اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

نمونه برداری کلیه(بیوپسی) و مراقبت های بعد از انجام آن

تصویر دکترحسین کرمی

دکترحسین کرمی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

در این مقاله ما نمونه برداری از کلیه و مراقبت های بعد از آن را برای شما توضیح خواهیم داد.َ

بیوپسی کلیه چیست؟

بيوپسی كليه به منظور تعيين علت بيماری های كليه انجام مي گيرد.جهت ورود سوزن بيوپسی به محل مورد نظر معمولاً موقعيت كليه با سونوگرافی معين میشود.

بیوپسی کلیه چیست؟

نمونه برداری (بیوپسی) کلیه چیست؟

بیوپسی کلیه فرآیندی است که شامل برداشت قسمت کوچکی از بافت کلیه برای بررسی زیر میکروسکوپ میشود. متخصص پاتولوژی –پزشکی که در تشخیص بیماری ها تخصص دارد- در آزمایشگاه نمونه بافت کلیه را بررسی میکند. متخصص پاتولوژی به دنبال علائم بیماری های کلیوی یا عفونت می گردد. اگر کلیه پیوند زده شده باشد و عملکرد نداشته باشد، ممکن است نمونه برداری به روشن ساختن علت کمک کند.

متخصصانی که ممکن است برای درمان نیاز به نمونه برداری از کلیه داشته باشند:

  • متخصص کلیه (نفرولوژیست) –پزشکی که در درمان بیماری های کلیوی تخصص دارد
  • متخصص مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژیست) –پزشکی که در درمان بیماری های مجاری ادراری و تناسلی تخصص دارد
  • جراح پیوند –پزشکی که در انجام پیوند اعضا تخصص دارد
  • رادیولوژیست مداخله ای –پزشکی که فرآیند های مخلتف را با استفاده از وسایل تصویر برداری انجام می دهد.

چرا نمونه برداری از کلیه انجام میشود؟

پزشک برای بررسی یکی از مشکلات زیر نمونه برداری از کلیه را انجام خواهد داد:

هماچوری:

وجود خون در ادرار، چیزی که میتواند یکی از علائم بیماری های کلیوی یا دیگر مشکلات ادراری باشد

آلبومینوری:

مشکلی که در آن ادرار دارای مقدار بیشتری از میزان طبیعی پروتئینی به نام آلبومین است. ممکن است آلبومینوری یکی از نشانه های بیماری های کلیوی باشد.

تغییر در عملکرد کلیه:

چیزی که میتواند باعث تجمع مواد زائد در خون شود.

اندازه بیضه ها

نمونه برداری از بافت کلیه میتواند التهاب، اسکار، عفونت یا رسوب غیر طبیعی پروتئینی به اسم ایمونوگلوبین را نشان دهد. اگر شخص به بیماری مزمن کلیوی مبتلا باشد –هر مشکلی که باعث کاهش عملکرد کلیه در مدت زمانی طولانی شود_ نمونه برداری میتواند نشان دهد که چقدر سریع بیماری پیشرفت میکند. همچنین بیوپسی میتواند مشخص کند که چرا کلیه ی پیوندی به درستی عمکرد ندارد.

همچنین پزشک ممکن است برای تشخیص سرطان کلیه از نمونه برداری استفاده کند. اگر سرطان وجود داشته باشد، احتمال کمی وجود دارد که سوزن نمونه بردای سرطان را منتشر کند. به علاوه نمونه ی برداشته شده خیلی کوچک است و ممکن است سرطان را مشخص نکند، از این رو ممکن است تشخیص درستی فراهم نکند.

نکات لازم قبل از انجام بیوپسی کلیه

قبل از بیوپسی کلیه نمونه خون جهت بررسي فاكتور هاي انعقادي مانند UPT,PTTT و شمارش پلاكت ها از شما گرفته می شود.

✔️ بيوپسی کلیه بدون درد است زيرا محل ورود سوزن توسط يك ماده بي حس كننده، بي حس خواهد مي شود. 

✔️ محل نمونه برداری در ابتدا توسط تزريق ماده بي حسي در موقعيت كليه بي حس مي شود تا هنگام انجام بيوپسي ، متوجه درد نشويد.

✔️ 8-6 ساعت قبل از بيوپسی کلیه بايد ناشتا باشيد.

✔️ يك مسير وريدي باز براي شما برقرار مي شود.

✔️ يك نمونه ادرار از شما گرفته و ذخيره مي شود تا با ادرار بعد از بيوپسی کلیه مقايسه گردد.

