكن است تا 24 ساعت پس از بيوپسي ادرار شما خوني باشد كه جاي نگراني نيست.

در صورتي كه دچار درد مبهم شكمي، سوزش ادرار، كمر درد، درد شانه ، بي اشتهايي، استفراغ شديد فوراً به پزشك خود اطلاع دهيد.

درد بعد از بیوپسی

پس از انجام بیوپسی، معمولاً هیچ دردی را احساس نخواهید کرد. اما اگر نمونه بافتی از مغز استخوان، یا اندام اصلی مانند کبد گرفته اید، ممکن است درد مبهم یا مقدار کمی ناراحتی را احساس کنید. پزشک یا جراح شما ممکن است دارو های مسکن را برای کمک به تسکین آن توصیه کند.


دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی 

برای اطلاعات بیشتر و پرسیدن سوالات خود میتوانید به قسمت پرسش از دکتر مراجعه کنید.

3.7/5 - (34 امتیاز)

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

  • تصویر کاربر نرجس پنجشنبه ۲ مرداد ۴( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 255 مشاهده پرسش
    در سمت راست مثانه توده به قطر27 *10.3
    میلیمتر دیده شده که حدود صاف و منظم دارد
    15 سال دختر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۲ مرداد ۴( 9 ماه پیش)
      سونوگرافی رو مجددا بفرستید ببینم
  • تصویر کاربر پرتوی دوشنبه ۳۰ تیر ۴( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 205 مشاهده پرسش
    باسلام من چندماه قبل توده در مثانه داشتم یکبار هم ۳ماه بعد عمل حضوری آمدم فرمودید ۳ماه بعد اول جواب سونو رو بفرستم اگر لازم بود بفرمایید حضوری بیام یا نه؟
    جسارتا در کلیه نوشته کیست مشاهده شده خطرناک است؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۳۰ تیر ۴( 9 ماه پیش)
      کیست کلیه خطرناک نیست سه ماه بعد سونوگرافی رو تکرار کنید
  • تصویر کاربر رضوان چهارشنبه ۲۵ تیر ۴( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 249 مشاهده پرسش
    خانمی ۴۳ هستم که ده روز هستدچار تکرر ادرار هستم سونو کامل شکمی انجام دادم فقط مقداری افزایش ضخامت جداره مثانه نشون داده
    دکتر برام سیستون و نیتروفورانتوئین ۱۰۰ هر ۸ ساعت تجویز کردند ولی بعد از ۵ روز مصرف داروها هنوز حالت تکررادرار دارم موقع تخلیه مثانه سوزش ندارم رنگ ادرار بخاطر مصرف بالای مایعات سفید هست خون ندیدم درد خیلی مختصری که بیشتر حالت گرفتگی هست زیرشکم دارم میشه راهنمایی کنید چه آنتی بیوتیکی مصرف کنم کشت ادرار بدلیل مصرف آنتی بیوتیک تا ۳ روز نمیتونم انجام بدم تو این ۳ روز برای رفع سوزش چی میتونم مصرف کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۲۵ تیر ۴( 9 ماه پیش)
      باید سیستوسکدپی انجام شود
  • تصویر کاربر وکیلی سه شنبه ۲۴ تیر ۴( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 254 مشاهده پرسش
    آیا مصرف چندروزهقرص سیستون روی جواب آزمایش کشت ادرار تاثیر دارد؟
    ۵ روزه قرص نیتروفورانتوئین ۱۰۰ روزی ۳ تا خوردم ولی تکرر ادرارم خوب نشده قرص رو ادامه بدم یا مراجعه کنم به دکتر ؟
    سونو کامل.دادم کلیه هام سالم و مثانه هم فقط اندکی ضخامت جداره نشون داده
    رنگ ادرار هم بخاطر مصرف بالای آب سفید هست ولی هنوز خوب نشدم دارو رو ادامه بدم یا مجدد دکتر مراجعه کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۴ تیر ۴( 9 ماه پیش)
      خیر تاثیری ندارد
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۲۴ تیر ۴( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 220 مشاهده پرسش
    سلام من ۴۴ سالمه پارسال بخاطر نصفه روز نگه داشتن ادرار دچار تکرر ادرار و بزرگی پروستات شدم بعد از سونو و آزمایش دکتر تامسولوسین و سولفیناسین دادن روزی یکی بخورم حالا بعد چند وقت دوباره سونو دادم پروستاتم کوچیک شده ولی یک سوم حجم ادرارم در مثانه میمونه ازمایشامم سالمه مسدودی هم در مثانه ندارم اول دکتر باکلفن و امنیک تجویز کردن بیشتر دستشویی میرفتم دکتر دیگه ای رفتم میرابگرون و امیپرامین تجویز کردن یکم بهتر شدم ولی میترسم دوباره با این داروها پروستاتم بزرگ بشه اینم بگم خودم تشخیصم الرژی شدید به کافئین و نوشابه و غذاهای تند هست کنار گذاشتم ولی تکرر ادرار اذیتم میکنه نیم ساعت یبار دستشویی میرم ولی وقتی برمیگردم دوباره احساس دستشویی دارم در بعضی روزا این شدتش زیاده در بعضی روزا کمتر بستگی به مصرف مواد غذایی داره
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۴ تیر ۴( 9 ماه پیش)
      باید نوار مثانه انجام بشه
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۴ تیر ۴( 9 ماه پیش)
      با سلام و احترام جهت انجام نوار مثانه به مطب مراجعه کنید شماره ی شما به همکاران مطب ارجاع شد با شما تماس خواهند گرفت
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر حجت دوشنبه ۲۳ تیر ۴( 9 ماه پیش) تعداد بازدید: 211 مشاهده پرسش
    یک اقای ۳۶ ساله هستم دو ماه دچار سوزش ادار شدم درد در ناحیه بیضه نوک الت تکرر ادرار و حالت ادار دارم
    به ۲۰ متخصص مراجعه کردم اما همه قرص پروستان یا قرص عفونت برام مینویسن
    امپول سفتریاکسون به مدت یک ماه استفاده کردم
    جنتا ماکسین هم استفاده کردم
