در این مقاله ما نمونه برداری از کلیه و مراقبت های بعد از آن را برای شما توضیح خواهیم داد.َ
اگر پزشک بیوپسی کلیه پیشنهاد داده و سوال یا نگرانی دارید، مشاوره بگیرید.
بیوپسی کلیه چیست؟
بيوپسی كليه به منظور تعيين علت بيماری های كليه انجام مي گيرد.جهت ورود سوزن بيوپسی به محل مورد نظر معمولاً موقعيت كليه با سونوگرافی معين میشود.

نمونه برداری (بیوپسی) کلیه چیست؟
بیوپسی کلیه فرآیندی است که شامل برداشت قسمت کوچکی از بافت کلیه برای بررسی زیر میکروسکوپ میشود. متخصص پاتولوژی –پزشکی که در تشخیص بیماری ها تخصص دارد- در آزمایشگاه نمونه بافت کلیه را بررسی میکند. متخصص پاتولوژی به دنبال علائم بیماری های کلیوی یا عفونت می گردد. اگر کلیه پیوند زده شده باشد و عملکرد نداشته باشد، ممکن است نمونه برداری به روشن ساختن علت کمک کند.
متخصصانی که ممکن است برای درمان نیاز به نمونه برداری از کلیه داشته باشند:
- متخصص کلیه (نفرولوژیست) –پزشکی که در درمان بیماری های کلیوی تخصص دارد
- متخصص مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژیست) –پزشکی که در درمان بیماری های مجاری ادراری و تناسلی تخصص دارد
- جراح پیوند –پزشکی که در انجام پیوند اعضا تخصص دارد
- رادیولوژیست مداخله ای –پزشکی که فرآیند های مخلتف را با استفاده از وسایل تصویر برداری انجام می دهد.
چرا نمونه برداری از کلیه انجام میشود؟
پزشک برای بررسی یکی از مشکلات زیر نمونه برداری از کلیه را انجام خواهد داد:
هماچوری:
وجود خون در ادرار، چیزی که میتواند یکی از علائم بیماری های کلیوی یا دیگر مشکلات ادراری باشد
آلبومینوری:
مشکلی که در آن ادرار دارای مقدار بیشتری از میزان طبیعی پروتئینی به نام آلبومین است. ممکن است آلبومینوری یکی از نشانه های بیماری های کلیوی باشد.
تغییر در عملکرد کلیه:
چیزی که میتواند باعث تجمع مواد زائد در خون شود.
چرا بیوپسی کلیه برای دفع پروتئین انجام میشود؟
وقتی در آزمایش ادرار مقدار پروتئین بالاتر از حد طبیعی باشد (پروتئینوری)، نشاندهنده آسیب به فیلترهای کلیه (گلومرولها) است. در بسیاری از موارد علت دفع پروتئین با آزمایش خون و ادرار مشخص میشود، اما اگر مقدار پروتئین زیاد باشد یا به درمان دارویی جواب ندهد، پزشک بیوپسی کلیه را پیشنهاد میدهد تا بافت کلیه زیر میکروسکوپ بررسی شود و نوع دقیق آسیب تعیین گردد.
بیوپسی کلیه در دفع پروتئین کمک میکند:
✔️ نوع دقیق بیماری کلیوی مشخص شود (مثلاً نفروپاتی ممبرانی، نفریت لوپوسی و…)
✔️ شدت آسیب بافت کلیه ارزیابی شود
✔️ بهترین برنامه درمانی (مثلاً داروهای سرکوبکننده ایمنی) انتخاب شود
✔️ پیشآگهی بیماری و احتمال پاسخ به درمان تخمین زده شود
اگر خانم باردار هستید و پزشک بیوپسی برای دفع پروتئین پیشنهاد داده، نگران نباشید. بیوپسی معمولاً با بیحسی موضعی و بدون بیهوشی عمومی انجام میشود و پزشک شرایط بارداری را در نظر میگیرد. البته بیوپسی در سهماهه سوم بارداری معمولاً به بعد از زایمان موکول میشود.