✔️ توجه داشته باشيد چنانچه نقطه مشخص شده جهت بيوپسي قبلاً تعيين شده است با حمام رفتن پاك نشود.( در بعضي از بيمارستان ها همزمان اينكار انجام مي شود.)         

روش انجام بیوپسی کلیه

نمونه برداری از کلیه

ابتدا يك داروي آرامبخش از طريق مسير وريدي به شما تزريق خواهد شد.

شما در وضعيت دمر بر روي تخت معاينه قرار خواهيد گرفت.

يك كيسه شن زير شكم شما گذاشته مي شود تا محل كليه بهتر مشخص گردد.

پوست محل بیوپسی کلیه بعد از ضدعفوني با يك محلول ضدعفوني كننده ، با يك داروي بي حس كننده موضعي بي حس مي گردد.

سوزن بيوپسی کلیه در نقطعه مشخص شده با كمك سونوگرافي وارد پوست و سپس كليه  مي شود.

توجه داشته باشيد حين ورود سوزن نفس خود را حبس( نگه داريد) كنيد.

بعد از نمونه گيري و اتمام كار و خارج كردن سوزن، روي محل يك پانسمان فشاري و كيسه شن جهت پيشگيري از خونريزي  قرار داده میشود.

بعد از انجام بیوپسی کلیه پرستار مربوطه به شما كمك خواهد كرد تا در وضعيت درازكش به شكم قرار گيريد.

به منظور پيشگيري از خونريزي با اين وضعيت بر روي محل بيوپسي فشار وارد مي شود.

   

8-6 ساعت بعد از بيوپسي در بيمارستان تحت نظر خواهيد بود تا خطر خونريزي به حداقل برسد.

قبل از ترخيص يك نمونه خون به منظور بررسي تغييرات هموگلوبين و هماتوكريت تهيه خواهد شد.

نبض و فشار خون شما در ساعت اول هر 15 دقيقه يكبار و ساعت دوم هر 30 دقيقه و سپس تا پايدار شدن توسط پرستار كنترل مي گردد.

تا 24 ساعت پس از بيوپسي در منزل استراحت كنيد.

      

نمونه برداری کلیه

ممكن است تا 24 ساعت پس از بيوپسي ادرار شما خوني باشد كه جاي نگراني نيست.

در صورتي كه دچار درد مبهم شكمي، سوزش ادرار، كمر درد، درد شانه ، بي اشتهايي، استفراغ شديد فوراً به پزشك خود اطلاع دهيد.

درد بعد از بیوپسی

پس از انجام بیوپسی، معمولاً هیچ دردی را احساس نخواهید کرد. اما اگر نمونه بافتی از مغز استخوان، یا اندام اصلی مانند کبد گرفته اید، ممکن است درد مبهم یا مقدار کمی ناراحتی را احساس کنید. پزشک یا جراح شما ممکن است دارو های مسکن را برای کمک به تسکین آن توصیه کند.


دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی 

برای اطلاعات بیشتر و پرسیدن سوالات خود میتوانید به قسمت پرسش از دکتر مراجعه کنید.

3.7/5 - (34 امتیاز)

مشاوره پزشکی

در پایان هر مقاله برای راحتی شما عزیزان، نرم افزار پرسش و پاسخ قرار داده شده است تا به راحتی سوالات خود را با ما در میان بگذارید. از طریق این نرم افزار می توانید پرسش ها و مدارک پزشکی خود را ارسال کنید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.