    یا قرص عفونت های همه استفاده کردم اما هیچ نتیجه ای نگرفتم واقعا دیگه کلافه شدم نمیدونم چکار کنم واقعا اگر این پیام منو میبینت به دکتر نشون بدید چون واقعا دیکه امیدی ندارم نمیدونم چکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۲۳ تیر ۴( 9 ماه پیش)
      با سلام و احترام خدمت شما همراه گرامی شما دچار التهاب پروستات هستید بیماری شما نیاز به درمان طولانی مدت و با عود بالا همراه میباشد کپسول تامسولوسین هر شب یک عدد افلوکساسین ۳۰۰ هر ۱۲ ساعت کپسول ملوکسیکام ۷/۵ هر ۱۲ ساعت و روزی نیم ساعت داخل لگن آب گرم بنشینید در صورت عود و تکرار علائم بعد از بهبودی مجددا دوره ی درمان تکرار شود
  • تصویر کاربر سودابه جمعه ۲۰ تیر ۴( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 205 مشاهده پرسش
    دچار بی اختیاری ادرار وتکرر شدم در حج امسال خیلی اذیت شدم قبل حج خدمت رسیدم فرمودید دولوکسین ومیرابگرون بخورم قرص دومی تا موئد حج پیدا نشد با دولو کسین رفتم وشدیدا دچار بی اختیاری بودم فشارم ۱۳ روی ۸ زن ۶۱ ساله فرمودید نوار مثانه از ۵۰۰ ۳۰۰ بود الان چکار کنم همون قرص ها رو بخورم میرابکرون دوز چند بخورم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۹ تیر ۴( 10 ماه پیش)
      نوار مثانه انجام شده بود؟
    2. تصویر کاربر سودابه پنجشنبه ۱۹ تیر ۴( 10 ماه پیش)
      بله
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۲۰ تیر ۴( 10 ماه پیش)
      میرابگرون ۲۵ میلی گرمی روزی یک عدد مصرف بشه
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر هادی یکشنبه ۱۵ تیر ۴( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 248 مشاهده پرسش
    سلام و وقت بخیرآقای دکتر
    پدر بنده ۵۵ ساله هستن ۱۵ ماه قبل تشخیص سرطان مثانه داده شد و عمل تراش و داروی ب ث ژ ۶ نوبت تزریق شد وآخرین باری که جهت چکاپ رفته بودیم دکترشون گفتن از دو نقطه عود کرده است درجه بیماری گرید یک بود و قراره دوباره عمل بشن میخواستم بپرسم ایا این عودها خطرناک هست ؟ یا ماهیت این بیماری عود هست؟
    ما به شدتت پیگیر بیماری هستیم
    سیگاری بودن که سیگار هم ترک کردن از همون موقع
    خواهش میکنم جواب کاملی به بنده بدهید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۵ تیر ۴( 10 ماه پیش)
      خدارو شکر low grade بوده اگر عود کرده باید مجددا تراش داده بشه و بر حسب جواب پاتولوژی مجدد تصمیم درمانی گرفته بشه
  • تصویر کاربر تارا جمعه ۱۳ تیر ۴( 10 ماه پیش) تعداد بازدید: 199 مشاهده پرسش
    سلام و وقت بخیر
    دکتر من یه دختر مجرد 39 ساله هستم که گاها دچار احتباس یا انسداد اداری میشم بخصوص وقتی استرس دارم مثلا وقتی میدونم باید عجله کنم چون تعداد سرویس بهداشتی کم هست و افراد دیگه ای میخوان از سرویس استفاده کنن و مواقع مشابه... بعضا شدت و فشار ادرار خیلی اذیت و ناراحت کننده هست ولی اصلا امکان تخلیه ادرار وجود نداره ...😑 از دوران نوجوانی اینجوری بودم ولی اخیرا بیشتر اتفاق میفته و آزار دهنده تر میشه؛ خودم حس میکنم بیشتر شاید ریشه عصبی داشته باشه ولی آزمایش ادرار هم دادم چند روز پیش
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۳ تیر ۴( 10 ماه پیش)
      باید نوار مثانه انجام بشه براتون
    2. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۳ تیر ۴( 10 ماه پیش)
      با سلام و احترام جهت انجام نوار مثانه به مطب مراجعه کنید شماره ی شما به همکاران مطب ارجاع شد با شما تماس خواهند گرفت
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر شیرانلی سه شنبه ۲۰ خرداد ۴( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 208 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    پسرم 2سال و نیمشه حالت سر آلتش یه مقدار چرخش داره
    میخواستم بدونم طبیعیه؟ لازم هست کاری انجام بشه؟؟
    ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۰ خرداد ۴( 11 ماه پیش)
      با سلام مجددا عکس هارو آپلود کنید
    2. تصویر کاربر شیرانلی سه شنبه ۲۰ خرداد ۴( 11 ماه پیش)
      فیلتر روشن باشه آپلود کنم؟
    3. تصویر کاربر شیرانلی سه شنبه ۲۰ خرداد ۴( 11 ماه پیش)
      نمیدونم چرا آپلود نمیشه؟! از طریق دیگه ای امکان ارسال عکس وجود نداره؟
    4. تصویر کاربر شیرانلی سه شنبه ۲۰ خرداد ۴( 11 ماه پیش)
      .
    5. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۰ خرداد ۴( 11 ماه پیش)
      فعلا کاری لازم نیست اجازه بدین رشد کامل بشه سپس بررسی بشه
    6. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۲۰ خرداد ۴( 11 ماه پیش)
      تحت نظر ارولوژیست اطفال باشید
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر سهيل سه شنبه ۱۶ شهریور ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 474 مشاهده پرسش
    با سلام مجدد خدمت اقاي دكتر عزيز مسوليت پذير دلسوز بيمار و واقعا ممنون بابت ابن همه وجدان كاري كاش بقيه همكاراي شما هم از شما ياد بگيرن اقاي دكتر من مورد ديشب هست كه جند سوال در مورد زگيل تناسلي مطرح كردم و شما فرموديد عكسش رو خدمتتون ارسال كنم اين عكس پاي راستم كه كه من 2 هفته پيش خدمت يكي از همكاراتون كرايو كردم و بعد از 3 هفته ظاهرش اين شده البته اينم بگم كه من اگه دو هفته قبل با شما اشنا ميشدم حتما مزاحم شما ميشدم براي كرايو اقاي دكتر