نمونه برداری از بافت کلیه میتواند التهاب، اسکار، عفونت یا رسوب غیر طبیعی پروتئینی به اسم ایمونوگلوبین را نشان دهد. اگر شخص به بیماری مزمن کلیوی مبتلا باشد –هر مشکلی که باعث کاهش عملکرد کلیه در مدت زمانی طولانی شود_ نمونه برداری میتواند نشان دهد که چقدر سریع بیماری پیشرفت میکند. همچنین بیوپسی میتواند مشخص کند که چرا کلیه ی پیوندی به درستی عمکرد ندارد.
همچنین پزشک ممکن است برای تشخیص سرطان کلیه از نمونه برداری استفاده کند. اگر سرطان وجود داشته باشد، احتمال کمی وجود دارد که سوزن نمونه بردای سرطان را منتشر کند. به علاوه نمونه ی برداشته شده خیلی کوچک است و ممکن است سرطان را مشخص نکند، از این رو ممکن است تشخیص درستی فراهم نکند.
نکات لازم قبل از انجام بیوپسی کلیه
قبل از بیوپسی کلیه نمونه خون جهت بررسي فاكتور هاي انعقادي مانند UPT,PTTT و شمارش پلاكت ها از شما گرفته می شود.
✔️ بيوپسی کلیه بدون درد است زيرا محل ورود سوزن توسط يك ماده بي حس كننده، بي حس خواهد مي شود.
✔️ محل نمونه برداری در ابتدا توسط تزريق ماده بي حسي در موقعيت كليه بي حس مي شود تا هنگام انجام بيوپسي ، متوجه درد نشويد.
✔️ 8-6 ساعت قبل از بيوپسی کلیه بايد ناشتا باشيد.
✔️ يك مسير وريدي باز براي شما برقرار مي شود.
✔️ يك نمونه ادرار از شما گرفته و ذخيره مي شود تا با ادرار بعد از بيوپسی کلیه مقايسه گردد.
✔️ توجه داشته باشيد چنانچه نقطه مشخص شده جهت بيوپسي قبلاً تعيين شده است با حمام رفتن پاك نشود.( در بعضي از بيمارستان ها همزمان اينكار انجام مي شود.)
روش انجام بیوپسی کلیه

◾ ابتدا يك داروي آرامبخش از طريق مسير وريدي به شما تزريق خواهد شد.
◾ شما در وضعيت دمر بر روي تخت معاينه قرار خواهيد گرفت.
◾ يك كيسه شن زير شكم شما گذاشته مي شود تا محل كليه بهتر مشخص گردد.
◾ پوست محل بیوپسی کلیه بعد از ضدعفوني با يك محلول ضدعفوني كننده ، با يك داروي بي حس كننده موضعي بي حس مي گردد.
◾ سوزن بيوپسی کلیه در نقطعه مشخص شده با كمك سونوگرافي وارد پوست و سپس كليه مي شود.
توجه داشته باشيد حين ورود سوزن نفس خود را حبس( نگه داريد) كنيد.
◾ بعد از نمونه گيري و اتمام كار و خارج كردن سوزن، روي محل يك پانسمان فشاري و كيسه شن جهت پيشگيري از خونريزي قرار داده میشود.
◾ بعد از انجام بیوپسی کلیه پرستار مربوطه به شما كمك خواهد كرد تا در وضعيت درازكش به شكم قرار گيريد.
◾ به منظور پيشگيري از خونريزي با اين وضعيت بر روي محل بيوپسي فشار وارد مي شود.
◾ 8-6 ساعت بعد از بيوپسي در بيمارستان تحت نظر خواهيد بود تا خطر خونريزي به حداقل برسد.
◾ قبل از ترخيص يك نمونه خون به منظور بررسي تغييرات هموگلوبين و هماتوكريت تهيه خواهد شد.