  • تصویر کاربر مسعود پنجشنبه ۱۷ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 427 مشاهده پرسش
    جناب دکتر سلام عرض ادب
    مادر بنده خانم ۷۰ ساله هستند با بیماری ام اس سابقه دیابت فشار خون و پروتئیینوری کلیه وحدود شش ماه پیش یعلت تشنج و کاهش هوشیاری بمدت یکماه در بیمارستان قائم مشهد ای سی یو استروک بستری واینتوبه شدند واز همون زمان وبعد ترخیص تا الان یعنی حدود ۶ ماه سوند داشتند و این اواخر بعلت درد و لخته های خون ورسوبات در سوند و نشتی از کنار سوند دکترشون سوند رو برداشتن و ازهمون موقع دردها برطرف شد ولی تکرر ادرار هر نیم ساعت یکبار وبا حجم کم بخصوص در طول روز وبیداری گرفتند براشون مدتی تولترودین ۲ تجویز شد وبعدش سولیفناسین۱۰ روزی یکی الان یکماه مصرف کرده و کمی بهبود داشته تا چند روز پیش که بعلت درد مختصر زیر شکم احتمالا مثانه و افزایش مجدد دفعات ادرار وعدم کنترل ادرار واضطرار دفع سونوگرافی انجام دادیم و مواردی مانند افزایش ضخامت جداره و رسوبات و...دیده شده که نگرانم کرده ومیخوام اگه ممکنه نظرتون رو بفرمایید که جای نگرانی هست یا نیاز به جراحی و... یا چه توصیه ای دارید؟خیلی ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۱۷ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام معمولا افزایش ضخامت جدار مثانه به علت عدم ادرار کردن مناسب هست . بهتر هست بعد از اینکه شرایطشون خوب شد یک سیستوسکوپی بشن و داخل مثانه با دوربین دیده بشه
  • تصویر کاربر حسین دوشنبه ۱۴ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید آقای دکتر من ۳۹سالم وقتی مقدارکمی ادراردر مثانه دارم مثانه ام درد می‌کند از هر دوساعت باید به دستشویی برم بعداز دستشویی راحت ترم سیستیسکوبی هم کردم دکتر گفتند مثانه عصبی است وگردن مثانه ات کوچک است قرص تولترودین استفاده می‌کردم ادرارم قطره قطره می‌آمد دیگر استفاده نمیکنم الان خیلی پرکار شده همیشه درد دارم راهنمایی کنید خیلی ممنونم موفق باشید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی دوشنبه ۱۴ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام اگر سونوگرافی انجام دادید بفرستید ببینم . حجم باقی مانده ادرار پس از تخلیه در سونوگرافی راباید ببینم
  • تصویر کاربر محبوبه شنبه ۱۲ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 377 مشاهده پرسش
    سلام وقتتون به خیر پسر ده ساله ام ازوقتی که ازپوشک گرفتمش شب ادراری داره تو هفت سالگیش یک ماه ایمی پرامین دادم اما اصلا تاثیر نداشت امسال به خاطربیش فعالیش بردم متخصص مغز واعصاب اون براش دترولیت تجویز کرد اما تاثیرنداشت سونو نوشت سونو هیدرونفروز خفیف توکلیه چپ وحدودا ۱۵۰سی سی ادرار باقیمانده تو مثانه نشون داد وهمین طور سیستیت خفیف دکتر مجددا دترولیت ۴دوبار درروز ووازوپرسین وکپسول سفیکیم نوشتن اما اصلا تاثیر نداشته به نظرتون چه اقدام دیگه ای انحام بدیم لطفا راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۲ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام باقی مانده حجم ادرارش زیاده . باید بررسی تکمیلی بشه از نظر وضعیت مثانه . باید نوار مثانه انجام بشه
  • تصویر کاربر نرگس شنبه ۱۲ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 456 مشاهده پرسش
    همسر بنده به علت آسیب ریشه های عصبی دچار احتباس ادرار و مشکلات دفع شده. و حدود 2و نیم سال است که برای تخلیه ادرار سوند می زند. می خواستم ببینم آیا برای احتباس ادرار هم می شود از دریچه مصنوعی مثانه استفاده کرد یا خیر ؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۱۲ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام خیر
  • تصویر کاربر برکی جمعه ۱۱ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 415 مشاهده پرسش
    سنم حدود 40سال هست مشکل ادرار داشتم حدود 3ماه پیش رفتم دکتر آزمایشات مربوط به مثانه دادم مشکلی نبود الان مشکل ادامه داره اخیرا احساس میکنم در تخلیه منی هم مشکل داره پیش میاد برام
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۱ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      دقیق بفرمایید چه مشکلی ؟ قطره قطره میاد ؟
  • تصویر کاربر زهرا جمعه ۱۱ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 379 مشاهده پرسش
    درددرناحیه کلیه مثانه سوزش شدیدتهوع وبی اشتهایی پف زیرچشم والان شروع کردم ب خوردن سیپروفلوکساسین۵۰۰وعراق هستم وهیچ دسترسی به دکترندارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۱ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      احتمال بالای سنگ کلیه هست مایعات فراوان بخورید . تامسولوسین یک عدد روزانه
  • تصویر کاربر Nasim چهارشنبه ۹ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 440 مشاهده پرسش
    قطع و وصل شدن ادرار برای چیه ؟ من از وقتی که وزنم کم شد این اتفاق افتاد ورزشم میکنم اگه مثانه کامل پر باش این مشکل ندارم سونو کلیه و مثانه هم دادم فقط گفتن کیست تو کلیه چپ که طبیعیه عرض کردم وزن زیادی تو 25سال گذشته کم کردم از پارسال اینجوری شدم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی چهارشنبه ۹ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      اگر میزان قطع و وصل شدن ادرار زیاد هست باید نوار مثانه انجام بدید و عملکرد عصبی مثانه بررسی بشه
  • تصویر کاربر لیلا سه شنبه ۸ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 363 مشاهده پرسش
    سلام مادر من ۷۶ سالشه و سالهاست که بطور مداوم باید دستشویی بره تا بحال تولترودین ،وزیکر، اکسی بوتینین و دو قرص دیگه استفاده کرده مخصوصا بعد از تموم شدن وزیکر دیگه نمی تونه ادرارشو نگه داره نیاز دائم به دستشویی داره یا می ریزه و مادرم عمل لگن انجام داده ۳ سال پیش محدودیت حرکتی هم داره و بیماری رماتیسم داره و کورتون مصرف می کنه عفونت مثانه هم نداره
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۸ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام درمان دارویی وزیکر که در نظر گرفته شده درست هست . با خوردن دارو دفعات کمتر میشه ؟
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۸ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 413 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    پدر من با 67 سال و مصرف زیاد سیگار سال اول در ادرار خود خون می بیند ولی اهمیت نمی دهد در سال دوم بعد از دیدن خون در ادرار موضوع را اطلاع می‌دهد بعد از انجام سونو تشخیص اولیه نشان دهند tcc هست با مراجعه با متخصص و انجام سیستکوپی و دادن نمونه به پاتولوژی تشخیص tcc high grad داده شد که نظر متخصص از نوع گرید ۲ می باشد با مشاوره ما راه شیمی درمانی و پرتو درمانی رو انتخاب کردیم بعد از موفقیت آمیز بودند این دوره مجدد برای سیستوسکوپی برای نمونه برداری از مثانه اقدام شد که خدا رو شکر باز هم موردی نبود منتهی از بعد دومین سیستکوپی که نمونه برداری شد خونریزی از ادرار به صورت لخته خون ادامه داشت به طوری که مسیر ادرار را کاملا مسدود میکرد چهار ماه گذشته با مسدودی مسیر ادرار به بیمارستان مراجعه کردم که بعد از شستشو و تزریق چند واحد خون مورد عمل سیستکوپی قرار گرفت که محل های که خون ریزی شده بود سوزانده شد البته التهابات پروستات هم به علت فشار برای دفع ادرار را داشت ولی بازهم خونریزی قطع نشد تا اینکه هفته گذشته مجدد برای شستشوی مثانه انجام دادیم بازم خونریزی قطع نشد لطفاً راهنمایی کنید که راه حل چیست آیا امکانش هست پیش شما بیایم و تحت درمان قرار بگیرید با در نظر گرفتن اینکه از خوزستان میخواهیم مزاحم بشویم
    تعدادی از مدارک رو خدمتتون ارسال میکنم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۸ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام مدارک را بفرستید ببینم . همچنان خونریزی ادامه داره ؟
    2. تصویر کاربر محمد سه شنبه ۸ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام
      بله همچنان خونریزی شدید داره
      یک هفته پیش هم با سوند سه راهی در بیمارستان شستشو کردیم ولی تاثیری نداشت
      همچنان لخته خون میاد و راه مجاری اداری رو مسدود می‌کنه و با فشار تخلیه میشه