    اين سوال ذهن منو در گير كرده ايا ويروس اچ پي وي در اقايون هم سرطان زايي ميكنه يا بيشتر براي خانم هاست چون همطور كه ديشب گفتم توي اينترنت تحقيق كردم بيشتر در مورد سرطان زايي دهانه رحم و واژن خانمها صحبت شده بود و در مورد اقايون چيزي نديدم؟؟؟ سپاسگذارم از لفطون در ضمن من همه فيلم جراحي هاي شمارو توي اپارات دنبال ميكنم مرحبا به شما شما جزو نخبگان كشور و از ستون هاي علمي كشور هستيد
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۶ شهریور ۹۵( 9 سال پیش)
      نه در خانمها است در اقايان نادر است
  • تصویر کاربر شورشمحمدی یکشنبه ۱۴ شهریور ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 618 مشاهده پرسش
    سلام به شما اقای دکتر من حدود 7روز است از درد کلیه رنج میبرم به پزشک مراجعه کردم سونو گرافی وازمایش و گرفتم هیچ کدام نشان نداده که من سنگ کلیه دارم ولی عکس نشان داد لطفا به بگید من چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۴ شهریور ۹۵( 9 سال پیش)
      سي تي اسكن كنيد
  • تصویر کاربر حسام جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 614 مشاهده پرسش
    باسلام..پیرو سوال قبلیم به کد رگیری s65o812706 ک گفته بودم التم به داخل میرود و شما جواب دادید که باید چربی ذوب کنید.خواستم بگم من 171 سانت قدمه و وزنم 71 کیلو میباشد BMI بدنمم خوبه اضافه وزن ندارم .فقط یکم شکم دارم.چطوری باید چربی ذوب کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۳۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      وزنت را كم كنيد
    2. تصویر کاربر حسام شنبه ۳۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      اخه چاق نیسم ک.. ادم داریم 100 کیلو ولی اینجوری نیس.. بعد ی سوال دیگه من از صبح تا ساعت 9 10 التم تو میرود 10 به بعد دیگه کمتر به داخل میرود
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      باید ببینم
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر mahdi شنبه ۲۶ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 5278 مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقت بخیر،دکتر بنده از شما در مورد دانه های قرمز روی آلت تناسليم سوال کردم در جواب ب من گفتيد باید عکس ببينم من هم عکس گرفتم واستون فرستادم،آقای دکتر این دونه ها ن درد داره ن سوزش داره و ن خارش میکنه فقط میخوام بدونم خوب میشه یا ن یا خدایی نکرده بد خیم نباشه
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۶ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      دیدم مهم نیست
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه (مطب نیکان)

14:00 - 19:00

دوشنبه

تعطیل است

سه شنبه (مطب نیکان)

13:00 - 19:00

جستجو

حالب

+54 مطلب