◾ نبض و فشار خون شما در ساعت اول هر 15 دقيقه يكبار و ساعت دوم هر 30 دقيقه و سپس تا پايدار شدن توسط پرستار كنترل مي گردد.
◾ تا 24 ساعت پس از بيوپسي در منزل استراحت كنيد.

◾ ممكن است تا 24 ساعت پس از بيوپسي ادرار شما خوني باشد كه جاي نگراني نيست.
در صورتي كه دچار درد مبهم شكمي، سوزش ادرار، كمر درد، درد شانه ، بي اشتهايي، استفراغ شديد فوراً به پزشك خود اطلاع دهيد.
جواب بیوپسی کلیه چقدر طول میکشد؟
نمونهی بافت برداشتهشده به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال میشود و چند مرحله بررسی دارد:
| نوع بررسی | مدت زمان |
|---|---|
| میکروسکوپ نوری (جواب اولیه) | ۳ تا ۷ روز کاری |
| ایمونوفلورسانس | ۷ تا ۱۰ روز کاری |
| میکروسکوپ الکترونی (جواب نهایی) | ۲ تا ۴ هفته |
معمولاً پزشک با جواب اولیه (میکروسکوپ نوری) تصمیم درمانی میگیرد و منتظر جواب نهایی نمیماند. اگر بعد از ۱۰ روز هنوز جوابی نگرفتهاید، با آزمایشگاه تماس بگیرید.
درد بعد از بیوپسی
پس از انجام بیوپسی، معمولاً هیچ دردی را احساس نخواهید کرد. اما اگر نمونه بافتی از مغز استخوان، یا اندام اصلی مانند کبد گرفته اید، ممکن است درد مبهم یا مقدار کمی ناراحتی را احساس کنید. پزشک یا جراح شما ممکن است دارو های مسکن را برای کمک به تسکین آن توصیه کند.
برای مشاوره درباره بیوپسی کلیه و تفسیر نتایج، با مطب تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره بیوپسی کلیه
۱. آیا نمونهبرداری از کلیه درد دارد؟
بیوپسی کلیه با بیحسی موضعی انجام میشود و حین انجام فقط فشار مختصری احساس میکنید. بعد از بیوپسی ممکن است درد خفیفی در محل سوزن داشته باشید که با مسکن خوراکی برطرف میشود. درد شدید یا مداوم طبیعی نیست و باید به پزشک اطلاع دهید.
۲. آیا بیوپسی کلیه در بارداری انجام میشود؟
بیوپسی کلیه در بارداری فقط در صورت ضرورت و معمولاً در سهماهه اول یا دوم انجام میشود. اگر دفع پروتئین شدید باشد و تشخیص نوع بیماری کلیوی برای ادامه بارداری ضروری باشد، پزشک با در نظر گرفتن همه شرایط تصمیم میگیرد. در سهماهه سوم بیوپسی معمولاً به بعد از زایمان موکول میشود.
۳. بعد از بیوپسی کلیه چه کارهایی نباید انجام دهیم؟
در ۲۴ ساعت اول باید استراحت مطلق در تخت داشته باشید. تا ۱ تا ۲ هفته از بلند کردن اجسام سنگین، ورزش شدید و فعالیت بدنی سنگین خودداری کنید. مصرف مایعات فراوان برای شستشوی مجاری ادراری توصیه میشود. اگر خون در ادرار دیدید که بعد از ۲۴ ساعت ادامه داشت، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
۴. آیا بیوپسی کلیه به کلیه آسیب میزند؟
بیوپسی با سوزن بسیار نازک و زیر هدایت سونوگرافی انجام میشود و فقط نمونه بسیار کوچکی از بافت برداشته میشود. آسیب قابلتوجه به کلیه بسیار نادر است. عارضه شایعتر، خونریزی خفیف زیر پوست است که خودبهخود جذب میشود.
دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و فوق تخصص درمان آندوسکوپی و لاپاراسکوپی
برای اطلاعات بیشتر و پرسیدن سوالات خود میتوانید به قسمت پرسش از دکتر مراجعه کنید.