      مدارک آپلود نمیشه متاسفانه قسمت مشاوره تلفنی هم فعال نیست
    3. تصویر کاربر محمد سه شنبه ۸ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام
      بله همچنان خونریزی شدید داره
      یک هفته پیش هم با سوند سه راهی در بیمارستان شستشو کردیم ولی تاثیری نداشت
      همچنان لخته خون میاد و راه مجاری اداری رو مسدود می‌کنه و با فشار تخلیه میشه
      متاسفانه مدارک آپلود نمیشه
      متاسفانه قسمت مشاوره تلفنی هم فعال نیست
    4. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۸ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      اگر خونریزی شدید دارند که باید در نزدیک ترین مرکز بیمارستانی بستری شوند به هیچ وجه الان قابل بررسی در شهر دیگری نیستند
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر Askari یکشنبه ۶ فروردین ۲( 3 سال پیش) تعداد بازدید: 353 مشاهده پرسش
    سلام یک فرد ضایع نخاعی با مثانه اسپاستیک دارای عفونت تکراری که با خوردن اتیبیوتیک برطرف شده و سریع دوباره برگشت پذیر است چکار باید کرد که عوارض ان کمتر کرد چون خوردن انتبیوتیک برام خیلی سخته و عوارض ان برای من بسیار زیاده چون استمویلیت بخاطر زخم فشاری هم داشته و از نوع باکتری ایکولای بوده
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۶ فروردین ۲( 3 سال پیش)
      سلام ایا سوند دارید ؟ ازمایش کشت ادرار را بفرستید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر سهيل سه شنبه ۱۶ شهریور ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 474 مشاهده پرسش
    با سلام مجدد خدمت اقاي دكتر عزيز مسوليت پذير دلسوز بيمار و واقعا ممنون بابت ابن همه وجدان كاري كاش بقيه همكاراي شما هم از شما ياد بگيرن اقاي دكتر من مورد ديشب هست كه جند سوال در مورد زگيل تناسلي مطرح كردم و شما فرموديد عكسش رو خدمتتون ارسال كنم اين عكس پاي راستم كه كه من 2 هفته پيش خدمت يكي از همكاراتون كرايو كردم و بعد از 3 هفته ظاهرش اين شده البته اينم بگم كه من اگه دو هفته قبل با شما اشنا ميشدم حتما مزاحم شما ميشدم براي كرايو اقاي دكتر

    اين سوال ذهن منو در گير كرده ايا ويروس اچ پي وي در اقايون هم سرطان زايي ميكنه يا بيشتر براي خانم هاست چون همطور كه ديشب گفتم توي اينترنت تحقيق كردم بيشتر در مورد سرطان زايي دهانه رحم و واژن خانمها صحبت شده بود و در مورد اقايون چيزي نديدم؟؟؟ سپاسگذارم از لفطون در ضمن من همه فيلم جراحي هاي شمارو توي اپارات دنبال ميكنم مرحبا به شما شما جزو نخبگان كشور و از ستون هاي علمي كشور هستيد
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱۶ شهریور ۹۵( 9 سال پیش)
      نه در خانمها است در اقايان نادر است
  • تصویر کاربر شورشمحمدی یکشنبه ۱۴ شهریور ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 618 مشاهده پرسش
    سلام به شما اقای دکتر من حدود 7روز است از درد کلیه رنج میبرم به پزشک مراجعه کردم سونو گرافی وازمایش و گرفتم هیچ کدام نشان نداده که من سنگ کلیه دارم ولی عکس نشان داد لطفا به بگید من چیکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی یکشنبه ۱۴ شهریور ۹۵( 9 سال پیش)
      سي تي اسكن كنيد
  • تصویر کاربر حسام جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 614 مشاهده پرسش
    باسلام..پیرو سوال قبلیم به کد رگیری s65o812706 ک گفته بودم التم به داخل میرود و شما جواب دادید که باید چربی ذوب کنید.خواستم بگم من 171 سانت قدمه و وزنم 71 کیلو میباشد BMI بدنمم خوبه اضافه وزن ندارم .فقط یکم شکم دارم.چطوری باید چربی ذوب کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۳۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      وزنت را كم كنيد
    2. تصویر کاربر حسام شنبه ۳۰ آبان ۹۴( 1 دهه پیش)
      اخه چاق نیسم ک.. ادم داریم 100 کیلو ولی اینجوری نیس.. بعد ی سوال دیگه من از صبح تا ساعت 9 10 التم تو میرود 10 به بعد دیگه کمتر به داخل میرود
    3. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی جمعه ۱۳ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      باید ببینم
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر mahdi شنبه ۲۶ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 5278 مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقت بخیر،دکتر بنده از شما در مورد دانه های قرمز روی آلت تناسليم سوال کردم در جواب ب من گفتيد باید عکس ببينم من هم عکس گرفتم واستون فرستادم،آقای دکتر این دونه ها ن درد داره ن سوزش داره و ن خارش میکنه فقط میخوام بدونم خوب میشه یا ن یا خدایی نکرده بد خیم نباشه
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی شنبه ۲۶ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      دیدم مهم نیست
درحال دریافت اطلاعات

مطالب بیشتری بخوانید

روزای هفته

ساعت مطب

شنبه (مطب نیکان)

14:00 - 19:00

دوشنبه

تعطیل است

سه شنبه (مطب نیکان)

13:00 - 19:00

جستجو

حالب

+54 مطلب